Ngân hàng Trung ương Thái Lan nhấn mạnh chia sẻ dữ liệu chống lừa đảo

Ngân hàng Trung ương Thái Lan đề xuất chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực giữa ngân hàng, công ty viễn thông và doanh nghiệp tài sản số như một biện pháp chống lừa đảo tài chính. Khi dòng tiền lừa đảo nhanh chóng đi qua nhiều tổ chức và vượt biên giới, các bên cần phối hợp từ lúc tiếp nhận khiếu nại đến khi phong tỏa tài khoản.

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan Daranee Saeju đặt câu hỏi: “Ai chịu trách nhiệm khi các tác nhân AI chuyển tiền thay chúng ta?”. Bà cho biết việc xác định trách nhiệm khi AI tham gia thanh toán vẫn là một thách thức. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) công bố bài phát biểu vào ngày 27; bà Saeju phát biểu tại một sự kiện của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Bangkok ngày 15 tháng 10.

Bà Saeju cho biết sắc lệnh khẩn cấp về tội phạm công nghệ của Thái Lan cho phép ngân hàng, công ty viễn thông, doanh nghiệp tài sản số và nền tảng trực tuyến chia sẻ thông tin theo thời gian thực. Hệ thống đăng ký lừa đảo tập trung có thể kết nối một đơn trình báo với việc truy vết dòng tiền, phong tỏa tài khoản và phối hợp với cơ quan điều tra. Một trường hợp ứng phó với lừa đảo sử dụng tài sản số cũng đề cập đến việc chia sẻ thông tin và phối hợp giữa các tổ chức.

Thái Lan cùng Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm Ngân hàng Thế giới xây dựng “Lộ trình Bangkok hướng tới dịch vụ tài chính có khả năng chống lừa đảo”. Công bố ngày 14 tháng 10, lộ trình gồm 12 khuyến nghị về phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với lừa đảo, khắc phục thiệt hại, hợp tác giữa các tổ chức trong và ngoài nước, cũng như bảo vệ người tiêu dùng. Đây là khuôn khổ chính sách để các nước vận dụng phù hợp với hệ thống của mình, không phải bộ quy định chung mới được ban hành.

Hệ thống thanh toán tức thời PromptPay của Thái Lan xử lý hơn 80 triệu giao dịch mỗi ngày. Tổng giá trị giao dịch đạt 54 nghìn tỷ baht trong năm 2025, cao hơn gấp đôi GDP của Thái Lan. Bà Saeju lưu ý rằng khi thanh toán nhanh hơn và được sử dụng rộng rãi hơn, kẻ lừa đảo cũng có thể nhanh chóng chuyển tiền đánh cắp qua nhiều tổ chức.

Trong 18 tháng qua, Thái Lan không ghi nhận giao dịch ngân hàng di động trái phép do phần mềm độc hại đánh cắp tiền gây ra. Tuy nhiên, bà Saeju cho biết cần tiếp tục ứng phó với các thủ đoạn lừa người dùng tự phê duyệt thanh toán. Chỉ ngăn chặn việc xâm nhập tài khoản là chưa đủ để phát hiện những giao dịch lừa đảo do chính người dùng chấp thuận.

Bà Saeju cho biết AI có thể giúp phát hiện hành vi đáng ngờ và các mạng lưới tài khoản đứng tên hộ. Bà nhấn mạnh hệ thống ứng dụng AI cần bảo đảm an ninh, minh bạch và trách nhiệm giải trình, đồng thời xem Lộ trình Bangkok là điểm khởi đầu cho hợp tác.