BTQ Technologies ra mắt mạng thử nghiệm Bitcoin hậu lượng tử

Một bước tiến mới trong việc ứng phó với nguy cơ từ máy tính lượng tử đã được khởi động khi BTQ Technologies công bố triển khai thử nghiệm mạng Bitcoin hậu lượng tử. Sáng kiến này hứa hẹn mở ra giai đoạn chuẩn bị kỹ thuật để bảo vệ tài sản mã hóa trước những mối đe dọa tiềm tàng. Đây không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn liên quan đến hiệu suất, chi phí và tương lai phát triển dài hạn của hệ sinh thái Bitcoin.

Theo BTC Times đưa tin ngày 12 tháng 1 (giờ địa phương), công ty bảo mật Blockchain có trụ sở tại Canada – BTQ Technologies – đã chính thức khởi chạy mạng thử nghiệm mang tên “Bitcoin Quantum testnet”. Mạng này sử dụng thuật toán chữ ký hậu lượng tử ML-DSA (Module Lattice Digital Signature Algorithm), một trong các tiêu chuẩn được Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Hoa Kỳ (NIST) lựa chọn nhằm đối phó với rủi ro từ máy tính lượng tử.

Trong khi thuật toán ECDSA (Elliptic Curve Digital Signature Algorithm) hiện tại vẫn đang đảm bảo an toàn trên máy tính truyền thống, thì sự phát triển của máy tính lượng tử được cho là có thể phá vỡ cơ chế bảo mật trên nhờ thuật toán Shor. Điều này khiến các địa chỉ Bitcoin có cấu trúc cũ trở thành mục tiêu tấn công tiềm năng, đặc biệt nếu khóa công khai từng bị lộ trước khi giao dịch diễn ra.

Nội dung thử nghiệm của BTQ không chỉ dừng ở việc tích hợp thuật toán mới mà còn tiến hành kiểm tra toàn diện chuỗi quy trình từ tạo ví, ký giao dịch, truyền tải đến xác thực và đào khối dưới môi trường hậu lượng tử. Đáng chú ý, kích thước của chữ ký ML-DSA lớn gấp khoảng 38–72 lần so với ECDSA nên mạng này được BTQ thiết kế với giới hạn dung lượng khối lên tới 64 MiB – gấp 16 lần con số 4 MiB hiện hành trên Bitcoin chính thức.

Bình luận: Điều này hé lộ một vấn đề kỹ thuật tiềm tàng – việc sử dụng các thuật toán hậu lượng tử có thể dẫn đến nhu cầu mở rộng đáng kể không gian lưu trữ và băng thông mạng.

Một trong những mối quan ngại lớn hiện nay là lượng lớn BTC được lưu trữ theo định dạng cũ – vốn dễ bị khai thác khi máy tính lượng tử thành hiện thực. Theo dữ liệu từ BTQ, có khoảng 1,72 triệu BTC (ước tính khoảng 114,6 nghìn tỷ đồng) được cất giữ dưới dạng Pay-to-Public-Key (P2PK) – trong đó phần lớn được cho thuộc về nhà sáng lập Satoshi Nakamoto – hiện đang đứng trước nguy cơ lộ khóa riêng. Ngoài ra, có khoảng 146.715 BTC (tương đương 9,7 nghìn tỷ đồng) thuộc dạng Pay-to-Taproot (P2TR), vốn sử dụng cấu trúc kỹ thuật dễ bị khai thác nếu tái sử dụng khóa công khai.

BTQ ước tính tổng giá trị BTC đang có khả năng bị “rò rỉ” dưới tác động của máy tính lượng tử lên đến ít nhất 6,26 triệu BTC – gần 417,1 nghìn tỷ đồng, một con số đủ để tạo ra bất ổn lớn nếu bị tấn công quy mô lớn.

Trước mối nguy này, giới phát triển Bitcoin cũng đưa ra nhiều đề xuất kỹ thuật sơ khai như BIP 360 – đề xuất cải tiến chữ ký mà không thay đổi hoàn toàn cấu trúc Taproot hiện tại, sử dụng định dạng mới mang tên P2TSH (Pay-to-Tapscript Hash). Ngoài ra, khái niệm như P2QRH (Pay-to-Quantum-Resistant-Hash) – giao dịch dựa hoàn toàn vào hash thay vì chữ ký số – cũng được thảo luận như một hướng chuyển đổi từ từ nhưng an toàn.

Bình luận: Đây là minh chứng rõ nét cho thấy việc chuyển sang hạ tầng hậu lượng tử không chỉ là bài toán công nghệ mà cần sự đồng thuận cộng đồng, khả năng tương thích và chiến lược triển khai dài hạn.

Kết luận, việc ra mắt mạng thử nghiệm hậu lượng tử của BTQ không nhằm cảnh báo về nguy cơ tấn công tức thì từ máy tính lượng tử, mà đóng vai trò như một điểm khởi đầu để đánh giá khách quan về chi phí tài chính, hiệu suất và giới hạn của quá trình nâng cấp. Điều này một lần nữa nhấn mạnh rủi ro từ “các khóa công khai bị lộ” vốn là nền tảng của nhiều địa chỉ Bitcoin cũ.

BTQ đang xây dựng một “phòng thí nghiệm” nhằm kiểm chứng tương lai của Bitcoin hậu lượng tử – không chỉ về kỹ thuật mà còn về quản trị cộng đồng và khả năng thích ứng của toàn bộ hệ sinh thái. Đây là một bước đi thiết yếu để định hình cách mạng mã hóa an toàn hơn trong tương lai.

Từ khóa: “Bitcoin hậu lượng tử”, “BTQ Technologies”, “chữ ký ML-DSA”, “rủi ro máy tính lượng tử”, “Bitcoin cũ”