Khai thác Bitcoin(BTC) từ Game Boy đến sóng não: Những thử nghiệm điên rồ gây sốc cộng đồng tiền mã hóa

Con người có thể làm được gì để khai thác tiền mã hóa? Câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ. Dù quy trình "đào" Bitcoin(BTC) – vốn dựa trên cơ chế bằng chứng công việc (Proof-of-Work, hay "PoW") – đòi hỏi thiết bị chuyên dụng với hiệu suất cao, nhưng điều đó vẫn không thể ngăn cản các kỹ sư và nhà phát minh đam mê công nghệ thử sức trên các thiết bị ít ai nghĩ tới: từ máy chơi game, camera giám sát đến… sóng não con người. Những trải nghiệm này không chỉ là thử thách về mặt kỹ thuật mà còn thể hiện tinh thần sáng tạo đặc trưng của cộng đồng blockchain.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), các nhà chức trách tại Ukraine đã triệt phá một cơ sở khai thác tiền mã hóa bất hợp pháp với quy mô khủng – hơn 5.000 thiết bị bị tịch thu, trong đó có đến 3.800 máy chơi game PlayStation 4. Được biết, nơi đây sử dụng lượng điện lên tới 260.000 USD mỗi tháng để phục vụ mục đích khai thác Ethereum(ETH), gây thiệt hại lớn cho công ty điện lực địa phương.

Đáng chú ý, vào năm 2024, công ty sản xuất phần cứng máy tính Asrock tung ra một thiết bị khai thác chuyên dụng dựa trên chip AMD BC-250 – vốn là phiên bản thu nhỏ từ chip của PlayStation 5. Thiết bị này được thiết kế riêng cho mục đích khai thác Ethereum(ETH), đạt tốc độ xử lý khoảng 610MH/s và có giá thị trường lên tới 15.000 USD. Các YouTuber cũng đã thực hiện hàng loạt video thử nghiệm sử dụng chipset này để đào coin, thu hút nhiều sự chú ý từ các tín đồ công nghệ.

Không chỉ dừng lại ở máy chơi game, các thiết bị IoT (Internet of Things) như camera an ninh CCTV thậm chí cũng từng bị lạm dụng để khai thác Bitcoin(BTC). Năm 2017, nhóm nghiên cứu bảo mật IBM phát hiện một biến thể của mã độc Mirai có khả năng chiếm quyền kiểm soát các thiết bị Linux như DVR (Digital Video Recorder) chạy hệ điều hành BusyBox – rồi biến chúng thành "bot" trong mạng lưới khai thác ngầm. Bình luận của nhiều chuyên gia cho rằng, mặc dù tốc độ xử lý của từng thiết bị rất thấp, nhưng với hàng ngàn đơn vị bị lây nhiễm, chúng có thể hình thành một "liên minh khai thác" hoạt động độc lập.

Trong khi đó, ở phía bên kia của quang phổ công nghệ, những con người giàu trí tưởng tượng lại có cách tiếp cận cực đoan hơn. Youtuber Stacksmashing từng khiến cộng đồng blockchain sục sôi khi tuyên bố đã khai thác thành công Bitcoin(BTC) bằng… máy Game Boy đời 1989. Dĩ nhiên, hiệu năng cực kỳ thấp – chỉ đạt 0,8 hash mỗi giây – đồng nghĩa với việc gần như không có cơ hội sinh lời, nhưng đây vẫn là một minh chứng sống động cho tính linh hoạt của mạng blockchain khi có thể chạy được trên cả một thiết bị cổ lỗ sĩ.

Không kém phần ấn tượng là thí nghiệm của Ken Shirriff – kỹ sư nổi tiếng với các nghiên cứu phục dựng máy tính cổ. Ông đã thử sử dụng máy tính Apollo Guidance Computer (AGC) – từng được phát triển cho chương trình thám hiểm Mặt Trăng của NASA những năm 1960 – để đào Bitcoin(BTC). Máy AGC chỉ đạt hiệu suất 0,1 hash mỗi giây, khiến thời gian dự kiến để khai thác thành công một block lên tới hàng tỷ năm. Bình luận của Shirriff cho biết: "Đó là tốc độ khai thác… chậm hơn cả lịch sử của vũ trụ."

Tham vọng của ông không dừng lại ở đó. Trong một thử nghiệm khác, Shirriff tiến hành tính toán thuật toán SHA-256 – cốt lõi để xác thực trên mạng Bitcoin(BTC) – hoàn toàn bằng tay, chỉ với bút và giấy. Một phép tính như vậy tốn khoảng 17 phút, tương đương 0,06 hash mỗi giờ. Với tốc độ như vậy, toàn bộ thế giới phải ngừng quay thì may ra mới có đủ thời gian để giải một block.

Thử nghiệm đáng chú ý nhất lại đến từ Microsoft(MSFT), khi họ từng đệ trình một bằng sáng chế vào năm 2019 với tên gọi "Hệ thống tiền mã hóa dựa trên dữ liệu hoạt động sinh học." Theo ý tưởng từ sáng chế, con người có thể nhận thưởng tiền mã hóa nếu thực hiện một số hoạt động sinh học nhất định như di chuyển mắt, sóng não hay nhịp tim, thay vì sử dụng GPU hay CPU. Ý tưởng kỳ dị này ngay lập tức bị cư dân mạng ví von như một tập phim sống động từ bộ phim Black Mirror. Dù vậy, bằng sáng chế đã bị hủy bỏ chính thức vào năm 2021.

Dù phần lớn các thử nghiệm kể trên hoàn toàn không mang lại lợi nhuận, chúng vẫn thể hiện rõ tinh thần sáng tạo cốt lõi của cộng đồng tiền mã hóa: không ngừng đặt câu hỏi, và luôn tìm cách vượt qua giới hạn. Những thiết bị tưởng chừng "bất khả thi" như máy chơi game hay máy tính đời cổ, khi rơi vào tay của những người đủ kiên nhẫn và tò mò, đều có thể góp phần tái hiện một phần của hệ sinh thái blockchain. Và đó là lý do vì sao Bitcoin(BTC) không chỉ là một công nghệ – mà còn là một cuộc phiêu lưu đích thực của trí tuệ nhân loại.