Ngân hàng lo ngại stablecoin có lãi suất hút hơn 100 tỷ USD tiền gửi

Ngân hàng lo ngại về nguy cơ "chảy máu tiền gửi" vì lãi suất từ stablecoin — nhưng bằng chứng vẫn còn thiếu

Trong khi thị trường stablecoin ngày càng phát triển mạnh mẽ, giới chức tài chính tại Mỹ và châu Âu lại có những quan điểm khác nhau về tác động của loại tài sản số này đối với hệ thống ngân hàng truyền thống. Mối lo ngại chính xoay quanh việc stablecoin cung cấp lãi suất cạnh tranh có thể khiến người dùng rút tiền gửi khỏi ngân hàng — tuy nhiên, các bằng chứng thực tiễn cho thấy mối đe dọa này có thể vẫn chưa thành hiện thực.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Quốc hội Mỹ hiện đang xem xét dự thảo đạo luật CLARITY, trong đó có điều khoản cấm trả lãi cho người nắm giữ stablecoin. Dự luật này được các tổ chức ngân hàng ủng hộ mạnh mẽ, nhưng lại vấp phải sự phản đối từ giới tiền mã hóa. Bối cảnh của cuộc tranh luận hiện tại bắt nguồn từ cảnh báo của nhiều ngân hàng lớn.

Standard Chartered gần đây dự báo rằng nếu việc sử dụng stablecoin tiếp tục gia tăng, lượng tiền gửi tại các ngân hàng Mỹ có thể sụt giảm đáng kể — lên tới một phần ba tổng vốn hóa thị trường của stablecoin. Với mức vốn hóa 308,15 tỷ USD (khoảng 442 nghìn tỷ đồng), điều này đồng nghĩa gần 103 tỷ USD có thể rời khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống.

Nhưng liệu lo ngại này có thật?

Bình luận về vấn đề này, ông Aaron Klein — nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Brookings — cho rằng chưa có bằng chứng cụ thể cho thấy stablecoin đang trực tiếp gây ra sự sụt giảm tiền gửi ngân hàng. Ông nói: “Hiện tại, phần lớn stablecoin được sử dụng trong các giao dịch nội bộ hệ sinh thái tiền mã hóa hoặc tại những quốc gia không sử dụng đồng USD. Chưa có số liệu nào cho thấy chúng đang kéo dòng tiền khỏi ngân hàng”.

Cùng quan điểm, Cơ quan Ngân hàng châu Âu (EBA) cho biết: "Trong EU, stablecoin hiện tại vẫn chủ yếu được dùng làm phương tiện thanh toán và mức độ phổ biến với người tiêu dùng phổ thông còn thấp". EBA khẳng định chưa ghi nhận tình trạng rút vốn khỏi hệ thống ngân hàng, chuyển tài sản sang USD hay hiện tượng thay thế đồng euro.

Tuy nhiên, nguy cơ vẫn có thể xảy ra nếu stablecoin phát triển mạnh hơn trong tương lai. Ông Klein cảnh báo rằng nếu stablecoin trở nên phổ biến như cộng đồng kỳ vọng và được sử dụng rộng rãi ngoài lĩnh vực tiền số, “việc người dùng rút tiền khỏi ngân hàng để chuyển sang stablecoin có thể khiến khả năng cho vay của ngân hàng suy yếu, làm co hẹp tín dụng trong hệ thống tài chính truyền thống”.

EBA cũng đồng tình, cho rằng nếu stablecoin do bên ngoài EU phát hành lan rộng nhanh chóng, rủi ro ổn định tài chính như rút vốn ngân hàng, trốn tránh quy định và tăng gánh nặng kiểm soát là hoàn toàn có thể xảy ra. Tuy nhiên, họ không kỳ vọng sẽ có làn sóng chuyển đổi quy mô lớn từ euro sang các stablecoin gắn với USD.

Stablecoin: Rủi ro hay làn gió cạnh tranh mới?

Trong khi ngân hàng tiếp cận vấn đề dưới góc độ rủi ro, các doanh nghiệp tiền mã hóa lại gọi đây là cơ hội. Ông Colin Butler, Giám đốc phụ trách thị trường của MegaMatrix, cho rằng việc cấm stablecoin trả lãi sẽ khiến dòng vốn chảy ra ngoài hệ thống truyền thống, làm suy yếu vị thế của Mỹ trong lĩnh vực tài chính toàn cầu.

Tổng Giám đốc Circle, ông Jeremy Allaire, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Thụy Sĩ gần đây khẳng định: “Việc cho rằng stablecoin đe dọa ngân hàng là phi lý. Trả lãi chỉ đơn giản là một công cụ thu hút người dùng, chứ không ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ”.

Ông Anthony Scaramucci, nhà sáng lập SkyBridge Capital, cũng chỉ ra rằng: “Các ngân hàng không muốn cạnh tranh, nên họ mới kêu ca về lãi suất từ stablecoin”. Ông lấy ví dụ về Trung Quốc, nơi đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số đang được triển khai kèm lãi suất, như một lợi thế cạnh tranh nhằm vượt mặt hệ thống thanh toán của Mỹ tại các nước đang phát triển.

Tương lai nào cho ngân hàng và stablecoin?

Rõ ràng, tiềm năng phát triển và rủi ro của stablecoin vẫn đang song hành. Một đại diện của Ngân hàng Trung ương châu Âu cho biết, stablecoin gắn với đồng euro và được quản lý chặt chẽ có thể củng cố khả năng tự chủ chiến lược của khu vực. Tuy vậy, mối liên hệ ngày càng sâu giữa stablecoin và hệ thống tài chính truyền thống có thể làm gia tăng bất ổn nếu không kiểm soát tốt.

Bình luận: Dù hiện tại, stablecoin chưa thực sự khiến tiền gửi ngân hàng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, song khả năng này không thể bị loại trừ nếu các quy định không theo kịp tốc độ phát triển. Câu hỏi lớn hiện nay là: liệu nên cho phép stablecoin trả lãi suất để khuyến khích cạnh tranh công bằng, hay siết chặt khung pháp lý nhằm bảo vệ hệ thống truyền thống?

Điều chắc chắn là tương lai vẫn đang ở phía trước, và cuộc đối đầu giữa “ngân hàng truyền thống” và “stablecoin lãi suất” mới chỉ là bước khởi đầu.

Từ khóa: “stablecoin”, “tiền gửi ngân hàng”, “lãi suất”