Grayscale nộp đơn xin thành lập ETF theo dõi TAO của mạng lưới AI Bittensor

Grayscale nộp đơn xin niêm yết ETF theo dõi token TAO của mạng lưới AI phi tập trung Bittensor

Grayscale Investments, một trong những công ty sở hữu sản phẩm đầu tư tiền mã hóa lớn nhất thế giới, đang dấn bước vào lĩnh vực ETF dựa trên altcoin với một động thái gây chú ý: nộp hồ sơ xin Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) phê duyệt sản phẩm ETF theo dõi token TAO của mạng lưới AI phi tập trung Bittensor. Nếu được chấp thuận, ETF này có thể mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận đầu tư hợp pháp với token TAO cho các tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân.

Theo hồ sơ nộp ngày 30 tháng 12 (giờ địa phương), Grayscale đề xuất chuyển đổi quỹ “Grayscale Bittensor Trust” hiện đang giao dịch trên thị trường OTC sang niêm yết chính thức trên Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE Arca) với mã ETF là GTAO. Đây được xem là bước tiến tiếp theo trong chiến lược của Grayscale sau chuỗi sản phẩm ETF Bitcoin(BTC), hướng đến việc đa dạng hóa danh mục đầu tư sang các altcoin tiềm năng — trong đó có cả lĩnh vực kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và blockchain.

Cấu trúc quỹ, tài sản và giao dịch

Hiện tại, “Grayscale Bittensor Trust” đang lưu hành 1,88 triệu cổ phần trên thị trường OTCQX. Mỗi cổ phần nắm giữ 0,0192 token TAO. Tính đến ngày 31 tháng 12, tài sản ròng của quỹ đạt 7,97 triệu USD (khoảng 115,4 tỷ đồng). Giá trị tài sản ròng (NAV) là 4,24 USD/cổ phần nhưng được giao dịch trên thị trường với mức 9,50 USD — tức cao hơn 124% so với NAV. Tỷ lệ chi phí quản lý (TER) của ETF này được đề xuất ở mức 2,5%/năm.

ETF được tổ chức dưới dạng “ủy thác theo luật bang Delaware” và cho phép các bên tham gia (Authorized Participant) tạo hoặc mua lại đơn vị ETF theo lô 10.000 cổ phần, sử dụng hình thức “giao tài sản thực” (in-kind) hoặc “đặt lệnh tiền mặt” (cash order). Với hình thức đầu tiên, nhà môi giới có thể ký gửi token TAO trực tiếp vào kho lưu ký BitGo; trong khi hình thức thứ hai, đối tác thanh khoản theo lệnh mua từ thị trường thông qua tài khoản prime broker của Coinbase.

Mỗi ngày giao dịch, NAV được cập nhật vào 4 giờ chiều (giờ miền Đông nước Mỹ), dựa trên chỉ số TAO tham chiếu từ CoinDesk (CCIXber Reference Rate). Trong trường hợp không có dữ liệu từ CoinDesk, các chỉ số từ CoinMetrics và Coinbase sẽ được sử dụng thay thế theo thứ tự ưu tiên.

Không hỗ trợ staking và từ bỏ quyền với phần thưởng airdrop

Một điểm đáng chú ý là sản phẩm ETF này sẽ không hỗ trợ staking để duy trì trạng thái “ủy thác trực tiếp từ người đóng thuế” (grantor trust) theo quy định của Cục Thuế Mỹ (IRS). Ngoài ra, Grayscale còn công bố sẽ “vĩnh viễn từ bỏ” bất kỳ quyền nào liên quan đến phần thưởng từ việc hard fork hay airdrop. Điều này phản ánh cam kết của công ty trong việc đảm bảo ETF tuân thủ các tiêu chí pháp lý nghiêm ngặt, ưu tiên minh bạch và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Dịch vụ lưu ký token TAO sẽ do Coinbase Custody và BitGo phối hợp cung cấp, trong khi BNY Mellon sẽ đảm nhận các thủ tục thanh toán và chuyển giao chứng khoán.

