Vốn seed chiếm 15%, dòng tiền crypto tập trung vào doanh nghiệp đã được kiểm chứng

Trong quý III/2026, dù giá trên thị trường tài sản số phục hồi, vốn đầu tư của doanh nghiệp vẫn tập trung vào các công ty có mô hình kinh doanh đã được kiểm chứng và hạ tầng kết nối với tài chính truyền thống, thay vì các dự án giai đoạn đầu. Các thương vụ mua bán và sáp nhập nổi bật chủ yếu nhằm 확보 năng lực thanh toán, giấy phép và giao dịch tổ chức.

Tiger Research công bố báo cáo đầu tư quý III vào ngày 8 tháng 10, phân tích 3.515 vòng gọi vốn được ghi nhận trên RootData API từ tháng 1/2024 đến tháng 9/2026. Trong số 195 giao dịch được ghi nhận trong quý III, báo cáo loại 2 giao dịch khó xem là đầu tư, còn 193 giao dịch được đưa vào phân tích. Phân tích giá trị đầu tư chỉ tính các giao dịch có công bố số tiền.

Số thương vụ mua bán và sáp nhập không thay đổi đáng kể: 39 thương vụ trong quý I, 36 trong quý II và 37 trong quý III. Theo thống kê riêng của Architect Partners, tổng giá trị giao dịch quý III giảm 83% so với quý trước. Tiger Research cho biết tỷ lệ giảm này dựa trên các thương vụ mua lại có giá trị được ghi nhận trên RootData.

Các thương vụ trong quý III cho thấy mục tiêu mua lại đang dịch chuyển. Circle công bố thỏa thuận mua lại TazaPay, công ty hạ tầng thanh toán Singapore, vào ngày 8 tháng 9. MoonPay công bố thỏa thuận mua lại North Capital, công ty hạ tầng thị trường tư nhân, vào ngày 23 tháng 9. BitGo thông báo ngày 27 tháng 8 rằng họ đã mua mảng giao dịch tổ chức của NYDIG cùng các tài sản liên quan. Hai thương vụ đầu tiên mới ở giai đoạn ký kết; Circle cho biết dự kiến hoàn tất vào năm 2027 sau khi nhận được các phê duyệt về quy định.

Tiger Research nhận định các giao dịch này nhằm bổ sung năng lực phục vụ hoạt động hiện có, như mạng lưới thanh toán, giấy phép chứng khoán và giao dịch tổ chức. Do số lượng thương vụ không đủ để đánh giá quy mô giao dịch hay biến động của toàn thị trường, báo cáo cũng nêu phạm vi dữ liệu giá trị giao dịch.

Cơ cấu nhà đầu tư cũng thay đổi. Theo phân loại của Tiger Research, năm quỹ đầu tư dẫn dắt nổi bật từ năm 2024 gồm Polychain Capital, Pantera Capital, Hack VC, Paradigm và Andreessen Horowitz dẫn dắt trung bình 2 vòng mỗi tháng trong quý III, giảm so với mức 3,7 vòng mỗi tháng trong nửa đầu năm. Xét số lần tham gia đầu tư, YZi Labs ghi nhận 14 giao dịch và Coinbase Ventures ghi nhận 12 giao dịch. Báo cáo phân biệt số vòng do quỹ dẫn dắt với số giao dịch quỹ tham gia.

Tỷ trọng đầu tư giai đoạn sớm cũng giảm. Đầu tư seed chiếm 15,0% tổng số giao dịch, mức thấp nhất theo quý kể từ năm 2024. Số thương vụ seed trung bình mỗi tháng giảm 28% so với nửa đầu năm, cao hơn mức giảm 13% của tổng số giao dịch bình quân tháng. Trong khi đó, giá trị trung bình tháng của các khoản đầu tư Series A–C đã công bố tăng 29%; giá trị đầu tư Series C trong quý III cũng cao hơn tổng giá trị trong nửa đầu năm. Thống kê theo giai đoạn dựa trên 143 giao dịch quý III có ghi nhận giai đoạn đầu tư.

Các hình thức huy động vốn ngoài đầu tư cổ phần cũng tăng. Trong 13 giao dịch trị giá từ 100 triệu USD trở lên, có 4 giao dịch liên quan đến huy động vốn trên thị trường chứng khoán hoặc vay nợ. Trong khi quy mô bình quân tháng của vốn đầu tư mạo hiểm và đầu tư cổ phần chiến lược giảm 24%, huy động nợ tăng từ 70 triệu USD lên 190 triệu USD mỗi tháng; huy động vốn qua thị trường chứng khoán tăng từ 80 triệu USD lên 150 triệu USD mỗi tháng. Các số liệu này chỉ tính những giao dịch đã công bố giá trị.

Xét theo lĩnh vực, hạ tầng chiếm 18,2% tổng giá trị đầu tư được công bố trong quý III, tăng từ 8,1% trong nửa đầu năm. Tiger Research cho biết các giao dịch liên quan đến AI góp phần vào mức tăng; khoảng một nửa số vốn được xếp vào nhóm “khác” hướng tới hạ tầng chứng khoán token hóa. Giá trị đầu tư vào DeFi giảm 71%, chiếm 3,0% tổng vốn đầu tư. Mỗi giao dịch được xếp vào một lĩnh vực dựa trên thẻ dự án của RootData.

Thống kê cho thấy đà phục hồi giá và dòng vốn đầu tư doanh nghiệp không nhất thiết diễn biến cùng chiều. Các giao dịch không công bố giá trị bị loại khỏi phân tích, còn thống kê theo lĩnh vực và giai đoạn áp dụng các tiêu chí phân loại riêng. Vì vậy, số liệu trong báo cáo phản ánh cơ cấu các giao dịch đã công bố, không xác định tổng quy mô đầu tư hay hiệu quả đầu tư của toàn thị trường. Khác với bài viết trước của TokenPost về dòng vốn đầu tư startup tài sản số tập trung vào một số lĩnh vực, báo cáo lần này còn phân tích giai đoạn đầu tư, phương thức huy động vốn và mục tiêu mua lại.