Sàn Perp DEX thu 125 triệu USD phí trong 30 ngày, Hyperliquid chiếm 84,55 triệu USD

38 sàn giao dịch hợp đồng tương lai vĩnh cửu trên chuỗi (Perp DEX) đã thu khoảng 125 triệu USD (khoảng 166,1 tỷ won) phí từ người dùng trong 30 ngày gần nhất. Riêng Hyperliquid(HYPE) chiếm 84,55 triệu USD (khoảng 112,4 tỷ won), còn 5 nền tảng dẫn đầu cộng lại nắm 85,6% tổng phí.

Số liệu trên là phí người dùng theo thống kê của PerpsAtlas. Quỹ đầu tư mạo hiểm Foresight Ventures dẫn lại thống kê này trong bài đăng cộng tác trên Odaily ngày 19, đồng thời chỉ ra rằng người trả phí và người nhận lợi ích từ token không phải lúc nào cũng là một. Cần lưu ý, Foresight Ventures cũng là đơn vị đầu tư và ươm tạo của sàn Perp DEX PopDEX được giới thiệu trong bài. Phần nội dung về PopDEX dưới đây là lời giải thích của chính công ty này.

Bài đăng lấy hai nền tảng làm ví dụ, dựa trên cấu trúc token đã công khai. Aster(ASTER) dùng 99% phí nền tảng mỗi ngày để mua lại token ASTER. Số token mua lại được chia cho người tham gia staking veASTER, đồng thời một lượng tương đương bị đốt từ quỹ dự trữ. Hyperliquid thì quy đổi một phần phí thành token rồi đốt thông qua Quỹ hỗ trợ (Assistance Fund).

Trong báo cáo công bố trước đó, Foresight Ventures cho biết khoảng 86% địa chỉ đang nắm token Hyperliquid chưa từng tham gia giao dịch hợp đồng vĩnh cửu. Công ty lưu ý số địa chỉ không đồng nghĩa với số người dùng, và người nắm giữ có thể đóng góp theo cách khác. Dù vậy, họ nhận định việc bên tạo ra doanh thu và bên nhận giá trị token không trùng nhau là điều đáng chú ý.

Tháng 11/2025, Aster bổ sung điều kiện nắm giữ token vào chương trình VIP. Cấp phí vốn chỉ dựa trên khối lượng giao dịch nay gắn thêm lượng token nắm giữ. Bài đăng chỉ ra rằng trader muốn giảm phí sẽ phải gánh thêm rủi ro biến động giá. Người tham gia sau thời điểm phát hành token muốn đạt cùng cấp bậc phải mua token trên thị trường thứ cấp, nên xuất hiện khoảng cách so với những người nhận airdrop ban đầu.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin Hyperliquid giữ vị trí số 1 về khối lượng giao dịch trên thị trường Perp DEX nhưng diễn biến giá token lại phân hóa. Thời điểm đó, token Hyperliquid tăng mạnh còn token Aster đi xuống.

Rủi ro bất cân xứng của cơ chế điểm thưởng

Bài đăng cũng cảnh báo rủi ro của mô hình tích điểm. Arcus phân bổ 250.000 điểm mỗi tuần trong mùa 1, còn Variational Omni phân bổ 150.000 điểm mỗi tuần. Trader phải chịu trước chi phí trượt giá, phí tài trợ và chi phí khóa vốn, nhưng giá trị phần thưởng chỉ biết được khi token được phát hành và có định giá.

Mô hình lợi suất cày điểm của Decentralised News cho thấy rõ điều này bằng con số. Theo giả định của mô hình, một người cày điểm theo chiến lược delta trung tính giao dịch 2 triệu USD (khoảng 2,7 tỷ won) trong hai tháng sẽ tốn tổng chi phí khoảng 670 USD (khoảng 890.000 won). Để hòa vốn, giá trị pha loãng hoàn toàn (FDV) của dự án phải đạt khoảng 555 triệu USD (khoảng 737,6 tỷ won). Bài đăng nêu đây là số ước tính từ mô hình, và mô hình cũng giả định dự án sẽ phát hành token.

StandX là trường hợp giả định ấy đổ vỡ. Nền tảng này bắt đầu sự kiện điểm mainnet vào tháng 12/2025, rồi tháng 5/2026 giảm 50% tốc độ phát nhiều loại điểm. Ngày 15/10, StandX chính thức thông báo hủy sự kiện phát hành token (TGE) và dừng dần mảng hợp đồng vĩnh cửu. Tổng giá trị ký quỹ (TVL) của nền tảng từng vượt 200 triệu USD (khoảng 265,8 tỷ won). Bài đăng đánh giá điểm yếu của mô hình tích điểm là nền tảng thu được khối lượng giao dịch và phí trước, còn phần thưởng có thể không bao giờ đến.

PopDEX và thiết kế ưu tiên trader

Foresight Ventures giới thiệu PopDEX như một giải pháp thay thế. Bài đăng cho biết ngay trước Open Beta, TVL của PopDEX gần 70 triệu USD (khoảng 93 tỷ won). Theo số liệu nền tảng công bố, tổng khối lượng giao dịch tích lũy trong giai đoạn Closed Beta đạt 4 tỷ USD (khoảng 5,32 nghìn tỷ won), số thị trường giao dịch tăng từ 12 lên 66.

PopDEX xây dựng sổ lệnh trên chuỗi (CLOB) trên chuỗi Morph Tachyon. Theo thông số kỹ thuật do Morph công bố, mục tiêu thiết kế là thời gian tạo khối khoảng 100ms và tối đa 200.000 TPS. Tuy vậy, bài đăng nhấn mạnh TVL và chỉ số kỹ thuật chưa chắc đồng nghĩa với trải nghiệm khớp lệnh tối ưu. Tiêu chí thực tế là mức trượt giá của lệnh lớn và khả năng khớp lệnh khi thị trường biến động mạnh.

'MegaPop' được đưa vào ở giai đoạn Open Beta khác với mô hình tích điểm để chờ phân bổ sau này. Trader nhận vé quay thưởng (Pop Tickets) từ giao dịch, và mỗi tuần có đợt quay số từ quỹ thưởng được bơm một phần giá trị từ phí. Theo thiết kế, tối đa 60% giá trị phí có thể phân bổ dành cho giới thiệu, đối tác và hỗ trợ hệ sinh thái, 40% vào quỹ thưởng tuần. Khối lượng giao dịch chỉ quyết định số vé chứ không trực tiếp quyết định việc trúng thưởng, và bài đăng lưu ý có nhiều vé cũng không đảm bảo lợi nhuận.

Bài đăng cho rằng tính bền vững của mô hình này phụ thuộc vào khả năng nền tảng tạo ra doanh thu giao dịch thực. Việc mô hình có giữ chân được người dùng và thúc đẩy giao dịch hay không còn cần thị trường kiểm chứng qua giai đoạn Open Beta.