Vitalik Buterin: Ethereum(ETH) sẽ trở thành 'Linux' của internet phi tập trung

Ethereum là “Linux của internet giá trị mở”: Vitalik Buterin vạch ra tầm nhìn dài hạn cho mạng lưới phi tập trung

Người đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, đã ví mạng lưới Ethereum giống như hệ điều hành mã nguồn mở Linux và cho rằng Ethereum cần trở thành cơ sở hạ tầng cho một "internet giá trị mở, dựa trên niềm tin và phi tập trung". Đây là một phần trong tầm nhìn dài hạn mà Buterin đặt ra, nhấn mạnh vao khả năng mở rộng và vai trò trung lập của Ethereum trong môi trường kỹ thuật số tương lai.

Theo bài viết của CoinDesk ngày 20 tháng 4 (giờ địa phương), Buterin phát biểu: “Ethereum giống như Linux – đều là mã nguồn mở và cho phép tùy biến phù hợp với từng mục đích cụ thể. Trong khi lập trình viên có thể tự do chỉnh sửa, mở rộng Linux thì Ethereum thực hiện điều này thông qua mạng lớp 2”. Ông nhấn mạnh rằng lớp cơ sở Ethereum (Layer 1) cần trở thành nền tảng tự chủ phục vụ các ứng dụng tài chính, danh tính, xã hội và quản trị phi tập trung – tất cả đều phải vận hành mà không cần đến người trung gian.

Tầm nhìn này phù hợp với định hướng dài hạn mà Ethereum Foundation đang theo đuổi. Buterin từng lập luận rằng Ethereum nên phát triển như một hệ điều hành cho internet, giúp triển khai tính toán phân tán, chuyển giao giá trị, chia sẻ rủi ro và đạt được đồng thuận trên quy mô toàn cầu.

Hệ sinh thái Layer 2 đa dạng: Linh hoạt hay phân mảnh?

Theo thống kê từ nền tảng L2Beat, thời điểm hiện tại có tới 127 mạng Layer 2 hoạt động trong hệ sinh thái Ethereum. Chiến lược mở rộng này mang tính hai mặt. Một mặt, với thiết kế tập trung vào khả năng mở rộng, Ethereum tạo ra môi trường linh hoạt cho nhà phát triển ứng dụng và người dùng. Mặt khác, sự gia tăng số lượng mạng Layer 2 có thể dẫn đến lo ngại về sụt giảm doanh thu và sự phân mảnh của hệ sinh thái.

Một số ý kiến chỉ trích cho rằng sau khi bản nâng cấp Dencun được triển khai vào tháng 3 năm 2024, doanh thu từ phí giao dịch của lớp cơ bản (Layer 1) Ethereum đã giảm mạnh. Nguyên nhân là người dùng có xu hướng chuyển sang các mạng Layer 2, nơi phí thấp và giao dịch nhanh hơn, kéo theo sự sụt giảm tổng thể về thu nhập của mạng chính.

Tuy nhiên, phe ủng hộ cho rằng sự đa dạng trong các giải pháp mở rộng lại mang đến nhiều lựa chọn cho người dùng và cải thiện trải nghiệm tổng thể. Đồng sáng lập Polygon(MATIC), Anurag Arjun chia sẻ: “Chiến lược mở rộng dạng mô-đun của Ethereum cho phép xây dựng nhiều blockchain tốc độ cao trên lớp cơ bản và thử nghiệm các môi trường thực thi với thời gian xử lý khác nhau”.

Tuy vậy, Arjun cũng cảnh báo rằng: “Nếu các chuỗi tốc độ cao thiếu khả năng tương tác thực sự, điều đó có thể dẫn đến phân mảnh hệ sinh thái và khiến người dùng bị mắc kẹt trong những nhóm thanh khoản biệt lập”. Điều này có thể gây hại cho trải nghiệm người dùng và làm giảm tính hữu dụng tổng thể của mạng Ethereum.

Ethereum như một hệ điều hành giá trị: bao trùm cả quản trị phi tập trung

Ví von của Buterin cho thấy tham vọng đưa Ethereum vượt ra khỏi khuôn khổ của một nền tảng hợp đồng thông minh, hướng đến mục tiêu trở thành hạ tầng cho "internet phi tập trung về giá trị", nơi bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận mà không bị phân biệt. Không chỉ là nền tảng tài chính, Ethereum tương lai còn hỗ trợ danh tính số, mạng xã hội và hệ thống quản trị dân chủ – tái hiện mô hình vận hành trung lập mà Linux xây dựng suốt nhiều thập kỷ nhưng dưới dạng blockchain.

Tuy nhiên, tầm nhìn này chỉ có thể hiện thực hóa nếu Ethereum giải quyết được bài toán cân bằng giữa sự đa dạng công nghệ và trải nghiệm người dùng liền mạch. Các giải pháp Layer 2 cần tương tác được với nhau, tạo thành một hệ sinh thái gắn kết thay vì những "ốc đảo công nghệ".

Như Buterin từng nhấn mạnh, để Ethereum trở thành “hệ điều hành của internet”, nó không chỉ cần sự linh hoạt kỹ thuật, mà quan trọng hơn là xây dựng lòng tin của người dùng, đảm bảo tính phi tập trung triệt để và có chiến lược mở rộng thông minh. Giống như Linux đã làm được điều đó trong thế giới phần mềm, Ethereum giờ đứng trước cơ hội thực hiện điều tương tự trong thế giới tiền mã hóa và tài chính mở.

Từ “Ethereum” cần được ghi nhớ như hơn cả tên một nền tảng – mà là nền móng của một internet giá trị mở, bền vững và dành cho tất cả mọi người.