Siêu PAC Fairshake chi hơn 10 triệu đô vẫn thất bại tại Illinois, lộ rõ giới hạn quyền lực tiền mã hóa

페어셰이크(Fairshake)가 미국 의회 선거판에서 드물게 *thua cuộc* trong một cuộc đua then chốt. Sau hai mùa bầu cử với thành tích gần như “bất bại”, siêu PAC ủng hộ **tiền mã hóa** này vừa chịu cú vấp lớn tại vòng sơ bộ Thượng viện ở Illinois, nơi họ đã chi hơn *10 triệu đô la* để cố ngăn một ứng viên gần như chắc suất vào Thượng viện năm sau.

Trong cuộc bầu cử lần này, Phó thống đốc bang Illinois Juliana Stratton đã giành chiến thắng trong vòng sơ bộ Đảng Dân chủ. Illinois vốn là bang do Đảng Dân chủ áp đảo, nên Stratton được đánh giá có nhiều khả năng trở thành thượng nghị sĩ sau cuộc bầu cử chính thức vào tháng 11. Điều khiến giới **tiền mã hóa** chú ý là các tổ chức liên kết với *Fairshake* đã chi “hàng triệu đô la” cho loạt quảng cáo chống lại Stratton và rót thêm tiền để hỗ trợ hai đối thủ của bà. Theo ước tính, riêng khoản chi cho cuộc đua này đã vượt quá 5% tổng quỹ mà Fairshake công bố là có thể sử dụng cho kỳ bầu cử Quốc hội năm nay.

Tiền được rót mạnh, nhưng kết quả không như mong muốn. Điều khó xử hơn với ngành **tiền mã hóa** là nếu Stratton bước chân vào Thượng viện – nơi chỉ có 100 thành viên – thì ảnh hưởng của “một lá phiếu” trong tiến trình lập pháp không hề nhỏ. Và bà nhiều khả năng sẽ bắt đầu nhiệm kỳ mới trong tâm thế hiểu rất rõ rằng giới **tiền mã hóa** đã tổ chức chiến dịch bài trừ mình một cách bài bản.

Tổ chức vận động ủng hộ **tiền mã hóa** *Stand With Crypto* hiện chấm điểm quan điểm của Stratton về tài sản số ở mức “F” – mức thấp nhất. Stratton không phải là người có hồ sơ nổi bật về chính sách **tiền mã hóa**, nhưng theo nhiều phân tích, điểm số này chịu ảnh hưởng từ việc năm ngoái Thống đốc bang Illinois – cấp trên trực tiếp của Stratton – đã ký ban hành một bộ khung quản lý mà ngành **tiền mã hóa** phản đối mạnh. Đây được xem là tín hiệu tiêu cực trong mắt các tổ chức ủng hộ tài sản số.

Tại Illinois, kết quả với ngành **tiền mã hóa** khá lẫn lộn. Ba ứng viên thân thiện với **tiền mã hóa** đã vượt qua vòng sơ bộ, nhưng một người khác được hậu thuẫn thêm lại thất bại. *bình luận: Điều này cho thấy dù tiền và tổ chức hậu thuẫn có thể định hình cuộc chơi, bức tranh chính trị tại từng bang vẫn rất khó đoán, đặc biệt với chủ đề nhạy cảm như tài sản số.*

Fairshake: “Trường hợp cá biệt, khó lặp lại ở cuộc đua khác”

Người phát ngôn của Fairshake, Geoff Vetter, cho biết trong một tuyên bố rằng Fairshake xem đây là một “tình huống có một không hai (one-of-one)”. Ông nói siêu PAC này không kỳ vọng sẽ lại chứng kiến “lượng tiền không giới hạn” đổ vào hỗ trợ phe đối lập giống như những gì đang diễn ra ở phía Stratton khi họ tấn công các ứng viên khác. Đồng thời, Vetter nhấn mạnh cử tri Illinois, xét trên tổng thể, đã lựa chọn những “nhà lập pháp liên bang thân thiện với **tiền mã hóa** hơn”.

Bước vào kỳ bầu cử 2024, Fairshake nổi lên như công cụ vận động chính trị chủ lực của nhiều tên tuổi lớn trong ngành như sàn giao dịch Coinbase, quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz và Ripple(XRP). Họ tập trung mạnh vào các bang tranh chấp quan trọng ở Thượng viện, với chiến lược “cược lớn” – sẵn sàng chi trên *10 triệu đô la* cho từng cuộc đua nhằm xoay chuyển kết quả.

Trong chu kỳ bầu cử trước đó, thương vụ chi tiêu lớn nhất của Fairshake là chiến dịch nhắm vào cựu thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Sherrod Brown tại bang Ohio, với khoảng *40 triệu đô la* chỉ để tài trợ quảng cáo phản đối. Brown, khi còn là Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, được coi là nhân vật đã nhiều lần cản bước các dự luật về **tiền mã hóa**. Tuy nhiên, Brown đang tái tranh cử trong kỳ này, và Fairshake hiện chưa công khai sẽ chọn chiến lược nào trước cuộc đối đầu giữa ông và ứng viên Cộng hòa Jon Husted.

