Lãi suất cao hơn 150bp có thể khiến thâm hụt Mỹ tăng thêm 6.000 tỷ USD trong 10 năm, theo CBO

Nếu lãi suất duy trì cao hơn dự báo cơ sở 1,5 điểm phần trăm (150bp) trong suốt giai đoạn 2026-2036, thâm hụt ngân sách tích lũy 10 năm của Mỹ sẽ tăng thêm 6.000 tỷ USD (khoảng 7.986 nghìn tỷ won). Trong phần tăng này, riêng chi phí lãi ròng trên khoản nợ hiện hữu đã chiếm 4.900 tỷ USD (khoảng 6.522 nghìn tỷ won).

Đây là ước tính trong bản phân tích do Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) công bố ngày 8/10. CBO xét hai kịch bản là lãi suất cao hơn dự báo cơ sở 50bp hoặc 150bp, chứ không có kịch bản đơn lẻ 100bp. Ở kịch bản 150bp, 1.100 tỷ USD còn lại (khoảng 1.464 nghìn tỷ won) là chi phí phục vụ nợ, tức khoản phải đi vay thêm để trả lãi. Với kịch bản 50bp, thâm hụt tích lũy tăng thêm 1.900 tỷ USD (khoảng 2.529 nghìn tỷ won).

1bp tương đương 0,01 điểm phần trăm, nên 100bp là 1 điểm phần trăm. Chi phí lãi ròng là số tiền chính phủ trả lãi cho nợ sau khi trừ thu nhập từ lãi và các khoản tương tự.

CBO giải thích rằng khi lãi suất tăng, Bộ Tài chính Mỹ phải tái tài trợ trái phiếu đáo hạn ở mức lãi suất cao hơn và vay thêm để trả phần lãi tăng lên. Kịch bản này giả định các biến số kinh tế khác không đổi, tức không phản ánh tác động của lãi suất cao lên GDP và nền kinh tế nói chung.

Làm mốc so sánh, dự báo cơ sở tháng 2/2026 của CBO ước tính chi lãi ròng năm tài khóa 2026 ở mức 1.000 tỷ USD (khoảng 1.331 nghìn tỷ won) và tăng lên 2.100 tỷ USD (khoảng 2.795 nghìn tỷ won) vào năm 2036. CBO cho biết quy mô nợ và lãi suất bình quân là hai yếu tố quyết định chi phí lãi ròng.

Phố Wall cũng có phép tính tương tự. Tạp chí Fortune đưa tin các nhà phân tích của Bank of America (BAC) ước tính cứ mỗi 100bp lãi suất của Fed tăng lên, chi phí lãi vay của chính phủ tăng thêm 95 tỷ USD mỗi năm (khoảng 126 nghìn tỷ won). Đây không phải số liệu thống kê của chính phủ mà là ước tính của các nhà phân tích BofA. Mức nợ cơ sở và công thức tính chưa được xác nhận qua báo cáo công khai.

Hai con số này có định nghĩa khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp. Số liệu của CBO là hiệu ứng tích lũy khi lãi suất thị trường nói chung cao hơn lộ trình cơ sở trong 10 năm. Ước tính của BofA là chi phí hằng năm cho mỗi 100bp lãi suất của Fed. Lãi suất quỹ liên bang và lãi suất trái phiếu kho bạc cũng không phải một, nên nếu coi kịch bản lãi suất trái phiếu của CBO là tác động của việc Fed nâng lãi suất chính sách thì sẽ thiếu chính xác.

Fortune cũng dẫn lời Mark Zandi, chuyên gia kinh tế trưởng của Moody's, viết trong một bài đăng cuối tuần rằng nhà đầu tư dường như đang đòi hỏi lãi suất cao hơn trước rủi ro tài khóa của Mỹ.

Fortune đặt phép tính gánh nặng lãi vay này trong bối cảnh Nhà Trắng đòi giảm lãi suất. AP đưa tin Tổng thống Trump nhiều lần yêu cầu Fed hạ lãi suất. Bốn thượng nghị sĩ đảng Dân chủ từng yêu cầu công khai bản ghi cuộc gọi với Tổng thống Trump vào thời điểm ông Kevin Warsh còn là ứng viên chủ tịch Fed. Tuy nhiên, chưa có tài liệu nào chứng minh gánh nặng lãi vay quốc gia là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến yêu cầu của Nhà Trắng.