IMF theo dõi rủi ro đầu tư, vay nợ AI; chưa thể kết luận xu hướng dài hạn của cổ phiếu AI

Chỉ dựa vào biến động gần đây của cổ phiếu liên quan đến AI thì chưa đủ cơ sở để kết luận quan điểm dài hạn của nhà đầu tư đã thay đổi. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đang theo dõi tác động của đầu tư và vay nợ liên quan đến AI đối với ổn định tài chính.

Phát ngôn viên IMF Julie Kozack nói tại cuộc họp báo định kỳ ở Washington ngày 12 (giờ địa phương) rằng khả năng lợi nhuận dài hạn của các công ty AI được đánh giá lại vẫn còn được xem xét. Reuters dẫn lời bà: “Quan điểm tổng thể đó vẫn được duy trì”. Ý của bà là những rủi ro IMF từng nêu vẫn còn, nhưng không thể xác định hệ quả chỉ từ diễn biến cổ phiếu gần đây.

Kozack cho biết IMF đang xem xét ảnh hưởng của tình hình gần đây đối với thị trường chứng khoán, nền kinh tế và ổn định tài chính. Bà nói còn quá sớm để kết luận liệu kỳ vọng về đầu tư vào công nghệ AI, lợi nhuận doanh nghiệp và năng suất có được đánh giá lại trên diện rộng hay không.

Cuộc họp báo cũng đề cập đến những thay đổi chính sách tại Mỹ liên quan đến các dự án trung tâm dữ liệu. Một số thống đốc thuộc Đảng Dân chủ được đưa tin là đã nêu ý định xem xét lại các dự án này. Điều đó làm dấy lên nhận định rằng nếu thủ tục phê duyệt xây dựng chậm lại, tốc độ mở rộng hạ tầng AI có thể bị ảnh hưởng.

Trung tâm dữ liệu là cơ sở dùng để huấn luyện và vận hành mô hình AI, đòi hỏi lượng điện lớn, mặt bằng và giấy phép. IMF đang theo dõi khả năng thay đổi chính sách làm chậm tiến độ xây dựng, nhưng chưa kết luận đây là bước ngoặt dài hạn của đầu tư AI.

Trong Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu tháng 10, IMF phân tích rằng giá tài sản liên quan có thể điều chỉnh nếu tính bền vững hoặc khả năng sinh lời của đầu tư AI không đạt kỳ vọng. Báo cáo cũng chỉ ra việc đầu tư tập trung vào các công ty công nghệ lớn và vay nợ gia tăng là những yếu tố có thể làm khuếch đại cú sốc. Đây là đánh giá về rủi ro điều chỉnh, không phải kết luận rằng quá trình điều chỉnh đã bắt đầu.

Hoạt động huy động vốn của các công ty vận hành trung tâm dữ liệu quy mô lớn và mạng lưới đám mây là một kênh khiến rủi ro đầu tư AI lan ra ngoài thị trường cổ phiếu. Theo báo cáo của IMF, tỷ trọng các công ty này trong lượng trái phiếu xếp hạng đầu tư mới phát hành trên toàn cầu đã tăng từ dưới 1% năm 2024 lên 10%. Con số này là tỷ lệ trong lượng trái phiếu mới phát hành, không phải tỷ lệ trái phiếu đang lưu hành mà các công ty nắm giữ.

Nhu cầu từ đầu tư AI và xây dựng trung tâm dữ liệu được nhắc đến như một yếu tố gây áp lực lên giá cả tại Mỹ. Giá năng lượng tăng do chiến tranh Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz cũng được đề cập. Vì giá cổ phiếu, đầu tư cơ sở hạ tầng và giá cả có liên hệ với nhau, rất khó tách riêng tác động của từng yếu tố chỉ từ diễn biến thị trường gần đây.

Trong Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10, IMF đưa ra một kịch bản giả định trong đó đầu tư AI thu hẹp, giá tài sản điều chỉnh và điều kiện tài chính xấu đi cùng lúc. Theo mô phỏng này, quy mô kinh tế toàn cầu năm 2028 thấp hơn 1,1% so với dự báo cơ sở, còn quy mô kinh tế Mỹ thấp hơn 1,8%.

Hai con số trên là kết quả mô phỏng theo các điều kiện giả định, không phải dự báo tăng trưởng đã được xác nhận. IMF phân tích trong Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10 các tác động mà việc thu hẹp đầu tư AI có thể gây ra cho kinh tế toàn cầu thông qua giá tài sản và điều kiện tài chính.