Bitcoin(BTC) đời cũ: Cory Fields đề xuất thế chấp 1:1 để phòng thủ lượng tử

Nhà phát triển Bitcoin Core Cory Fields đề xuất yêu cầu khóa một lượng Bitcoin làm tài sản thế chấp tương đương khi chuyển Bitcoin(BTC) đời cũ, nhằm phòng thủ trước tấn công lượng tử. Nếu kẻ tấn công dùng máy tính lượng tử để lấy khóa riêng và chuyển coin, chủ sở hữu ban đầu có thể công bố bằng chứng đã chuẩn bị trước để nhận lại cả coin lẫn khoản thế chấp của kẻ tấn công.

Trong bài đăng ngày 5 tháng 11 (giờ Hàn Quốc) trên danh sách thư điện tử dành cho nhà phát triển Bitcoin, Fields viết: “Mục đích của bài viết này là giới thiệu ý tưởng dưới dạng một thí nghiệm tư duy”. Bài đăng không công bố một tính năng bảo mật sẽ được triển khai hay một quy tắc đã được chốt.

Để ý tưởng này hoạt động, cần tạo các đầu ra giao dịch kháng lượng tử trước khi tấn công lượng tử trở thành hiện thực, đồng thời đưa ra quy tắc đồng thuận áp dụng tài sản thế chấp và giới hạn thời gian cho việc chi tiêu các đầu ra đời cũ. Fields không trình bày cách triển khai soft fork hay các quy tắc xác minh chi tiết.

Đầu ra là lượng Bitcoin chưa được chi tiêu sau một giao dịch. Ý tưởng này xuất phát từ lo ngại rằng, nếu khóa công khai của một đầu ra đời cũ bị lộ, một máy tính lượng tử đủ mạnh có thể suy ra khóa riêng từ khóa công khai rồi chuyển số coin đó đi. Tài liệu dành cho nhà phát triển Bitcoin mô tả khả năng suy ra khóa riêng từ khóa công khai như một giả thuyết.

Trong phương án mà Fields gọi là “mìn lượng tử”, chủ sở hữu giấu bằng chứng trong một đầu ra kháng lượng tử có giá trị nhỏ để chứng minh rằng họ đã biết khóa riêng cũ trước khi mối đe dọa lượng tử trở thành hiện thực. Nếu chưa công bố bằng chứng, đầu ra này trông giống các đầu ra kháng lượng tử khác, khiến kẻ tấn công khó biết trước coin nào được gắn cơ chế bảo vệ.

Trong ví dụ của Fields, người muốn chi tiêu một đầu ra cũ trị giá 1 Bitcoin phải gửi thêm 1 Bitcoin làm tài sản thế chấp vào đầu ra kháng lượng tử. Hai khoản tiền sẽ bị khóa cùng nhau.

Ví dụ này đặt ra thời gian chờ 30 ngày nếu không có bằng chứng từ trước, trước khi hai khoản tiền có thể được chi tiêu lại theo cách thông thường. Đây là giả định Fields đưa ra để giải thích ý tưởng, không phải quy tắc đã được chốt.

Nếu chủ sở hữu ban đầu công bố bằng chứng trong thời gian chờ, họ có thể nhận lại coin của mình và khoản thế chấp do bên kia gửi. Theo cơ chế răn đe Fields đề xuất, kẻ tấn công khó biết trước liệu ví mục tiêu có chứa bằng chứng sở hữu được giấu sẵn hay không.

Điều kiện thế chấp không chỉ áp dụng với kẻ tấn công lượng tử. Chủ sở hữu hợp pháp cũng phải đáp ứng điều kiện tương tự khi chuyển coin đời cũ, nên việc di chuyển có thể khó khăn nếu ví chỉ có 1 Bitcoin và không có khoản thế chấp riêng.

Cơ chế “mìn lượng tử” khó áp dụng với những coin mà chủ sở hữu đã mất khóa riêng và không thể để lại bằng chứng từ trước. Fields cũng đưa ra hai phương án đấu giá cho những coin này, mang tên “Staked Auction” và “Sats Auction”.

Trong một ví dụ về “Staked Auction”, người tham gia đặt tài sản thế chấp trước. Khi một coin dễ bị tấn công được chi tiêu, khoản thế chấp của kẻ tấn công sẽ được đem ra đấu giá. Người thắng cuộc nhận khoản thế chấp đó, còn coin đời cũ bị nhắm tới sẽ bị đốt.

“Sats Auction” là phương án mở đấu giá sau khi coin đời cũ được chi tiêu mà không cần đặt tài sản thế chấp trước. Theo cách được nêu, người trả giá cao nhất nhận coin sau khi trừ khoản đặt giá, còn người trả giá cao thứ hai mất khoản tiền đã đặt.

Cả hai phương án đấu giá đều không bảo đảm coin sẽ trở về với chủ sở hữu ban đầu. Tỷ lệ thế chấp, cách xử lý người thua đấu giá và phương thức phân chia số tiền còn lại cũng chưa được xác định.

Trong báo cáo tháng 10 năm 2026, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) đề xuất chuyển các hệ thống mật mã dễ bị tấn công lượng tử sang chữ ký số và phương thức thiết lập khóa kháng lượng tử. Báo cáo đề cập đến công nghệ mật mã nói chung, không ấn định lịch chuyển đổi cho mạng Bitcoin.

Phương án của Fields tập trung vào việc đặt tài sản thế chấp và thời gian chờ khi chi tiêu coin đời cũ.