48 quốc gia thắt chặt quản lý tiền mã hóa qua hệ thống CARF

48 quốc gia, bao gồm Anh Quốc, vừa đồng loạt triển khai một nỗ lực chung nhằm ngăn chặn tình trạng trốn thuế trong lĩnh vực tiền mã hóa. Sáng kiến này được thực hiện thông qua hệ thống báo cáo tài sản mã hóa CARF (Crypto-Asset Reporting Framework) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đề xuất, buộc các sàn giao dịch thu thập và cung cấp thông tin giao dịch dựa trên danh tính người dùng.

Theo The Guardian đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), từ năm 2026, Cơ quan Thuế và Hải quan Vương quốc Anh (HMRC) sẽ chính thức thu thập thông tin giao dịch của cả cá nhân và tổ chức trong nước, bao gồm giá mua, giá bán và lợi nhuận từ giao dịch tiền mã hóa. Bên cạnh đó, thông tin về “từ nơi cư trú thuế” của người dùng cũng sẽ được ghi nhận để phục vụ cho việc tự động chia sẻ dữ liệu thuế giữa các quốc gia bắt đầu từ năm 2027.

Động thái này đánh dấu một bước ngoặt khi toàn bộ quốc gia thành viên EU, các vùng lãnh thổ như Quần đảo Channel, cùng với Brazil, Nam Phi và quần đảo Cayman sẽ chia sẻ dữ liệu giao dịch với Anh. Ngoài ra, kể từ năm 2026, HMRC cũng sẽ có quyền yêu cầu các sàn giao dịch trong nước báo cáo đầy đủ danh tính người dùng – mở ra kỷ nguyên mới của “từ giao dịch minh bạch” trong lĩnh vực tiền mã hóa.

Mạng lưới toàn cầu siết chặt kiểm soát tiền mã hóa

CARF không chỉ là cải cách kỹ thuật, mà còn là nỗ lực thể chế hóa thị trường tiền mã hóa trong khuôn khổ pháp lý quốc tế. Theo OECD, hơn 75 quốc gia đã cam kết áp dụng hệ thống CARF. Các trung tâm tiền mã hóa lớn như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Thụy Sĩ, Hồng Kông và Singapore đều có kế hoạch tham gia từ năm 2027, bắt đầu chia sẻ dữ liệu vào năm 2028. Mỹ sẽ khởi động hệ thống vào năm 2028 và thực hiện trao đổi dữ liệu từ năm 2029.

Bình luận, Andrew Park – đối tác tại công ty tư vấn thuế Price Bailey – cho rằng: “Đây là dấu chấm hết cho ảo tưởng rằng lợi nhuận từ tiền mã hóa có thể trốn thuế”. Thực tế, HMRC đã chuẩn bị cho quá trình này trong suốt nhiều năm. Trong năm tài chính 2024–2025, cơ quan này đã gửi hơn 65.000 văn bản cho các cá nhân nghi vấn trốn thuế liên quan đến tiền mã hóa – tăng gấp đôi so với năm trước. Ngoài ra, mẫu khai thuế năm nay lần đầu tiên có thêm mục dành riêng cho khai báo lãi/lỗ từ tiền mã hóa.

Thị trường phản ứng ra sao?

Dù quy định ngày càng chặt chẽ, thị trường vẫn thể hiện kỳ vọng tích cực trong dài hạn. Asher Tan – nhà đồng sáng lập sàn CoinJar được cấp phép hoạt động tại Anh – tiết lộ: “Chỉ vài tuần trước khi ngân sách quốc gia được công bố, số tiền GBP nạp vào tài khoản cao hơn 16% so với số tiền được rút ra. Điều đó cho thấy nhà đầu tư tin vào triển vọng lâu dài hơn là các quy định ngắn hạn”.

