57% so với 4%: Chênh lệch đào tạo AI giữa các doanh nghiệp

57% doanh nghiệp thuộc nhóm trưởng thành về AI cao nhất triển khai chương trình đào tạo AI, so với 4% ở các doanh nghiệp còn lại. Điểm trưởng thành về AI tăng lên, nhưng khả năng đưa AI vào quy trình làm việc vẫn thấp nhất trong các hạng mục được đánh giá.

ServiceNow công bố Chỉ số trưởng thành AI doanh nghiệp năm 2026, dựa trên khảo sát 4.500 lãnh đạo và 2.000 nhân viên thuộc 12 ngành ở 19 quốc gia. Trong nhóm dẫn đầu, được gọi là “Pacesetters”, 57% cho biết họ có chương trình đào tạo AI tùy chỉnh và nâng cao kỹ năng; tỷ lệ này ở các doanh nghiệp còn lại là 4%.

Kết quả cho thấy mối liên hệ giữa việc triển khai chương trình đào tạo và mức độ trưởng thành về AI. Tuy nhiên, số liệu không chứng minh đào tạo trực tiếp làm tăng tỷ suất hoàn vốn đầu tư (ROI).

Điểm trưởng thành AI tổng thể tăng từ 35 điểm năm 2025 lên 51 điểm năm 2026. Trong khi đó, điểm về quy trình làm việc có AI hỗ trợ là 40, thấp nhất trong 7 hạng mục đánh giá. Dù 59% doanh nghiệp cho biết đã đưa AI tác nhân vào thử nghiệm hoặc giai đoạn cao hơn, chỉ 9% đạt tiến triển trong xây dựng quy trình nhiều bước có khả năng tự vận hành.

Amy Webb, nhà sáng lập kiêm CEO Future Today Strategy Group, nêu “sự bất lực đã học” là một yếu tố cản trở doanh nghiệp sử dụng AI tại Hội nghị thượng đỉnh Fortune AIQ ở Sở Giao dịch Chứng khoán New York ngày 1 tháng 10. Bà nói: “Nếu nhân viên không học được cách sử dụng công nghệ, việc AI hiện diện khắp tổ chức cũng không giúp năng suất cá nhân chuyển thành kết quả tốt hơn cho toàn công ty”. Theo bà, trang bị công cụ và đưa chúng vào quy trình của tổ chức là hai nhiệm vụ riêng biệt.

Fortune đưa tin Webb cho rằng các chương trình thí điểm AI của doanh nghiệp thiếu chiến lược. “Sự bất lực đã học” là nhận định Webb đưa ra tại hội nghị, không phải hạng mục được đo lường riêng trong chỉ số của ServiceNow.

Hội nghị cũng đề cập trách nhiệm học tập của từng nhân viên. Drew Holler, Giám đốc nhân sự của Lennar, nói rằng nhân viên cần tự nâng cao năng lực dù công ty cung cấp công cụ và chương trình đào tạo. Danielle Gonzalez, Giám đốc nhân sự của Palo Alto Networks, nhấn mạnh khả năng học nhanh và xem xét lại những điều vốn được cho là đã biết.

Mối quan hệ giữa việc ứng dụng AI và quản lý rủi ro cũng được thảo luận tại hội nghị. Webb cho rằng giám đốc an ninh thông tin (CISO) và giám đốc rủi ro nên tham gia xây dựng chiến lược AI của doanh nghiệp, thay vì ngăn ứng dụng AI chỉ vì lý do an toàn. Trong khảo sát của ServiceNow, 69% doanh nghiệp thuộc nhóm Pacesetters cho biết họ đã tích hợp yếu tố tin cậy và minh bạch vào các công việc liên quan đến AI ngay từ đầu.

Khảo sát của ServiceNow dựa trên chỉ số trưởng thành do công ty xây dựng. Không thể áp dụng nguyên vẹn khoảng cách giữa nhóm Pacesetters và các doanh nghiệp còn lại cho mọi tập đoàn lớn, hoặc xem đây là bằng chứng về tác động nhân quả của đào tạo.