Malaysia đặt mục tiêu trình dự luật AI lên Quốc hội vào cuối quý I/2027

Malaysia đặt mục tiêu trình dự luật quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) lên Quốc hội vào cuối quý I/2027. Dự thảo tham vấn công khai đề xuất quản lý dựa trên mức độ rủi ro và thành lập cơ quan giám sát trung ương; các tiêu chí chi tiết và lịch thực thi vẫn chưa được chốt.

Bộ trưởng Kỹ thuật số Malaysia Gobind Singh Deo cho biết ngày 10 tháng 9 năm 2026 rằng dự thảo luật dự kiến được hoàn tất và trình nội các. Malay Mail đưa tin chính phủ muốn trình dự luật lên Quốc hội vào cuối quý I/2027. Đây là mục tiêu về thời điểm trình dự luật, không phải thời điểm ban hành hay thực thi.

Trong phần giải thích công bố tháng 7/2026, Bộ Kỹ thuật số Malaysia mô tả dự luật là khuôn khổ quản lý “theo chiều ngang”, áp dụng chung cho nhiều ngành. Khuôn khổ này sẽ bổ sung thay vì thay thế các luật hiện hành, đồng thời phân định trách nhiệm theo rủi ro của hệ thống AI, vai trò của từng bên trong vòng đời hệ thống và mức độ kiểm soát. Tài liệu cũng nêu rằng dự luật không trực tiếp điều chỉnh bản thân đầu ra của AI; nội dung bất hợp pháp sẽ được xử lý theo luật hiện hành.

Dự thảo tham vấn chia các ứng dụng AI thành ba cấp độ rủi ro. Một số ứng dụng được xếp vào nhóm rủi ro không thể chấp nhận có thể bị cấm. Với hệ thống rủi ro cao, dự thảo đề xuất yêu cầu đánh giá tác động, giám sát và lập hồ sơ; hệ thống rủi ro thấp sẽ áp dụng các tiêu chuẩn tuân thủ cơ bản.

Tiêu chí phân loại rủi ro và phạm vi nghĩa vụ có thể thay đổi trong dự luật cuối cùng. Đợt lấy ý kiến trên cổng tham vấn công khai tích hợp của Malaysia kết thúc ngày 1 tháng 8 năm 2026. Các ý kiến công khai vừa hoan nghênh việc xây dựng tiêu chuẩn chung trên toàn quốc, vừa nêu lo ngại rằng định nghĩa về rủi ro cao và phạm vi trách nhiệm của chính phủ cùng lĩnh vực tài chính chưa rõ ràng.

Dự luật cũng đề xuất thành lập cơ quan AI trung ương phụ trách quản lý an toàn, điều tra, thực thi và hỗ trợ ngành. Việc xử lý dữ liệu cá nhân sẽ liên quan đến Đạo luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân (PDPA) hiện hành. Phương án phân chia quyền giám sát với các cơ quan quản lý hiện có và xử lý phần chồng lấn giữa các luật sẽ được quyết định trong bản cuối cùng.

Sau khi công bố hướng dẫn về quản trị và đạo đức AI năm 2024, Malaysia tiếp tục triển khai nền tảng tiêu chuẩn kỹ thuật và Kế hoạch Hành động AI Quốc gia. Bộ Kỹ thuật số cho biết họ kỳ vọng dự luật sẽ làm rõ quy định, củng cố niềm tin và hỗ trợ phát triển, ứng dụng AI có trách nhiệm. Chính phủ cũng nêu việc tăng niềm tin của nhà đầu tư và đưa Malaysia thành trung tâm phát triển AI trong khu vực là những lợi ích kỳ vọng.

Trong quá trình tham vấn, Workday đánh giá các tiêu chuẩn chung toàn quốc có thể bổ trợ chuyên môn theo ngành và hỗ trợ triển khai trên thực tế. Công ty đồng thời đề xuất quy định cần tương xứng với mức độ rủi ro và thuận tiện áp dụng cho hoạt động xuyên biên giới. Một ý kiến đóng góp cho rằng vẫn còn khoảng trống trong định nghĩa về rủi ro cao và phạm vi trách nhiệm của chính phủ cùng lĩnh vực tài chính.

Tiếp theo, dự luật sẽ được nội các xem xét trước khi trình Quốc hội. Các tiêu chí chi tiết và lịch thực thi vẫn chưa được xác định.