Vitalik Buterin cảnh báo: Ethereum(ETH) cần stablecoin phi tập trung vượt trội hơn

Vitalik Buterin: Ethereum cần một loại stablecoin phi tập trung tốt hơn

Vitalik Buterin – nhà đồng sáng lập Ethereum (ETH) – vừa đưa ra cảnh báo về những giới hạn mang tính cấu trúc của thị trường stablecoin hiện tại, đồng thời nhấn mạnh sự cấp thiết phải phát triển một loại “từ stablecoin phi tập trung tốt hơn” trong hệ sinh thái Ethereum.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Buterin cho biết trên nền tảng X (trước đây là Twitter): “Chúng ta cần loại stablecoin phi tập trung tốt hơn. Để đạt được tự do tài chính thực sự, không thể mãi phụ thuộc vào các stablecoin dựa trên đồng USD.” Tuyên bố của ông nhằm phản hồi một chia sẻ từ luật sư Gabriel Shapiro – thành viên của công ty đầu tư tiền số Delphi Labs – rằng “Ethereum đang tập trung vào việc trao quyền cho cá nhân bằng cách phi tập trung hóa sức mạnh.”

Các giới hạn cố hữu: neo giá USD, phụ thuộc Oracle và phần thưởng staking

Buterin chỉ ra ba vấn đề chính mà các stablecoin phi tập trung hiện nay đang đối mặt.

Đầu tiên là việc phần lớn stablecoin vẫn dựa trên USD. Theo dữ liệu từ CoinGecko, khoảng 95% lượng stablecoin lưu hành hiện nay có giá trị gắn liền với đồng đô la Mỹ. Buterin cảnh báo: “Việc neo giá vào USD có thể chấp nhận được trong ngắn hạn, nhưng xét về dài hạn (20 năm trở lên), Mỹ cũng không thể miễn nhiễm với lạm phát. Chúng ta cần một tiêu chuẩn giá trị mới để thay thế cho đồng đô la.”

Thứ hai là sự phụ thuộc vào hệ thống Oracle – công cụ đưa dữ liệu ngoài chuỗi vào blockchain để định giá tài sản và đảm bảo tỷ lệ tài sản thế chấp. Buterin nhấn mạnh: “Các Oracle phải đủ mạnh để chống lại các cuộc tấn công thao túng dữ liệu. Nếu không, điều này có thể dẫn tới sự méo mó trong định giá token hoặc làm tăng phí của người dùng một cách bất hợp lý.”

Vấn đề thứ ba nằm ở phần thưởng staking. Buterin cho rằng: “Tỷ suất lợi nhuận của staking không nên quá cao để đảm bảo tính bền vững, nhưng nếu quá thấp, sẽ không khuyến khích người dùng tham gia.” Ông đề xuất áp dụng cơ chế staking mới không đi kèm rủi ro bị cắt giảm phần thưởng (slashing), và duy trì mức phần thưởng chỉ khoảng 0,2% mỗi năm. Ngoài ra, ông nhấn mạnh “sự ổn định của stablecoin không thể chỉ dựa vào lượng Ethereum (ETH) nắm giữ, mà cần đến một thiết kế toàn diện có tính đến cả lỗi giao thức và khả năng bị tấn công mạng.”

Stablecoin tập trung chiếm ưu thế tuyệt đối, dự án phi tập trung dần bị loại bỏ

Tính đến năm 2026, quy mô thị trường stablecoin toàn cầu được ước tính khoảng 311,5 tỉ đô la Mỹ (tương đương hơn 457 nghìn tỉ đồng), tăng tới 50% chỉ sau một năm. Tuy nhiên, hơn 83% thị phần hiện nay thuộc về hai loại stablecoin tập trung: Tether (USDT) và USD Coin (USDC) của Circle. Cả hai được triển khai trên mô hình giám sát tập trung, với khả năng chi phối mạnh mẽ về thanh khoản và khối lượng giao dịch trong toàn thị trường.

Ở chiều ngược lại, các dự án stablecoin phi tập trung như Dai (DAI) và Ethena USDe gặp nhiều khó khăn trong việc mở rộng thị phần. Cụ thể, vốn hóa thị trường của DAI chỉ khoảng 4,2 tỉ USD (tương đương hơn 61 nghìn tỉ đồng), còn USDe là 6,3 tỉ USD (hơn 92 nghìn tỉ đồng), chiếm tỉ trọng rất nhỏ trong thị trường.

Đặc biệt, sau sự sụp đổ của stablecoin TerraClassicUSD (USTC) vào tháng 5 năm 2022 – khiến tổng tài sản trị giá hơn 60 tỉ USD (tương đương khoảng 881 nghìn tỉ đồng) trong hệ sinh thái Terra bị thổi bay – niềm tin đối với stablecoin phi tập trung bị tổn hại nghiêm trọng. Kể từ đó, các dự án mới thuộc lĩnh vực này hầu như không nhận được sự ủng hộ cần thiết.

Lời cảnh báo cho Ethereum: Phát triển stablecoin mới là điều tất yếu

Những phát biểu của Buterin không chỉ là lời bình luận kỹ thuật, mà còn là một thông điệp mang tính chiến lược đối với toàn bộ hệ sinh thái Ethereum (ETH). Nếu muốn mở rộng vai trò từ nền tảng hợp đồng thông minh sang một hệ thống tài chính tự do thực sự, Ethereum cần một loại “từ stablecoin phi tập trung” vượt qua các giới hạn hiện tại như sự phụ thuộc vào USD, rủi ro từ Oracle hay mô hình staking thiếu hiệu quả.

Dù vẫn chưa rõ liệu cộng đồng và các dự án trong hệ sinh thái Ethereum có chủ động tìm kiếm giải pháp thay thế hay không, nhưng rõ ràng, những gì tồn tại hiện nay chỉ là giải pháp tạm thời. Trong khi các stablecoin tập trung vẫn độc chiếm thị trường, đổi mới trong lĩnh vực stablecoin phi tập trung đang là bài toán cấp thiết nếu Ethereum muốn tiến thêm một bước trong hành trình xây dựng tài chính phi tập trung thật sự.

Từ khóa: “từ stablecoin phi tập trung”, “Ethereum (ETH)”, “Vitalik Buterin”