Thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ Samuel Alito cảnh báo Quốc hội có thể “tắt đèn” của tòa nếu cắt ngân sách.
Alito đưa ra nhận định này tại tiệc tưởng niệm Antonin Scalia của The Federalist Society ngày 12, theo Epoch Times. Lịch chính thức của hội cũng ghi buổi tiệc diễn ra hôm đó.
Alito mô tả ngành tư pháp là nhánh quyền lực yếu hơn Quốc hội và nhánh hành pháp. Phát biểu đề cập đồng thời đến tính độc lập của ngành tư pháp và quyền ngân sách của Quốc hội.
Nhận định được đưa ra sau khi Đảng Dân chủ giành đa số tại cả Thượng viện và Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11. TokenPost trước đây cũng từng đề cập đến tác động của thay đổi thành phần Quốc hội đối với cục diện chính sách.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết trong thông cáo ngày 12 rằng số ghế của đảng đã lên 55 và việc kiểm phiếu bổ sung vẫn đang diễn ra. Ông cũng tuyên bố sẽ dẫn dắt phe đa số Dân chủ mới.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Mỹ Hakeem Jeffries nêu con số 258 ghế của đảng tại Hạ viện khóa tới trong cuộc phỏng vấn ngày 11. Đây là số liệu theo kết quả kiểm đếm tại thời điểm phỏng vấn.
Quốc hội mới sẽ bắt đầu nhiệm kỳ ngày 3 tháng 1 năm 2027. Bộ luật Hoa Kỳ quy định nhiệm kỳ của các nghị sĩ được bầu trong cuộc bầu cử vào năm chẵn bắt đầu từ ngày 3 tháng 1 năm sau.
Tuy nhiên, phần phát biểu được đưa tin của Alito không trực tiếp nhắc đến Đảng Dân chủ hay kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ. Vì vậy, chưa thể khẳng định cảnh báo của ông là phản ứng trước kế hoạch cắt ngân sách Tòa án Tối cao của Đảng Dân chủ.
Quốc hội quyết định ngân sách của các tòa án liên bang thông qua luật phân bổ ngân sách. Đây là các luật cho phép cơ quan chính phủ sử dụng ngân quỹ công.
Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (Congressional Research Service, CRS) giải thích trong một báo cáo rằng Hiến pháp Mỹ quy định sự tồn tại của Tòa án Tối cao và cấm giảm lương của các thẩm phán liên bang đang tại nhiệm. Quyền điều chỉnh ngân sách hoạt động và điều kiện về lương của thẩm phán đương nhiệm chịu những quy định hiến pháp khác nhau.
Trong một báo cáo riêng, CRS cho biết việc Quốc hội dùng quyền phân bổ ngân sách để kiểm soát hoạt động của các nhánh quyền lực khác có thể gặp giới hạn hiến pháp. Nguyên tắc phân quyền cũng là yếu tố cần cân nhắc khi xác định phạm vi quyền ngân sách.
Do đó, cách diễn đạt của Alito là lời cảnh báo rằng Quốc hội có thể ảnh hưởng đến hoạt động của Tòa án Tối cao thông qua quyền ngân sách. Điều này không đồng nghĩa đã có kết luận xác định rằng cắt ngân sách sẽ khiến hoạt động của tòa án chấm dứt hoàn toàn về mặt pháp lý.
Ngày 22 tháng 7, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã trình dự luật giới hạn nhiệm kỳ thẩm phán Tòa án Tối cao. Dự luật đề xuất mỗi thẩm phán đảm nhiệm việc xét xử toàn bộ các vụ án trong 18 năm và cứ hai năm sẽ bổ nhiệm một thẩm phán mới.
Dự luật là đề xuất về thành phần và chế độ nhiệm kỳ của Tòa án Tối cao, tách biệt với phương án cắt ngân sách của tòa.
Alito cũng chỉ trích một số thẩm phán cấp dưới đã lạm quyền khi ngăn các mệnh lệnh của tổng thống. Phần phát biểu được đưa tin không nêu cụ thể những phán quyết mà ông đề cập.
Comment 0