Ngân hàng trung ương toàn cầu đồng loạt ủng hộ Chủ tịch Fed giữa áp lực từ Trump

Ngân hàng trung ương các nước đồng loạt bảo vệ Chủ tịch Fed Jerome Powell giữa sóng gió chính trị từ Trump

Trong bối cảnh áp lực chính trị ngày càng gia tăng từ Tổng thống Trump xoay quanh cuộc điều tra liên quan tới công trình của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), lãnh đạo ngân hàng trung ương của 11 quốc gia đã lên tiếng công khai ủng hộ Chủ tịch Jerome Powell, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì "từ" sự độc lập của Fed trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), đại diện của nhiều ngân hàng trung ương lớn như Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Anh (BOE), Ngân hàng Trung ương Canada (BOC), Ngân hàng Hàn Quốc, và Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) đã cùng ký vào một tuyên bố chung. Trong đó nhấn mạnh: “Sự ổn định giá cả, sức chống chịu của hệ thống tài chính và niềm tin công chúng chỉ có thể hiện thực nếu các ngân hàng trung ương hoạt động dựa trên sự độc lập”.

Tuyên bố cũng khẳng định “chúng tôi hoàn toàn đoàn kết với Powell - một người đồng cấp đáng kính, luôn tập trung vào nhiệm vụ của mình.”

Tuyên bố mang tính đoàn kết này được đưa ra ngay sau khi ông Powell có phát biểu hiếm hoi công bố về tình hình điều tra. Trong bài phát biểu trên truyền hình hôm 12, Powell cho biết Bộ Tư pháp Mỹ đã ra trát triệu tập đại bồi thẩm đoàn đối với Fed, kèm theo các cảnh báo khả năng truy tố hình sự.

Theo đó, cuộc điều tra liên quan đến chi phí cải tạo trụ sở chính của Fed mà ông đã từng báo cáo trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng 6 năm 2025. Khi ấy, chi phí thực tế ước tính gần 2,5 tỷ USD (khoảng 36.875 tỷ đồng), vượt hơn 700 triệu USD so với ngân sách ban đầu.

Bình luận: Tình tiết bất thường này khiến nhiều chuyên gia cho rằng hành động pháp lý lần này không đơn thuần là điều tra tài chính, mà mang tính chất chính trị rõ rệt.

Powell: Cuộc điều tra là sự trả đũa chính trị

Tiếp tục lên tiếng hôm 12, Powell mạnh mẽ phê phán động cơ đứng sau cuộc điều tra: “Tôi tin rằng đây là hành động trả đũa sau khi tôi không làm theo yêu cầu của Tổng thống Trump về việc hạ lãi suất”. Ông nhấn mạnh rằng “Fed không hoạt động theo thị hiếu chính trị, mà chỉ ra quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế và lợi ích của công chúng.”

Chủ tịch Fed cũng cảnh báo rằng đe dọa truy tố hình sự có thể khiến các quyết định chính sách tiền tệ bị chi phối bởi “sự sợ hãi”, hơn là bằng phân tích độc lập. Powell gọi đó là nguy cơ làm lệch hướng của nền kinh tế Mỹ.

Về phía mình, Tổng thống Trump phủ nhận có liên quan đến vụ việc, nói mình “không biết gì về trát triệu tập”. Trump cũng chỉ trích Powell rằng “ông ấy không thể kiểm soát nổi Fed cũng như không giám sát được công trình cải tạo,” nhưng vẫn khẳng định “chưa bao giờ sử dụng Bộ Tư pháp để gây áp lực lên Fed.” Nhà Trắng cũng xác nhận các hoạt động điều tra hoàn toàn độc lập.

Phản ứng trái chiều từ chính trị và thị trường

Các phản ứng từ giới chính trị Mỹ đang dần leo thang. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis tuyên bố sẽ tạm dừng mọi thủ tục phê chuẩn thành viên Fed cho tới khi “mọi vấn đề pháp lý được giải quyết rõ ràng.” Trái lại, Thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren chỉ trích gay gắt: “Trump đang lạm dụng quyền lực tư pháp để thao túng Fed. Đây là cuộc tấn công trắng trợn vào hệ thống kinh tế nước Mỹ.”

Trên thị trường tài chính, phản ứng ban đầu cũng khá dè dặt nhưng không kém phần quan ngại. Chỉ số tương lai của cổ phiếu Mỹ giảm nhẹ, thị trường trái phiếu chính phủ tăng giá, còn giá trị đồng USD suy yếu – dấu hiệu rõ ràng cho thấy giới đầu tư lo ngại “từ” tính độc lập của Fed đang bị lung lay.

Hậu nhiệm kỳ Powell: Thay đổi chính sách tiền mã hóa?

Jerome Powell hiện đang chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch Fed vào ngày 15 tháng 5 năm sau. Trong khi đó, nhiệm kỳ thành viên hội đồng quản trị của ông sẽ kéo dài đến tháng 1 năm 2028. Tuy nhiên, Trump đã tuyên bố sẽ không tái bổ nhiệm Powell, và một số nguồn tin cho biết Kevin Hassett – Chủ tịch Hội đồng Kinh tế Quốc gia (NEC) – đang là ứng cử viên sáng giá cho vị trí này.

Đáng chú ý, Kevin Hassett được đánh giá là nhân vật "thân thiện với tiền mã hóa", điều này mở ra khả năng Fed có thể thay đổi lập trường trong các chính sách liên quan tới lĩnh vực này. Giới đầu tư đang dõi theo sát sao các động thái từ Nhà Trắng và Fed, trước viễn cảnh một làn gió mới trong điều hành tài chính có thể đến vào năm 2025.

Bình luận: Nếu Fed rơi vào tay một nhân vật có lập trường mạnh về tiền mã hóa, bức tranh quy định và thị trường tài sản kỹ thuật số có thể chứng kiến bước ngoặt lớn trong vài năm tới.

Sự kiện lần này không chỉ cho thấy xung đột đang leo thang giữa Tổng thống Trump và các cơ quan độc lập, mà còn gợi nhắc lại những tiền lệ mà ông từng gây sức ép lên các đối thủ chính trị thông qua công cụ điều tra. Theo Politico, điều này có thể làm tổn hại tính chính danh của bất kỳ hành động truy tố nào nhằm vào Powell trong tương lai, và tạo ra hệ quả chính trị sâu rộng vượt khỏi khuôn khổ thị trường Mỹ.

Kết luận: Mỗi bước đi của Tổng thống Trump trong “cuộc chiến Fed” đều đang tạo ra làn sóng ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường toàn cầu. Trong bối cảnh đó, “từ” tính độc lập và minh bạch của ngân hàng trung ương Mỹ sẽ tiếp tục là điểm tựa niềm tin – cũng như phép thử – cho hệ thống kinh tế hiện đại.