Vitalik Buterin: Ethereum(ETH) cần mở rộng băng thông thay vì chạy đua tốc độ

Vitalik Buterin: “Mở rộng Ethereum không nằm ở tốc độ, mà ở việc mở rộng ‘băng thông’”

Theo thông tin từ blog cá nhân của Vitalik Buterin, nhà đồng sáng lập của Ethereum(ETH), ông cho rằng phương án khả thi nhất để mở rộng mạng lưới Ethereum không nằm ở việc giảm thời gian xử lý giao dịch mà là gia tăng “băng thông”, tức là nâng cao khả năng xử lý dữ liệu. Nội dung này được đăng tải ngày 24, nhấn mạnh rằng mục tiêu là hướng đến khả năng mở rộng "gần như vô hạn".

Buterin nhận định rằng việc giảm độ trễ giao dịch gặp giới hạn vật lý, như giới hạn tốc độ ánh sáng, và sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng vận hành nút trên các thiết bị thông thường, đồng thời làm suy yếu tính phi tập trung và khả năng chống kiểm duyệt. Vì vậy, ông khẳng định rằng giải pháp dài hạn là "tăng băng thông" thay vì tăng tốc độ.

“Thay vì đua theo tốc độ, hãy tăng số làn đường”

Để minh họa cho nhận định của mình, Buterin ví Ethereum như một đường cao tốc. Theo ông, có hai cách để chở được nhiều người hơn: hoặc tăng tốc độ xe chạy (tức giảm thời gian xử lý), hoặc thêm nhiều làn đường (tức tăng “từ băng thông”). Trong khi việc tăng tốc bị giới hạn bởi yếu tố vật lý và rủi ro trung tâm hoá, thì việc mở rộng “làn đường” là hướng đi bền vững và hợp lý hơn trong dài hạn.

Trước đó 5 năm, Buterin từng tranh luận về giới hạn mở rộng của blockchain. Khi Elon Musk đề xuất tăng tốc Dogecoin(DOGE) gấp 10 lần, tăng kích thước khối gấp 10 lần và giảm phí giao dịch xuống 1%, Buterin đã phản bác rằng điều đó sẽ khiến mạng lưới lệ thuộc vào các trung tâm dữ liệu, do người dùng thông thường sẽ không thể tự vận hành nút nếu khối quá lớn. Điều này đi ngược với lý tưởng phi tập trung của blockchain.

“Để blockchain thật sự phi tập trung, người dùng cần có khả năng chạy nút cá nhân trên máy tính xách tay của họ,” ông bình luận.

Cải thiện tốc độ vẫn khả thi… Dư địa mở rộng 3~6 lần so với hiện tại

Tuy vậy, Buterin cũng khẳng định rằng cải thiện “từ tốc độ” vẫn là phương án khả thi. Với các giải pháp như mã xoá (erasure coding) trong mạng P2P hay cấu trúc subnet sử dụng ít node hơn, khả năng truyền tải dữ liệu có thể được tối ưu hóa, giúp rút ngắn thời gian xử lý.

Buterin ước tính rằng chỉ riêng với những giải pháp hiện tại, Ethereum có thể mở rộng gấp 3~6 lần so với hiện tại, mà không cần đánh đổi quá nhiều yếu tố về phi tập trung hay bảo mật.

Ethereum hướng tới “nhịp tim của thế giới”, không chỉ là nền tảng ứng dụng

Tầm nhìn dài hạn của Buterin không chỉ dừng lại ở cải thiện kỹ thuật. Ông cho rằng Ethereum nên trở thành “nhịp tim của thế giới” — một nền tảng trung tâm bảo đảm sự vận hành liền mạch cho các ứng dụng toàn cầu, chứ không đơn thuần là một “máy chủ trò chơi” toàn cầu.

Với các công nghệ như ZK (Zero-Knowledge Proofs) và hệ thống cung cấp dữ liệu phân tầng như PeerDAS, Buterin tin rằng Ethereum hoàn toàn có thể mở rộng gấp hàng nghìn lần mà vẫn giữ được yếu tố phi tập trung cốt lõi.

Buterin kết luận: “Việc đạt được đồng thời ‘từ mở rộng tối đa’ và ‘tính phi tập trung’ không phải là điều bất khả thi. Blockchain hoàn toàn có thể trở thành một mạng lưới với hàng ngàn làn đường”.

Tuy vậy, ông cũng dự đoán rằng trong tương lai, sẽ có các ứng dụng yêu cầu tốc độ xử lý nhanh hơn “nhịp tim của Ethereum”. Những ứng dụng này nên kết hợp với các giải pháp “off-chain” hoặc tận dụng công nghệ lớp 2 (Layer 2), một xu hướng được dự đoán sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược mở rộng của Ethereum.