Anh quốc huỷ bỏ căn cước số bắt buộc: Blockchain và Ethereum(ETH) trở thành giải pháp thay thế

Anh quốc rút lại kế hoạch áp dụng bắt buộc căn cước số: Lo ngại về quyền riêng tư gia tăng

Chính phủ Anh vừa rút lại hoàn toàn kế hoạch bắt buộc phát hành căn cước số cho toàn bộ người lao động, sau khi vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ công chúng và giới chính trị gia về nguy cơ xâm phạm quyền riêng tư và mở rộng giám sát nhà nước. Động thái này phản ánh sự thiếu niềm tin đối với hệ thống nhận dạng số tập trung và xu thế dịch chuyển sang bảo vệ dữ liệu cá nhân bằng công nghệ hiện đại hơn.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), chính phủ do Thủ tướng Keir Starmer lãnh đạo đã từng dự kiến đưa ra quy định: thay vì dùng hộ chiếu hoặc thẻ căn cước thông thường, người lao động sẽ sử dụng loại căn cước số do chính phủ cấp để xác nhận đủ điều kiện làm việc. Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các tổ chức dân sự và nhiều nghị sĩ thuộc cả đảng cầm quyền lẫn đối lập như ông Nigel Farage – lãnh đạo đảng Cải cách Anh hay nghị sĩ Rupert Lowe.

Các nhà phê bình cảnh báo rằng nếu toàn bộ dữ liệu nhận dạng tập trung về một chỗ, sẽ dễ dẫn đến viễn cảnh “ác mộng Orwell” – nơi nhà nước nắm quá nhiều quyền kiểm soát dân cư. Ngoài ra, việc lưu trữ số hóa thông tin nhạy cảm dễ khiến căn cước số trở thành mục tiêu của tin tặc hoặc bị lạm dụng. Nỗi lo càng gia tăng khi nhiều người cho rằng hệ thống này sẽ không chỉ giới hạn trong tuyển dụng mà còn có thể lan sang lĩnh vực nhà ở, tài chính hay bầu cử.

Hơn 3 triệu người đã ký đơn kiến nghị gửi tới Quốc hội Anh nhằm phản đối kế hoạch. Đích thân nghị sĩ Lowe còn đăng tải video kỷ niệm quyết định hủy bỏ này, gọi đây là “chiến thắng của quyền tự do công dân”.

Bình luận: Việc chính phủ phản hồi nhanh chóng trước phản ứng xã hội cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của vấn đề quyền riêng tư trong bối cảnh chuyển đổi số.

Anh quốc giữ hướng đi linh hoạt với căn cước số, chuyển sang mô hình tùy chọn

Chính phủ Anh không hoàn toàn từ bỏ căn cước số, mà điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Cụ thể, hệ thống xác nhận quyền làm việc bằng căn cước số vẫn sẽ tồn tại, nhưng tới năm 2029, hình thức này sẽ trở thành “tùy chọn” thay vì bắt buộc – người dân có thể lựa chọn sử dụng điện tử hoặc giấy tờ hiện thời.

Chính sách mới này phản ánh xu hướng đòi hỏi quyền riêng tư cá nhân đang lan rộng khắp châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh các kế hoạch như tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương (CBDC) hay đồng euro số đang được thúc đẩy. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng đã bắt đầu áp dụng công nghệ “bằng chứng không kiến thức” (zero-knowledge proof, gọi tắt là ZK) trong phát triển đồng euro số, nhằm đảm bảo rằng chỉ những thông tin cần thiết mới được xác minh mà không phơi bày toàn bộ dữ liệu người dùng.

Bình luận: Sự điều chỉnh chính sách cho thấy chính phủ và cơ quan tài chính không thờ ơ trước lo ngại của người dân mà đang cố gắng kết hợp công nghệ với quyền lợi cá nhân.

Công nghệ bảo mật trên nền tảng blockchain nổi lên như giải pháp thay thế

Trong bối cảnh sự tin tưởng vào hệ thống tập trung sụt giảm nhanh chóng, các công nghệ hướng tới “quyền riêng tư” trên blockchain như Ethereum(ETH) đang được xem là giải pháp tiềm năng. Tiêu biểu có thể kể đến phương thức xác minh danh tính bằng ZK, hợp đồng thông minh chống rò rỉ dữ liệu nhạy cảm và hệ thống nhận dạng phi tập trung (DID – Decentralized Identity).

Những công nghệ này được thiết kế nhằm giới hạn việc thu thập thông tin không cần thiết trong khi vẫn tuân thủ các chuẩn mực quản lý. Cùng lúc đó, các loại tiền mã hóa ưu tiên quyền riêng tư như Monero(XMR), Zcash(ZEC) hay các giao thức DID cũng chứng kiến lượng người dùng tăng nhanh từ những người lo ngại bị giám sát tài chính hoặc rò rỉ dữ liệu.

Ở phía cơ quan quản lý, Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét một khuôn khổ pháp lý phù hợp nhằm tích hợp quy định xác minh danh tính và phòng chống rửa tiền (AML/KYC) vào hạ tầng phi tập trung (DeFi). Điều này mở ra cuộc thảo luận mới về việc cân bằng giữa đổi mới công nghệ và yêu cầu pháp lý.

Bình luận: Sự phát triển năng động của công nghệ blockchain đang giúp đặt lại câu hỏi: có thể nào vừa bảo vệ quyền riêng tư cá nhân mà vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý?

Kết luận

Quyết định rút lại chính sách bắt buộc căn cước số của Anh là minh chứng rõ ràng cho mối quan tâm toàn cầu về sự cân bằng giữa chuyển đổi số và quyền riêng tư cá nhân. Trong lúc người dân ngày càng cảnh giác trước các hệ thống nhận dạng tập trung, thì những đổi mới trên nền tảng blockchain như xác thực ZK hay nhận dạng phi tập trung – vốn là xu hướng chủ đạo trong lĩnh vực tiền mã hóa – đang nổi lên như lựa chọn thay thế khả thi.

Câu chuyện tại Anh không chỉ dừng lại ở khía cạnh chính sách mà còn là gợi mở tư duy cho toàn cầu: xây dựng hệ thống số cần dựa trên sự đồng thuận xã hội và tiến bộ công nghệ, để công nghệ phục vụ con người chứ không phải giám sát con người.

Từ khóa: “quyền riêng tư”, “căn cước số”, “blockchain”, “Ethereum(ETH)”, “Monero(XMR)”, “Zcash(ZEC)”