Tiền mã hóa trở thành công cụ né trừng phạt, dòng tiền bất hợp pháp đạt 1.540 tỷ USD

Dòng tiền bất hợp pháp đổ vào tiền mã hóa lập kỷ lục mới trong năm 2025

Theo báo cáo mới nhất từ Chainalysis công bố ngày 24 (giờ địa phương), các tổ chức và cá nhân bị trừng phạt quốc tế đã đẩy mạnh sử dụng tiền mã hóa nhằm né tránh các lệnh cấm vận, khiến tổng số tiền đổ vào địa chỉ ví bất hợp pháp trong năm 2025 tăng vọt lên mức cao chưa từng có. Trong đó, hoạt động của Nga đóng vai trò chủ đạo khi quốc gia này tích cực sử dụng các công cụ tài chính trên blockchain để đối phó với các biện pháp trừng phạt từ phương Tây.

Cụ thể, báo cáo thường niên về tội phạm tiền mã hóa của Chainalysis cho biết số tiền đổ vào các địa chỉ tiền mã hóa bị đánh dấu là bất hợp pháp trong năm 2025 đã vượt mốc 1.540 tỷ USD (tương đương khoảng 224,1 nghìn tỷ VND), tăng 162% so với năm trước. Phần lớn dòng tiền này liên quan đến các thực thể và cá nhân đang nằm trong danh sách trừng phạt toàn cầu.

Một điểm đáng chú ý là Nga đã triển khai rộng rãi đồng stablecoin gắn với đồng ruble có tên là A7A5, được phát hành chính thức vào tháng 2 năm 2025. Trong vòng chưa đầy một năm sau khi ra mắt, A7A5 đã được sử dụng để xử lý các giao dịch trị giá hơn 933 tỷ USD (tương đương khoảng 135,7 nghìn tỷ VND), bất chấp lệnh trừng phạt tài chính nghiêm ngặt do Mỹ và Liên minh châu Âu áp đặt sau cuộc xung đột tại Ukraine.

Chainalysis nhận định rằng năm 2025 là dấu mốc quan trọng đánh dấu sự trưởng thành của hệ sinh thái tiền mã hóa bất hợp pháp. "Hoạt động do các nhà nước điều hành trong lĩnh vực tiền mã hóa đã đạt đến cấp độ chưa từng thấy", báo cáo nêu rõ.

Tổ chức tư vấn Chiến lược An ninh Mới của Mỹ thống kê rằng trong năm 2024, chính phủ Mỹ đã bổ sung kỷ lục 3.135 thực thể và cá nhân vào danh sách cấm vận tài chính (SDN list), nâng tổng số đối tượng bị trừng phạt trên toàn cầu lên khoảng 80.000. Đây là yếu tố khiến các quốc gia bị trừng phạt buộc phải tìm đến các kênh thay thế như blockchain để duy trì hoạt động tài chính.

Đáng lưu ý, phần lớn dòng tiền bất hợp pháp đã luân chuyển thông qua các đồng stablecoin, chiếm đến 84% khối lượng giao dịch. Tỷ lệ này phản ánh xu hướng tương tự trong các giao dịch hợp pháp, cho thấy stablecoin ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong toàn bộ thị trường tiền mã hóa. Lý do chính, theo Chainalysis, là do stablecoin có biến động giá thấp và thuận tiện cho việc chuyển tiền xuyên biên giới, khiến chúng trở thành công cụ lý tưởng không chỉ với người dùng hợp pháp mà cả các đối tượng sử dụng bất chính.

Tuy nhiên, dù con số tuyệt đối khá ấn tượng, nhưng tỷ lệ giao dịch bất hợp pháp so với tổng khối lượng toàn cầu vẫn ở mức dưới 1%. Chainalysis nhấn mạnh rằng, "mặc dù tổng dòng tiền vào các địa chỉ bất hợp pháp tăng mạnh trong năm 2025, nhưng tỷ lệ so với toàn thị trường vẫn rất nhỏ".

Theo Văn phòng Liên Hiệp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), trong hệ thống tài chính truyền thống, các dòng tiền từ hoạt động bất hợp pháp ước tính tương đương khoảng 3,6% GDP toàn cầu. So với con số này, mức độ sử dụng tiền mã hóa cho các mục đích phi pháp vẫn ở mức thấp hơn nhiều.

Tuy vậy, mức độ gia tăng nhanh chóng của hoạt động rửa tiền qua tiền mã hóa đang là hồi chuông cảnh báo đối với các cơ quan quản lý. Nhiều chuyên gia lo ngại rằng nếu không kịp thời tăng cường hợp tác quốc tế và phát triển công nghệ phân tích dữ liệu blockchain, các giao dịch tài chính phạm pháp sẽ tiếp tục gia tăng và khó kiểm soát.

Bình luận: Việc các quốc gia như Nga sử dụng tiền mã hóa để tránh né trừng phạt cho thấy blockchain đang ngày càng vượt ra khỏi phạm vi tài sản đầu cơ và trở thành công cụ địa chính trị. Sức mạnh chuyển tiền phi tập trung không còn chỉ là tiềm năng – đó là thực tế đang diễn ra với tốc độ rất nhanh.