Tội phạm tiền mã hóa vượt 158 tỷ USD: Nga và Trung Quốc dẫn đầu né tránh trừng phạt

Khối lượng tội phạm tiền mã hóa vượt 158 tỷ USD: Nga và Trung Quốc dẫn đầu xu hướng né tránh trừng phạt toàn cầu

Dưới bối cảnh các lệnh trừng phạt ngày càng được siết chặt, tội phạm sử dụng tiền mã hóa để lách luật và xây dựng hạ tầng tài chính bất hợp pháp đang bùng nổ. Báo cáo mới công bố của TRM Labs cho thấy khối lượng giao dịch liên quan đến hành vi phạm pháp bằng tiền mã hóa đã tăng vọt lên mức kỷ lục, với trọng tâm chuyển dịch rõ rệt sang các quốc gia như Nga và Trung Quốc.

Theo TRM Labs công bố ngày 24 (giờ địa phương), tổng lượng tiền đổ vào ví điện tử liên quan đến các hoạt động bất hợp pháp trong năm 2025 ước đạt 158 tỷ USD (khoảng 226,8 nghìn tỷ đồng), tăng 145% so với 64,5 tỷ USD (92,2 nghìn tỷ đồng) của năm 2024. Đây là mức cao nhất trong vòng 5 năm qua, chấm dứt chuỗi giảm liên tiếp từ năm 2021. Đáng chú ý, trong khi quy mô thị trường tăng đều, tỷ trọng giao dịch bất hợp pháp so với tổng giao dịch on-chain giảm nhẹ từ 1,3% năm 2024 xuống 1,2% năm 2025.

Từ đầu năm 2025, lượng tiền mã hóa được dùng để né tránh trừng phạt quốc tế tăng lên rõ rệt. TRM Labs xác nhận rằng nguồn vốn này tập trung chủ yếu ở các mạng lưới có liên quan đến Nga. Chỉ riêng các giao dịch liên quan đến token “A7A5” đã chiếm khoảng 72 tỷ USD (hơn 102,9 nghìn tỷ đồng), trong khi các ví thuộc nhóm "A7" cũng tiếp nhận 39 tỷ USD (gần 55,8 nghìn tỷ đồng). Phần lớn số tiền này được vận hành thông qua các nền tảng Nga như Garantex, Grinex và các tổ chức không rõ danh tính thuộc nhóm “A7”.

Bình luận: Việc Nga và Trung Quốc đẩy mạnh khai thác tiền mã hóa như công cụ tài chính tạo điều kiện cho các mạng lưới tội phạm vận hành ở quy mô lớn hơn, chặt chẽ hơn và phức tạp hơn rất nhiều so với mô hình lẻ tẻ cá nhân trước đây.

Không riêng Nga, Trung Quốc cũng được TRM Labs xác định là trung tâm của các mạng lưới tiền mã hóa phi pháp. Cụ thể, các dịch vụ escrow (ký quỹ) bằng tiếng Trung và hoạt động ngân hàng ngầm đang phát triển nhanh. Từ 123 triệu USD năm 2020 (khoảng 1.759 tỷ đồng), lượng giao dịch tiền mã hóa liên quan đến mạng lưới này đã tăng vọt lên hơn 103 tỷ USD vào năm 2025 (gần 147,3 nghìn tỷ đồng), tương đương mức tăng hơn 83 lần trong vòng 5 năm.

Báo cáo cũng cảnh báo sự thay đổi trong vai trò của tiền mã hóa: từ một “giải pháp cuối cùng” cho các cá nhân trốn tránh giám sát, hiện đã trở thành “công cụ tài chính thể chế hóa” trong tay các quốc gia đối đầu với phương Tây. Trong bối cảnh đó, các lệnh trừng phạt thông thường dường như đang mất dần hiệu quả và cần những chiến lược tinh vi hơn để kiểm soát.

Bình luận: Sự chuyển mình của tiền mã hóa từ phương tiện tội phạm nhỏ lẻ sang công cụ tài chính quy mô quốc gia cho thấy cuộc chơi giữa các quốc gia và hệ thống tài chính truyền thống đang bước vào một giai đoạn hoàn toàn mới.

Trong khi đó, thị trường tiền mã hóa toàn cầu đang khởi sắc trở lại. Theo TradingView, tổng vốn hóa toàn thị trường đang tiến sát ngưỡng 3.000 tỷ USD (khoảng 4.291 nghìn tỷ đồng). Trong bối cảnh nhà đầu tư lạc quan trở lại, dòng tiền đổ vào cũng có thể là cơ hội để các mạng lưới bất hợp pháp mở rộng hoạt động, làm tăng áp lực lên giới chức trách.

Kết luận: Mặc dù tỷ trọng giao dịch bất hợp pháp trên tổng thị trường có xu hướng giảm, nhưng sự gia tăng mạnh về giá trị tuyệt đối của tội phạm tiền mã hóa – đặc biệt là từ Nga và Trung Quốc – cho thấy tiền mã hóa đang trở thành công cụ ‘thể chế hóa’ để né tránh trừng phạt. Đây là lúc chính phủ và các tổ chức tài chính toàn cầu cần một chiến lược toàn diện để đối phó với sự biến đổi nhanh chóng của hệ sinh thái tiền mã hóa.