Hester Peirce đề xuất dùng bằng chứng không tiết lộ để giảm thu thập dữ liệu cá nhân

Một đề xuất mới hướng tới việc xác minh những điều kiện cần thiết bằng công nghệ mã hóa, thay vì để các công ty tài chính thu thập rộng rãi thông tin khách hàng. Ủy viên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) Hester Peirce cho rằng quyền riêng tư tài chính nên là mặc định, chứ không phải ngoại lệ. Đây không phải quy định mới hay chính sách chính thức của SEC.

Trong bài phát biểu tại hội nghị tài sản số của Hiệp hội Công nghiệp Chứng khoán và Thị trường Tài chính (SIFMA) ở New York ngày 23 tháng 9, Peirce nói: “Người Mỹ xứng đáng được hưởng cả bảo mật lẫn quyền riêng tư”. Bản phát biểu do SEC công bố nêu rõ đây là quan điểm cá nhân của bà, không đại diện cho SEC hay các ủy viên khác.

Trọng tâm của đề xuất là phạm vi thông tin các công ty tài chính thu thập và lưu trữ trong quy trình xác minh khách hàng (KYC) và chống rửa tiền (AML). Peirce cho rằng việc tích lũy rộng rãi dữ liệu nhận dạng và giao dịch làm tăng nguy cơ cơ quan nhà nước hoặc các bên tư nhân xử lý sai hay lạm dụng thông tin. Bà đề xuất sử dụng chứng chỉ số dựa trên thuộc tính và bằng chứng không tiết lộ (zero-knowledge proof).

Bằng chứng không tiết lộ là công nghệ mã hóa cho phép chứng minh một thông tin cụ thể là đúng mà không công khai dữ liệu gốc. Theo đó, có thể xác minh các điều kiện như độ tuổi, quốc tịch hoặc việc một người có thuộc diện bị trừng phạt hay không mà không cần tiết lộ thông tin làm căn cứ như tên hoặc địa chỉ. Đề xuất của Peirce tập trung vào việc xác minh những thông tin cần thiết để tuân thủ quy định và giảm thu thập dữ liệu cá nhân, thay vì loại bỏ quy trình KYC và AML.

Tuy nhiên, đề xuất chưa đưa ra quy tắc cụ thể về mức độ công nghệ này có thể đáp ứng các nghĩa vụ KYC và AML hiện hành. Trong bài phát biểu tại Berkeley ngày 4 tháng 8 năm 2025, Peirce cũng đề cập khả năng dùng bằng chứng không tiết lộ để xác minh điều kiện mà không phải công khai thông tin cá nhân.

Giao dịch trên blockchain công khai được ghi lại vĩnh viễn, ai cũng có thể kiểm tra và cơ quan điều tra cũng có thể phân tích. Peirce giải thích rằng tăng cường quyền riêng tư không đồng nghĩa với việc phải xóa bỏ khả năng lần theo dòng giao dịch. Quan điểm của bà là cần phân biệt tính minh bạch của lịch sử giao dịch với việc để lộ danh tính cá nhân.

SIFMA từng khẳng định cần bảo vệ nhà đầu tư, giữ gìn tính toàn vẹn của thị trường và bảo đảm cạnh tranh công bằng trong thị trường tài sản số. Yêu cầu của ngành về tuân thủ quy định trong thị trường token hóa và đề xuất của Peirce về việc lấy quyền riêng tư làm mặc định đều là những vấn đề cần cân nhắc khi thiết kế thể chế. Bài tổng kết hội nghị của SIFMA không phải là phản bác trực tiếp hay phản hồi chính thức đối với đề xuất của bà.

Peirce rời SEC ngày 2 tháng 10. SEC cho biết bà giữ chức ủy viên từ năm 2018 và từng ủng hộ đổi mới trong lĩnh vực tài sản số. Bài phát biểu đặt vấn đề thiết kế sao cho quyền riêng tư tài chính có thể đi đôi với việc tuân thủ quy định vẫn là quan điểm cá nhân của bà.