Dự thảo BIP 443 đề xuất OP_CCV nối trạng thái hợp đồng Bitcoin

Đề xuất OP_CCV có thể duy trì trạng thái hợp đồng để chuyển sang giao dịch tiếp theo sau khi một giao dịch Bitcoin(BTC) kết thúc đang được thảo luận dưới dạng dự thảo BIP 443. Thiết kế này kiểm tra xem trạng thái hợp đồng có thay đổi theo các quy tắc đã định khi tiền được chuyển hay không.

Trong bài phân tích thứ 5 về covenant Bitcoin công bố ngày 11, Cointelegraph Research giải thích cách hoạt động của MATT và OP_CHECKCONTRACTVERIFY (OP_CCV). MATT (Merkleize All The Things) là khuôn khổ thiết kế nhằm chuyển trạng thái giữa các giao dịch; OP_CCV là một trong những cách triển khai khuôn khổ này.

Salvatore Ingala lần đầu đề xuất MATT trên danh sách gửi thư của các nhà phát triển Bitcoin vào ngày 8 tháng 11 năm 2022. Đặc tả OP_CCV được đưa vào dự thảo BIP 443, được đánh số vào ngày 8 tháng 5 năm 2025.

Bitcoin Script kiểm tra các điều kiện trong từng giao dịch nhưng không tự ghi nhớ trạng thái của hợp đồng trong giao dịch trước đó. Covenant là quy tắc đặt điều kiện lên cách sử dụng UTXO hoặc đầu ra của giao dịch tiếp theo. UTXO là đầu ra giao dịch chưa được sử dụng, cấu thành số dư Bitcoin.

MATT đưa cam kết mật mã về trạng thái hợp đồng vào khóa đầu ra Taproot. Khi UTXO được sử dụng để tạo đầu ra tiếp theo, dữ liệu trạng thái cũng được chuyển tiếp cho phù hợp với trạng thái mới.

Khi người dùng chi tiêu UTXO, dữ liệu trạng thái được cung cấp trong witness của giao dịch. Script thực hiện phép tính đã định dựa trên dữ liệu đó.

OP_CCV không tự thực hiện phép tính này. Tính năng này kiểm tra xem quy tắc hợp đồng (script) và cam kết trạng thái của đầu vào cùng đầu ra mới có đáp ứng các điều kiện hay không. Nếu điều kiện không được đáp ứng, giao dịch sẽ không qua bước xác minh.

BIP 443 quy định các cách xử lý như giữ toàn bộ giá trị đầu vào trong đầu ra được chỉ định, hoặc chia một phần giá trị đó cho nhiều đầu ra rồi kiểm tra phần còn lại. Nhờ vậy, thiết kế có thể giới hạn cả thay đổi trạng thái lẫn luồng tiền bị ràng buộc bởi hợp đồng.

Với cơ chế bảo toàn giá trị này, khó trích phí giao dịch trực tiếp từ UTXO của vault. Trong báo cáo, MIT Digital Currency Initiative phân tích rằng phí của giao dịch khởi động quy trình rút tiền không thể được thanh toán từ UTXO của vault, còn phí giao dịch khôi phục không thể được thanh toán từ UTXO đã rút. Thiết kế cần cân nhắc đầu vào thanh toán phí riêng.

Vault là cấu trúc lưu ký được thiết kế để ứng phó với nỗ lực rút tiền trái phép bằng cách áp điều kiện và thời gian chờ cho việc rút tiền. Nếu phát hiện vấn đề sau khi quy trình rút bắt đầu, cấu trúc này có thể tạo lộ trình chuyển tiền sang địa chỉ an toàn hơn.

Trong báo cáo so sánh thiết kế vault công bố ngày 8 tháng 9, MIT Digital Currency Initiative phân tích rằng thiết kế sử dụng CCV hỗ trợ rút một phần và lựa chọn địa chỉ nhận tiền ở bước bắt đầu rút. Rút một phần là cách rút một phần tiền, đồng thời giữ phần còn lại trong vault.

OP_CAT là một đề xuất riêng, cho phép nối hai phần dữ liệu trên stack. Một hướng thiết kế được nêu ra là kết hợp OP_CAT với MATT để xây dựng các cấu trúc rộng hơn, chẳng hạn như xác minh bằng chứng Merkle.

Theo hướng thiết kế này, các phép tính dài có thể được thực hiện ngoài chuỗi; chỉ những bước tính toán bị tranh chấp mới được xác minh trên chuỗi cùng bằng chứng Merkle, tạo thành cấu trúc bằng chứng gian lận. Đây là phương án ứng dụng kết hợp MATT và OP_CAT, không phải tính năng hiện có trên mạng chính Bitcoin.

Bitcoin Inquisition đã cấp mã định danh BIN-2026-0002 cho BIP 443, nhưng việc cấp mã định danh không đồng nghĩa triển khai trên mạng thử nghiệm đã hoàn tất. PR triển khai số 102 đang ở trạng thái công khai để xem xét; cách thức và thời điểm kích hoạt BIP 443 chưa được xác định.

BIP 347, đề xuất về OP_CAT, được ghi nhận có trạng thái đặc tả “Complete”. Hoàn tất đặc tả và được chấp nhận trên mạng chính là hai giai đoạn riêng biệt.