Fairshake cũng can dự sâu vào một số cuộc đua Hạ viện tại Illinois. La Shawn Ford, người đang nhắm tới ghế Hạ nghị sĩ liên bang tại khu vực bầu cử số 7 của Illinois, đã thắng vòng sơ bộ, dù Fairshake được cho là đã chi gần *2,5 triệu đô la* cho loạt quảng cáo chống lại ông. Ford chỉ trích các quảng cáo này “gây hiểu lầm” và mang tính “phỉ báng”. Ở chiều ngược lại, Fairshake coi chiến thắng của Donna Miller, Melissa Bean và đương kim Hạ nghị sĩ Nikki Budzinski trong các cuộc đua khác tại bang này là những điểm sáng đáng kể.

Vetter thừa nhận về cuộc bầu cử tại Illinois: “Chúng tôi không thể thắng trong mọi cuộc đua, nhưng sẽ thắng trong đa số trường hợp”, đồng thời cảnh báo rằng “ngay cả khi để thua, việc chống lại đổi mới sẽ là một lựa chọn rất đắt giá” đối với các chính trị gia.

Mô hình “100 triệu đô+” và hiệu ứng bóng đè lên lập pháp

Tính đến nay, Fairshake và các tổ chức liên kết được cho là đã hỗ trợ 53 ứng viên thành công giành ghế tại Quốc hội trong kỳ bầu cử 2024, trong khi chỉ thất bại ở 5 cuộc đua. Dù phần lớn những người thắng cử vốn đã là ứng viên có ưu thế, giới quan sát cho rằng Fairshake đã chứng minh được một “mô hình vận hành tiền vận động tranh cử” mới: rót trên *100 triệu đô la* vào các cuộc bầu cử Quốc hội – đặc biệt là vòng sơ bộ ở những khu vực có thế lực chính trị áp đảo – qua đó có thể xoay chuyển kết quả hàng chục ghế.

Chiến lược quảng cáo của Fairshake cũng được đánh giá là khá đặc biệt. Thay vì tập trung nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy **tiền mã hóa**, Fairshake thường xây dựng thông điệp dựa trên điểm yếu của đối thủ hoặc thế mạnh của “ứng viên nhà mình”. Nội dung **tiền mã hóa** thường nằm ở tầng thông điệp ẩn phía sau, giúp họ tiếp cận cử tri rộng hơn mà không tạo cảm giác đây là “chiến dịch vì crypto” thuần túy.

Ở thời điểm mở màn mùa bầu cử, Fairshake công khai đang nắm trong tay khoảng *193 triệu đô la* ngân sách. Nhiều chuyên gia chính trị cho rằng số tiền này không chỉ là “vũ khí tranh cử”, mà còn là “tín hiệu cảnh báo” gửi đến các nghị sĩ đương nhiệm. Trong giới vận động hành lang **tiền mã hóa**, không hiếm những lời đồn đại rằng việc nghị sĩ bỏ phiếu ủng hộ hay phản đối một dự luật liên quan đến tài sản số có thể dẫn đến việc họ nhận được hàng triệu đô la hỗ trợ – hoặc bị tấn công bằng chiến dịch quảng cáo tiêu cực ở kỳ bầu cử tiếp theo. Đây là con số vượt xa khả năng gây quỹ trực tiếp của phần lớn chính trị gia.

Vetter nói rõ thông điệp của Fairshake: “Nếu anh ủng hộ chính sách thân thiện với **tiền mã hóa**, chúng tôi sẽ xuất hiện một cách rầm rộ. Nếu anh chống lại **tiền mã hóa** và đổi mới của nước Mỹ, chúng tôi cũng sẽ xuất hiện không kém phần rầm rộ”. Ông khẳng định thông điệp này giờ đã trở nên “rất rõ ràng” ở cả cấp bang lẫn cấp liên bang.

Tuy vậy, lịch sử cho thấy không phải mọi khoản đầu tư chính trị lớn của ngành **tiền mã hóa** đều đem lại kết quả như kỳ vọng. Có những chính trị gia từng bị cộng đồng **tiền mã hóa** công kích dữ dội, sau đó lại quay sang ủng hộ mạnh mẽ hơn các sáng kiến liên quan đến tài sản số; ngược lại, cũng có người ban đầu tỏ ra cởi mở với **tiền mã hóa**, rồi chuyển hướng cứng rắn hơn khi môi trường chính trị thay đổi.

Stratton từng chỉ trích lực lượng chống lại mình là những “crypto bros được hậu thuẫn bởi MAGA (MAGA-backed crypto bros)”, hàm ý gắn mạng lưới ủng hộ **tiền mã hóa** với phong trào chính trị thân Trump. Nếu bà gia nhập Thượng viện, lập trường cụ thể của Stratton với các dự luật và khung quản lý **tiền mã hóa** vẫn là dấu hỏi lớn.

*bình luận: Trường hợp Illinois cho thấy dù Fairshake đã chứng minh được sức mạnh của mô hình “siêu quỹ crypto” trị giá hàng trăm triệu đô la, tiền không phải lúc nào cũng quyết định kết quả tại mọi điểm nóng chính trị. Nhưng đồng thời, chính thất bại này có thể khiến những nhân vật như Stratton ý thức hơn về vai trò, lẫn sức ép, của ngành **tiền mã hóa** trong cuộc chơi chính sách sắp tới.*

Kết lại, câu chuyện Fairshake tại Illinois là lời nhắc nhở rằng **tiền mã hóa** đã trở thành một tác nhân chính trị không thể xem nhẹ ở Mỹ: có khả năng định hình nhiều cuộc đua quốc hội, tạo “bóng đè” lên nghị trường, nhưng vẫn chưa thể “mua” được mọi lá phiếu trong phòng phiếu.