Ukraine xuất khẩu 1,423 triệu tấn ngũ cốc và hạt có dầu, bằng 1/3 tiềm năng

Trong tháng 8, Ukraine xuất khẩu 1,423 triệu tấn ngũ cốc, hạt có dầu và sản phẩm chế biến, chỉ bằng khoảng một phần ba lượng có thể xuất khẩu trong cùng kỳ. Việc bán nông sản và thu hồi tiền chậm có thể gây khó khăn cho nông dân khi chuẩn bị vốn cho vụ gieo trồng tiếp theo.

Chính phủ Ukraine công bố số liệu xuất khẩu từ ngày 1 đến 26 tháng 8 vào ngày 28 tháng 8. Chính phủ cho biết tiến độ bán hàng chậm và chi phí vận chuyển cao có thể ảnh hưởng đến kế hoạch gieo trồng mùa thu.

Cần phân biệt sản lượng thu hoạch với lượng xuất khẩu. Dù sản lượng tăng, hoạt động bán hàng và thu hồi tiền vẫn có thể chậm lại nếu cảng hoặc tuyến vận chuyển bị gián đoạn. Khi đó, nông dân có thể thiếu vốn mua hạt giống và vật tư đầu vào. Trường hợp xuất khẩu ngũ cốc đầu tháng 8 của Ukraine chỉ đạt khoảng 30% lượng cần thiết, gây áp lực lên vốn gieo trồng, cũng cho thấy gián đoạn xuất khẩu ảnh hưởng thế nào đến dòng tiền của nông dân.

Dự báo sản lượng thu hoạch năm 2026 khác nhau tùy phạm vi thống kê. Chính phủ Ukraine dự báo sản lượng ngũ cốc khoảng 60,4 triệu tấn, trong khi Hiệp hội Ngũ cốc Ukraine (UGA) ước tính tổng sản lượng ngũ cốc và hạt có dầu đạt 83,6 triệu tấn. Hai con số bao gồm các nhóm nông sản khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp.

UGA dự báo lượng ngũ cốc xuất khẩu trong niên vụ 2026/2027 có thể đạt tối đa 50,8 triệu tấn, với điều kiện các vấn đề hậu cần không trầm trọng hơn. Hiệp hội cho biết nếu không thể xuất khẩu đủ sản lượng thu hoạch, giá nông sản tại Ukraine, nông dân và cán cân thanh toán quốc gia có thể chịu áp lực.

Tuyến vận tải qua Biển Đen là yếu tố quan trọng đối với nguồn cung ngũ cốc quốc tế. Liên Hợp Quốc cho biết trước chiến tranh, Nga và Ukraine chiếm khoảng 30% lượng xuất khẩu lúa mì và lúa mạch toàn cầu, cùng hơn một nửa lượng xuất khẩu dầu hướng dương. Tỷ trọng này dựa trên hoạt động thương mại trước chiến tranh, không phản ánh lượng cung hoặc biến động giá hiện nay.

Đây là vấn đề có thể ảnh hưởng đến nguồn cung ngũ cốc quốc tế và chi phí nhập khẩu trong nước. Tuy nhiên, để đánh giá tác động đối với giá ngũ cốc và thực phẩm chế biến trong nước bằng số liệu, cần theo dõi thời gian gián đoạn xuất khẩu, mùa vụ tại các nước cung ứng thay thế và các tuyến vận chuyển.