S&P 500 đạt lợi suất thực 11,41%, định giá đóng góp 4,33 điểm phần trăm

Từ cuối năm 2009 đến tháng 8 năm 2026, S&P 500 ghi nhận lợi suất thực bình quân năm 11,41%. Trong đó, mức tăng của hệ số định giá đóng góp 4,33 điểm phần trăm mỗi năm. Con số này phản ánh tác động của việc nhà đầu tư trả giá cao hơn cho cùng một mức lợi nhuận, bên cạnh tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và cổ tức.

Trong bài viết đăng ngày 2 tháng 11, Lance Roberts, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại RIA Advisors, nói: “Tôi không dự đoán thời điểm của thị trường.” Theo ông, định giá cao không cho biết chính xác khi nào giá cổ phiếu sẽ giảm.

Roberts tính toán rằng tăng trưởng lợi nhuận thực đóng góp 4,91 điểm phần trăm mỗi năm, cổ tức đóng góp 1,96 điểm phần trăm và mức tăng của hệ số định giá đóng góp 4,33 điểm phần trăm. Tổng ba khoản là 11,20 điểm phần trăm, thấp hơn tổng lợi suất 11,41% một khoảng 0,21 điểm phần trăm.

CAPE là chỉ số so sánh giá cổ phiếu hiện tại với lợi nhuận doanh nghiệp bình quân 10 năm trước, đã điều chỉnh theo lạm phát. Theo phần giải thích dữ liệu của Robert Shiller, giá cổ phiếu được tính bằng mức bình quân giá đóng cửa hằng ngày trong tháng; số liệu lợi nhuận và cổ tức hằng tháng được nội suy từ dữ liệu theo quý hoặc theo năm. Cách tính này được dùng để xem xét mặt bằng định giá dài hạn, nhưng cũng cần lưu ý phương pháp tổng hợp dữ liệu.

Roberts khảo sát 1.628 mốc khởi đầu theo tháng trong giai đoạn từ năm 1881 đến tháng 8 năm 2016. Tại mỗi mốc, ông tính lợi suất thực trong 10 năm tiếp theo rồi đối chiếu với mức CAPE lúc đó.

Trong 164 tháng có CAPE từ 25 trở lên, lợi suất thực trong 10 năm tiếp theo của 140 tháng thấp hơn mức bình quân dài hạn 6,72% mỗi năm tính từ năm 1881. 24 tháng còn lại, khi lợi suất vượt mức bình quân dài hạn, tập trung trong giai đoạn từ tháng 6 năm 2014 đến tháng 8 năm 2016.

Tuy nhiên, 164 giai đoạn này không phải những trường hợp độc lập vì phần lớn thời gian tính lợi suất 10 năm bị trùng lặp dù mốc khởi đầu thay đổi theo từng tháng. Trong chú thích phương pháp, Roberts nhóm chúng thành bốn giai đoạn định giá cao thay vì xem là 164 trường hợp độc lập; lợi suất sau đó thấp hơn mức bình quân dài hạn ở ba giai đoạn.

Vì vậy, không thể diễn giải tỷ lệ 140 trên 164 thành “xác suất lợi suất thấp hơn bình quân là 85% khi định giá cao”. Phân tích năm 2024 của CFA Institute xem xét mối tương quan âm giữa CAPE và lợi suất 10 năm sau đó, nhưng không coi CAPE là công cụ đáng tin cậy để xác định thời điểm thị trường. Phân tích này cũng nêu khả năng mối quan hệ đã thay đổi theo thời gian.

Một ý kiến phản biện về CAPE cao là ảnh hưởng của đợt lợi nhuận sụt giảm năm 2020. Roberts giải thích rằng mức lợi nhuận thấp khi đó được tính vào bình quân 10 năm, khiến CAPE tăng lên.

Sự thay đổi trong cơ cấu ngành cũng nằm trong các luận điểm ủng hộ thị trường tăng giá. Theo lập luận này, khi phần mềm và tài sản vô hình chiếm tỷ trọng lớn hơn, việc áp dụng nguyên vẹn các chuẩn định giá của giai đoạn ngành sản xuất giữ vai trò chủ đạo có thể không phù hợp.

Roberts cũng nêu việc doanh nghiệp tăng mua lại cổ phiếu và lợi nhuận liên quan đến AI tăng trưởng như những cơ sở cho quan điểm lạc quan. Đây là các luận điểm phản biện mà ông tổng hợp trong bài viết, không phải phát biểu riêng của một người ủng hộ thị trường tăng giá.

Đầu tư AI và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp cũng được đề cập trong các phân tích khác về S&P 500. Trước đó, TokenPost đã đưa tin về một phân tích lấy đầu tư vào AI và trung tâm dữ liệu làm cơ sở cho dự báo lợi nhuận S&P 500 năm 2027. Bài viết đó xem mục tiêu được nêu là một ước tính có điều kiện.

CAPE không phải chỉ số duy nhất dùng để đánh giá định giá. TokenPost trước đây cũng đưa tin về một phân tích cho rằng phần bù rủi ro cổ phiếu S&P 500 đã giảm xuống quanh 1% theo một số cách tính. Chỉ số này xem xét chênh lệch giữa lợi suất tăng thêm kỳ vọng từ cổ phiếu và lợi suất trái phiếu chính phủ thực, nên có phương pháp tính khác CAPE.

Trong báo cáo năm 2016, McKinsey Global Institute cho rằng mức sinh lời đầu tư cao trong giai đoạn 1985–2014 có thể khó lặp lại, đồng thời nêu khả năng lợi suất cổ phiếu và trái phiếu tại Mỹ và Tây Âu sẽ giảm trong 20 năm tiếp theo. Trong phân tích lần này, Roberts đánh giá nhận định của McKinsey là sai.

Tuy nhiên, giai đoạn dự báo 20 năm mà McKinsey đưa ra vẫn chưa kết thúc. Chỉ dựa trên kết quả đến năm 2026 thì chưa thể kết luận dự báo đó sai.