KOSPI giảm 5,5%, IMF cảnh báo rủi ro từ đầu tư AI và trái phiếu chính phủ

Kỳ vọng về đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) suy yếu và hoạt động phát hành trái phiếu quy mô lớn có thể làm gia tăng bất ổn trên thị trường tài chính, dù kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng phục hồi. Ngày 13, cổ phiếu bán dẫn giảm tại các thị trường châu Á, còn KOSPI mất 5,5%.

Trong Báo cáo Ổn định Tài chính Toàn cầu (GFSR) công bố ngày 13, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lưu ý áp lực lạm phát, mất cân đối tài khóa và việc chính phủ cùng khu vực tư nhân phát hành lượng lớn trái phiếu có thể đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ lên cao. IMF cũng nêu khả năng kỳ vọng về đầu tư hoặc lợi nhuận từ AI suy giảm như một yếu tố có thể khiến thị trường điều chỉnh. Đây là các kịch bản rủi ro; IMF không xác định thời điểm hay xác suất lãi suất tăng mạnh.

Đầu tư AI vừa hỗ trợ đà phục hồi kinh tế, vừa được xem là một yếu tố tiềm ẩn gây bất ổn tài chính. Nếu doanh nghiệp vay nhiều hơn để đầu tư nhưng không đạt lợi nhuận như kỳ vọng, thị trường có thể điều chỉnh. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng nhanh cũng có thể gây sức ép lên giá trị của trái phiếu hiện hữu và các tài sản khác.

Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) do IMF công bố cùng ngày dự báo tăng trưởng toàn cầu đạt 3,1% trong năm nay và 3,4% vào năm tới. IMF dự kiến lạm phát năm nay ở mức 4,7%. Báo cáo cũng đánh giá khoảng cách về điều kiện tăng trưởng đang rộng ra giữa các nước hưởng lợi từ làn sóng đầu tư AI và các nước nhập khẩu năng lượng. Ngay cả khi dự báo tăng trưởng được giữ nguyên, biến động đồng thời của giá năng lượng, lợi suất trái phiếu chính phủ và kỳ vọng đầu tư AI vẫn có thể tạo ra tác động khác nhau giữa các quốc gia và nhóm tài sản.

Ngày 13, cổ phiếu bán dẫn giảm rõ nét tại các thị trường châu Á. Theo số liệu tổng hợp của AP, KOSPI đóng cửa giảm 5,5%, xuống 6.035,35 điểm. Trong phiên, chỉ số có lúc mất hơn 7% và xuống dưới mốc 6.000 điểm. Samsung Electronics($005930) giảm 7,4%, SK Hynix($000660) mất 10,1%, còn SoftBank Group($9984) của Nhật Bản giảm 8,5%.

Trên thị trường, áp lực huy động vốn cho các khoản đầu tư AI và lo ngại về khả năng cạnh tranh gia tăng của các nhà sản xuất bộ nhớ Trung Quốc cùng được đề cập. ChangXin Memory Technologies (CXMT) thông báo đã đạt tiến triển trong việc phát triển cấu trúc ô nhớ mới, đồng thời cho biết dự kiến ra mắt sản phẩm bộ nhớ máy chủ sử dụng cấu trúc này vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, thông báo chưa xác nhận năng lực sản xuất hàng loạt hay sức cạnh tranh trong lĩnh vực bộ nhớ băng thông cao (HBM). CNBC dẫn lời Baison Ling, cố vấn cổ phiếu cấp cao tại UBP, đề cập cả khả năng các công ty Trung Quốc tác động đến cán cân cung cầu trong dài hạn lẫn rào cản công nghệ ngắn hạn trong lĩnh vực HBM.

Các doanh nghiệp cũng nêu cách ứng phó với biến động thị trường. Tân Su Shan, CEO của DBS, phát biểu tại hội nghị DBS Asia Future Forward ngày 12: “Trong thời kỳ biến động, ‘nhàm chán’ không phải là điều xấu”. Bà cho biết mạng lưới khu vực của DBS có thể giúp doanh nghiệp đa dạng hóa và chuyển đổi thị trường khi rủi ro chuỗi cung ứng và địa chính trị gia tăng. Phát biểu này nêu định hướng ứng phó của doanh nghiệp, không đồng nghĩa với việc bảo đảm thị trường tài chính sẽ ổn định.

Mức giảm giá cổ phiếu trong một ngày 13 chưa đủ để kết luận về xu hướng đầu tư AI hay năng lực cạnh tranh dài hạn của các doanh nghiệp bán dẫn trong nước. Diễn biến thực tế của những rủi ro thị trường IMF nêu ra và kế hoạch sản phẩm của CXMT vẫn cần được theo dõi.