Nhu cầu dầu toàn cầu dự báo giảm 2,6 triệu thùng/ngày năm 2026; hạn chế nguồn cung diesel có thể kéo dài đến 2027

Nhu cầu dầu toàn cầu năm 2026 được dự báo giảm bình quân 2,6 triệu thùng/ngày so với năm trước, trong khi hạn chế nguồn cung diesel có thể kéo dài đến năm 2027. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra dự báo này trong báo cáo thị trường dầu tháng 10.

Lượng tồn kho dầu toàn cầu được ghi nhận vào cuối tháng 9 thấp hơn 509 triệu thùng so với cuối tháng 2, thời điểm trước chiến tranh. Vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz đã phục hồi một phần, nhưng xuất khẩu sản phẩm dầu tinh chế và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) từ Trung Đông vẫn dưới một nửa mức trước chiến tranh.

IEA cho biết trong báo cáo tháng 10, lượng dầu đi qua eo biển Hormuz trong tháng 9 đạt 10,9 triệu thùng/ngày, thấp hơn mức khoảng 20 triệu thùng/ngày trước chiến tranh. Việc vận chuyển dầu thô phục hồi không đồng nghĩa nguồn cung của mọi loại nhiên liệu đều trở lại mức cũ.

Một biện pháp bù đắp thiếu hụt là xả dầu từ kho dự trữ. Các nước thành viên IEA quyết định phối hợp xả khoảng 400 triệu thùng trong tháng 3. Trong tuyên bố ngày 15 tháng 10, hội đồng IEA cho biết khoảng 330 triệu thùng đã được đưa ra thị trường và quyết định đẩy nhanh việc xả khoảng 100 triệu thùng còn lại.

Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất sử dụng các tuyến xuất khẩu không đi qua eo biển Hormuz. Các nhà sản xuất ngoài khu vực Vùng Vịnh cũng tăng nguồn cung.

Tuy nhiên, nguồn cung tăng không đủ bù toàn bộ lượng thiếu hụt. Trong phân tích công bố tháng 9, IEA ước tính nhu cầu dầu toàn cầu trong 6 tháng sau khi chiến tranh bắt đầu thấp hơn mức tháng 2 bình quân 5,8 triệu thùng/ngày. Giá cao, tình trạng thiếu nguồn cung và các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu tại một số nước cùng góp phần làm giảm tiêu thụ.

Dầu từ kho dự trữ, các tuyến vận chuyển thay thế và nguồn cung từ những nhà sản xuất khác đã giúp giảm tác động của cú sốc. Nhu cầu giảm cũng thu hẹp khoảng cách cung cầu. Dù vậy, lượng tồn kho suy giảm và hạn chế xuất khẩu ở một số sản phẩm cho thấy dư địa ứng phó của thị trường đã thu hẹp.

Ảnh hưởng cũng xuất hiện tại các nhà máy lọc dầu châu Á và nguồn cung diesel. IEA phân tích rằng lượng dầu thô qua eo biển Hormuz giảm đã khiến hoạt động của các nhà máy lọc dầu tại châu Á, trong đó có Hàn Quốc, cùng sản lượng nhiên liệu thuộc nhóm diesel giảm trong quý II. Xuất khẩu diesel toàn cầu tháng 9 thấp hơn cùng kỳ năm trước 700.000 thùng/ngày.

Dự báo giảm 2,6 triệu thùng/ngày của IEA cho năm 2026 lớn hơn mức giảm 1,6 triệu thùng/ngày mà cơ quan này đưa ra trong báo cáo tháng 8. IEA cũng nhận định hạn chế nguồn cung diesel có thể tiếp diễn đến năm 2027.

Ngày 24 tháng 3, Chính phủ Ấn Độ cho biết nguồn cung LPG đang chịu ảnh hưởng. Chính phủ nói chưa ghi nhận các nhà phân phối cạn hàng và việc giao bình LPG dùng trong hộ gia đình vẫn diễn ra bình thường, đồng thời cho biết đã điều chỉnh phân bổ LPG thương mại. Thông tin này không đồng nghĩa nguồn LPG dùng trong hộ gia đình trên toàn quốc đã cạn.

Ngày 17 tháng 11 năm 2025, Chính phủ Ấn Độ công bố hợp đồng nhập khẩu khoảng 2,2 triệu tấn LPG từ vùng duyên hải Vịnh Mexico của Mỹ để giao trong năm 2026. Chính phủ cho biết lượng này tương đương khoảng 10% tổng nhập khẩu LPG hằng năm.

Ủy ban châu Âu (European Commission) cho biết vào tháng 5 rằng khu vực chưa thiếu nhiên liệu, nhưng gián đoạn kéo dài có thể gây hạn chế nguồn cung tại một số nơi; nhiên liệu hàng không là mối lo trước tiên. Trong đánh giá tháng 7, cơ quan này nhận định nguồn cung nhiên liệu hàng không nhìn chung ổn định nhờ sản lượng lọc dầu trong khu vực tăng và nguồn cung từ các khu vực khác, nhưng tình hình vẫn biến động.

Diễn biến giá và lượng cung trên thị trường phân bón không cùng chiều. Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực Quốc tế (IFPRI) cho biết trong phân tích ngày 18 tháng 9 rằng giá phân bón chứa nitơ như urê và amoniac đã giảm 25–45% kể từ cuối tháng 5. Dữ liệu thương mại từ 77 nước nhập khẩu cho thấy xuất khẩu phân bón chứa nitơ toàn cầu trong nửa đầu năm nay giảm 9% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu phân bón chứa phốt pho cũng bị hạn chế. Nguồn cung lưu huỳnh từ khu vực Vùng Vịnh giảm, gây sức ép lên sản xuất; xuất khẩu phân bón chứa phốt pho toàn cầu trong nửa đầu năm nay giảm hơn 9% so với cùng kỳ năm trước.

Mối liên hệ với thị trường tài sản số cần được xem xét qua hai hướng: chi phí điện cho hoạt động khai thác và tác động kinh tế vĩ mô. Hashrate Index ước tính trong phân tích ngày 11 tháng 3 rằng khoảng 8–10% hashrate của Bitcoin (BTC) nằm tại các khu vực có mối liên hệ lớn giữa giá dầu thô và giá điện. Con số này không đại diện cho tổng chi phí khai thác hay mức biến động giá Bitcoin.

Nhóm nghiên cứu tổ chức của Coinbase($COIN) nhận định trong bình luận hằng tuần ngày 13 tháng 3 rằng giá dầu và diesel tăng có thể ảnh hưởng đến thị trường tài sản số thông qua lạm phát và lộ trình lãi suất. Phân tích này không khẳng định riêng giá năng lượng có quan hệ nhân quả với biến động giá Bitcoin.