OKX tố chiến dịch lợi nhuận cao từ USDe gây cú sập tiền mã hóa tháng 10

OKX cáo buộc chiến dịch lợi nhuận cao từ USDe góp phần gây ra cú sập thị trường tiền mã hóa tháng 10

Theo thông cáo ngày 24 (giờ địa phương) từ OKX, Giám đốc điều hành của sàn giao dịch tiền mã hóa này – Từ Gia Hằng (Star Xu) – đã chỉ trích dữ dội các chiến dịch quảng bá lợi nhuận cao xoay quanh đồng stablecoin USDe, cho rằng đây là “đồng phạm thầm lặng” dẫn đến cú lao dốc mạnh mẽ của thị trường vào tháng 10 năm ngoái.

“Tình trạng sụp đổ diễn ra không phải ngẫu nhiên mà là kết quả tất yếu của một cấu trúc đòn bẩy quá mức,” ông nhấn mạnh trong tuyên bố chính thức. Sự kiện ngày 10 tháng 10 đã chứng kiến hơn 19 tỷ USD vị thế giao dịch bị thanh lý chỉ trong 24 giờ – gây ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 1,6 triệu nhà giao dịch. Ông cũng nhận định: “Cú sốc này sâu sắc hơn cả vụ sụp đổ của FTX, làm thay đổi cấu trúc vi mô của thị trường tiền mã hóa.”

Theo OKX, vấn đề nằm ở việc một số dự án sử dụng hệ sinh thái USDe để triển khai các sản phẩm có lợi nhuận cao từ 20% đến 70% nhưng lại quảng bá như thể chúng an toàn tương đương với các stablecoin phổ biến như Tether (USDT) hay USD Coin (USDC). CEO Từ Gia Hằng cảnh báo các chiến dịch như vậy đã hình thành một “chuỗi đòn bẩy luẩn quẩn”, trong đó người dùng luân phiên chuyển đổi từ USDT và USDC sang USDe, sử dụng chúng làm tài sản thế chấp vay thêm và tiếp tục đầu tư nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

“Không giống các sản phẩm đầu tư an toàn như BUIDL (BlackRock) hay BENJI (Franklin Templeton), vốn được bảo vệ bởi các quỹ thị trường tiền tệ an toàn, USDe thực chất là một tài sản mang rủi ro cao tương đương quỹ đầu cơ,” ông nói thêm. Chính sự hiểu lầm này đã khiến rủi ro tích tụ và tạo điều kiện cho cú sập lan rộng toàn thị trường.

Ông cũng mô tả chi tiết diễn biến ngày 10 tháng 10: “Chỉ một cú sốc nhỏ từ bên ngoài đã khiến thị trường đổ sập gần như ngay lập tức.” Đồng USDe mất neo (de-peg), dẫn đến đợt thanh lý hàng loạt trên nhiều sàn giao dịch. Các tài sản liên đới như Ethereum được bọc (WETH) hay BNSOL đều gặp vấn đề nghiêm trọng về kiểm soát rủi ro, dẫn đến những mất mát lớn – một số token thậm chí từng giao dịch gần mức 0 đồng.

Mặc dù không nêu rõ về mức thiệt hại cụ thể, OKX thừa nhận một lượng đáng kể người dùng đã bị ảnh hưởng. Ông Từ Gia Hằng chia sẻ thêm: “Mục đích của bài viết này không phải để chỉ trích, mà là khởi đầu cho một cuộc thảo luận cần thiết nhằm thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường.” Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh sàn Binance với vai trò là nền tảng giao dịch lớn nhất thị trường, “khó có thể chối bỏ trách nhiệm liên quan đến sự ổn định hệ thống.”

Tác động khuếch đại: Trump và điều kiện thị trường “dễ tổn thương”

Cuộc lao dốc bất ngờ diễn ra ngay sau thông báo từ Tổng thống Trump về việc áp thuế 100% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc – động thái làm dấy lên làn sóng bán tháo toàn cầu giữa bối cảnh đòn bẩy toàn thị trường ở mức cao. Việc các nhà tạo lập thị trường (market maker) rút thanh khoản khỏi giao dịch giữa các sàn đã làm trầm trọng thêm sự hỗn loạn.

Binance trong báo cáo riêng đã liệt kê các yếu tố chính gây sụp đổ là: tác động từ kinh tế vĩ mô, mức đòn bẩy thị trường cao, thanh khoản cạn kiệt khi biến động tăng vọt, và tình trạng tắc nghẽn mạng Ethereum (ETH). Sàn cũng cho biết hệ thống của họ vẫn hoạt động bình thường sau cú sập, và đã bồi thường cho một số người dùng chịu thiệt hại.

Bình luận từ CEO Ark Invest – bà Cathie Wood – trong chương trình “Claman Countdown” của FOX Business cũng khẳng định đây là “hệ quả kéo dài của trạng thái bất ổn tích tụ dai dẳng.” Bà lưu ý rằng lỗi từ hệ thống nội bộ của Binance cũng góp phần trong biến động lần này.

Quay lại với CEO Từ Gia Hằng, ông từng nhiều lần lên tiếng về việc một số sàn “tận dụng các token chất lượng thấp như những mô hình Ponzi trá hình”, làm xói mòn niềm tin người dùng vào toàn thị trường.

Quan ngại về rủi ro cấu trúc vẫn hiện hữu

Sau sự kiện tháng 10 chấn động, làn sóng lo ngại về “rủi ro cấu trúc” trong hệ sinh thái tiền mã hóa vẫn chưa hạ nhiệt. Động thái công khai chỉ trích lần này từ OKX có thể là bước khởi đầu cho một cuộc tự soi xét sâu rộng trong ngành.

Trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà tạo lập thị trường và nhà cung cấp thanh khoản tìm cách cắt giảm rủi ro phơi nhiễm, giới chuyên gia cho rằng nỗ lực hướng đến minh bạch và kiểm soát rủi ro công khai là cần thiết để thị trường tiền mã hóa có thể tiến tới giai đoạn trưởng thành.

Dưới góc nhìn đó, hành động của OKX vượt ra khỏi phạm vi đổ lỗi đơn thuần – nó mang thông điệp: ngành công nghiệp cần nghiêm túc nhìn lại cách điều hành, kiểm soát rủi ro và giao tiếp với nhà đầu tư nếu muốn tiếp tục phát triển bền vững.