Cạnh tranh từ châu Âu và động lực thúc đẩy thị trường altcoin

Song song với động thái của Grayscale, thị trường châu Âu cũng đang chứng kiến làn sóng ETF xoay quanh token TAO. Deutsche Digital Assets (Đức) và Safello (Thụy Điển) đã niêm yết sản phẩm ETP “Safello Bittensor Staking TAO” trên Sàn giao dịch SIX (Thụy Sĩ) vào tháng 10 năm 2025. Điểm nổi bật của sản phẩm này là cho phép phản ánh phần thưởng staking vào giá trị ròng, áp dụng mức phí hàng năm 1,49%. Sự ra mắt của sản phẩm ETP đã kích thích sự quan tâm mạnh mẽ từ các tổ chức tại châu Âu, giúp giá TAO ngay trong tháng 10 tăng tới 42%, đạt đỉnh 427,59 USD (khoảng 61,8 triệu đồng).

Ngoài Grayscale, công ty đầu tư tiền mã hóa Bitwise cũng cho biết đã nộp đơn lên SEC xin phê duyệt chín ETF chiến lược mới, bao gồm một quỹ riêng theo dõi TAO và các quỹ chuyên biệt về DeFi, layer 2, bảo mật và các altcoin như Aave(AAVE), Uniswap(UNI), Near Protocol(NEAR), Starknet(STRK), Zcash(ZEC) hay Sui(SUI). Động thái này diễn ra trong bối cảnh SEC đang dần mở rộng tiêu chuẩn xét duyệt ETF dựa trên altcoin, qua đó khuyến khích sự tham gia rộng rãi hơn từ các tổ chức đầu tư.

Thúc đẩy phục hồi dòng vốn giữa giai đoạn bất ổn thị trường

Mặc dù thị trường tiền mã hóa đang trong đà điều chỉnh với thanh khoản thấp và tâm lý đầu tư thận trọng, giới chuyên gia vẫn đặt kỳ vọng vào vai trò tiềm năng của các ETF altcoin như TAO. “Trong bối cảnh dòng vốn khan hiếm, ETF là cánh cổng tiếp nhận vốn hiệu quả và đóng vai trò như một bộ giảm chấn cho thị trường,” Ray Youssef, Giám đốc điều hành NoOnes, nhận định.

Số liệu cho thấy trong tháng 12 năm 2025, quỹ Ripple(XRP) ETF đã ghi nhận dòng tiền ròng vào liên tiếp trong 6 phiên, thu hút tổng cộng 420 triệu USD (hơn 6.000 tỷ đồng). Trong khi đó, quỹ Solana(SOL) ETF cũng ghi nhận lãi 2,29 triệu USD (khoảng 33 tỷ đồng) chỉ trong ngày 31 tháng 12. Trái lại, ETF dành cho Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) cùng ngày bị rút ròng tới 420 triệu USD.

Grayscale cũng không né tránh các rủi ro, thẳng thắn thừa nhận biến động giá lớn của TAO (biên độ giá năm 2025: 188,82 – 709,06 USD), nguy cơ mất khóa cá nhân, và khả năng bị xếp loại là chứng khoán — một yếu tố có thể dẫn đến lệnh bán cưỡng chế nếu được quy định rõ ràng.

Kết luận

Việc Grayscale nộp hồ sơ cho một ETF theo dõi token TAO thể hiện bước tiến lớn trong việc đưa các tài sản như TAO — vốn thuộc lĩnh vực kết hợp giữa “trí tuệ nhân tạo” và “blockchain” — vào hệ sinh thái đầu tư hợp pháp. Trong bối cảnh thị trường đang cần một cú hích về dòng vốn, sản phẩm như “Grayscale Bittensor Trust ETF” không chỉ góp phần mở rộng cơ hội đầu tư mà còn thúc đẩy sự cạnh tranh và phát triển bền vững của các token altcoin tiềm năng.

Từ khóa: “Grayscale”, “ETF”, “TAO”, “Bittensor”, “tiền mã hóa”