Ông cũng cho rằng các quy định mới sẽ mang lại “từ minh bạch thuế”, thúc đẩy người dùng tìm đến sàn giao dịch có chính sách tuân thủ pháp lý rõ ràng. Trong môi trường mới, việc lựa chọn nền tảng có khả năng đáp ứng yêu cầu về báo cáo định danh sẽ đóng vai trò then chốt.

Mỗi nước một chiến lược: Từ giảm thuế đến siết chặt

Trong khi tiêu chuẩn báo cáo quốc tế được thống nhất, chính sách thuế cụ thể lại đang có sự khác biệt rõ rệt ở từng quốc gia. Nhật Bản dự kiến áp dụng mức thuế thống nhất 20% từ năm 2026 – giảm đáng kể so với mức thuế lũy tiến lên tới 55% trước đây. Ngoài ra, Nhật còn cho phép khoản lỗ được khấu trừ trong vòng 3 năm và cá nhân có thể đầu tư tiền mã hóa thông qua đơn vị ủy thác.

Ngược lại, Pháp vừa mở rộng thuế tài sản (PATH) từ bất động sản sang tài sản kỹ thuật số, du thuyền và hàng xa xỉ. Thuế PATH được áp dụng với khối tài sản ròng từ 2 triệu euro trở lên, với mức thuế suất cố định là 1%.

Tại Tây Ban Nha, Quốc hội đang tranh luận về dự luật chuyển quyền đánh thuế tiền mã hóa từ “thuế tiết kiệm” sang “thuế thu nhập thông thường”, khiến mức thuế tối đa có thể tăng lên tới 47%. Luật sư Cris Carrascosa cảnh báo động thái này có thể dẫn tới tình trạng hỗn loạn toàn bộ hệ thống thuế.

Vì sao các nước đột ngột tăng tốc?

Theo nhiều chuyên gia, sự gia tăng mạnh mẽ của các biện pháp quản lý đến từ bất cập kéo dài trong giám sát thị trường. Ví dụ, số liệu từ cơ quan thuế Đan Mạch cho thấy dù quốc gia này đã bắt buộc chia sẻ thông tin giao dịch từ năm 2019, hơn 90% nhà đầu tư tiền mã hóa vẫn không khai báo lợi nhuận. Nhiều người đã cố tình chuyển hoạt động sang sàn giao dịch nước ngoài để tránh bị kiểm tra.

Trong khi đó tại Mỹ, các nhà lập pháp bang Arizona đang nỗ lực miễn thuế cho tài sản mã hóa và cấm đánh thuế với các nhà khai thác node blockchain. Tuy nhiên, dự luật này sẽ phải chờ đến cuộc trưng cầu dân ý vào tháng 11 năm 2026 để có hiệu lực.

Tại Hàn Quốc, nhiều nút thắt pháp lý vẫn chưa được tháo gỡ trước khi chính sách áp thuế tiền mã hóa chính thức có hiệu lực vào tháng 1 năm 2027. Các tranh cãi xung quanh định nghĩa và đơn vị phát hành stablecoin tiếp tục làm trì hoãn tiến trình lập pháp.

Thụy Sĩ dù đã thông qua khung pháp lý từ năm 2026, song cũng quyết định lùi thời gian chia sẻ dữ liệu sang năm 2027 trở đi.

Tổng kết

Việc triển khai hệ thống CARF cùng quy định bắt buộc thu thập thông tin từ người dùng có khả năng phá vỡ “từ ẩn danh” vốn từng là đặc điểm nổi bật của tiền mã hóa. Khi tiền mã hóa ngày càng bị tích hợp vào hệ thống tài chính truyền thống, các nhà đầu tư và sàn giao dịch cần đặc biệt chú ý đến việc tuân thủ các quy định thuế mới.

Bình luận, xu hướng này phản ánh rõ mục tiêu của chính phủ: đưa tiền mã hóa ra khỏi vùng xám, dòng tiền trở nên minh bạch và đóng góp đầy đủ vào ngân sách quốc gia.

Từ khóa: “từ CARF”, “từ giao dịch minh bạch”, “từ ẩn danh”