Trợ cấp nhiên liệu hóa thạch năm 2026 có thể đạt 1.100 tỷ USD

Trợ cấp nhiên liệu hóa thạch toàn cầu có thể đạt 1.100 tỷ USD trong năm 2026. Trong kịch bản giá dầu bình quân 110 USD/thùng, con số này có thể tăng lên tối đa 1.430 tỷ USD.

Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) đưa ra ước tính trong báo cáo “Căng thẳng quân sự leo thang ở Trung Đông: Giảm thiểu cú sốc toàn cầu” công bố ngày 29 tháng 6. Với giả định giá dầu bình quân năm nay là 88,6 USD/thùng, trợ cấp có thể lên tới 1.100 tỷ USD, cao hơn 410 tỷ USD so với năm 2025.

Đây là dự báo dựa trên giả định về giá dầu, không phải khoản chi thực tế. UNDP cho biết trong kịch bản nghiêm trọng, khi giá dầu bình quân tăng lên 110 USD/thùng, trợ cấp có thể đạt tối đa 1.430 tỷ USD.

UNDP giải thích rằng các quốc gia thu nhập thấp và trung bình đang dùng trợ cấp, trần giá, hoàn thuế và các biện pháp quản lý nhu cầu để hấp thụ một phần tác động từ giá năng lượng tăng. Quy mô ước tính có thể thay đổi tùy giá dầu và phản ứng chính sách của từng nước.

Trợ cấp có thể giúp giảm chi phí nhiên liệu trong ngắn hạn, nhưng cũng làm tăng chi tiêu chính phủ hoặc giảm nguồn thu thuế. UNDP cảnh báo gánh nặng này có thể hạn chế đầu tư vào giáo dục, y tế và năng lượng sạch tại các nước đang phát triển có dư địa tài khóa hạn hẹp.

UNDP cho biết việc tiếp tục kiềm chế giá cần thêm nguồn lực. Nếu phần tăng giá được chuyển sang người tiêu dùng, các nhóm dễ bị tổn thương cần được hỗ trợ. Cơ quan này đề xuất hỗ trợ tiền mặt có thời hạn và nhắm đúng đối tượng cho những nước có dư địa tài khóa hạn chế.

Hỗ trợ giá trên diện rộng giúp giảm chi phí nhiên liệu cho nhiều người nhưng có thể làm tăng chi tiêu tài khóa. Thu hẹp đối tượng hỗ trợ vào các nhóm dễ bị tổn thương có thể hạn chế gánh nặng ngân sách, song vẫn cần biện pháp hỗ trợ khi giá tiêu dùng tăng.