Châu Âu chỉ chiếm 5% năng lực tính toán AI toàn cầu, Lagarde kêu gọi tự chủ

Châu Âu chỉ chiếm 5% năng lực tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu. Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde cảnh báo sự phụ thuộc vào các mô hình AI nước ngoài có thể gây rủi ro cho những dịch vụ thiết yếu và ổn định tài chính, đồng thời kêu gọi xây dựng hạ tầng và năng lực cung ứng riêng.

Trong bài phát biểu tại Vienna, Áo, ngày 14 tháng 9, bà Lagarde cho biết Mỹ chiếm khoảng 75% năng lực tính toán AI toàn cầu. Năm ngoái, Mỹ phát triển 59 mô hình AI đáng chú ý, Trung Quốc có 35 mô hình, còn Pháp và Anh mỗi nước có một mô hình. Các số liệu này được nêu trong bài phát biểu của ECB.

Bà Lagarde chỉ ra rủi ro liên quan đến quyền tiếp cận mô hình AI và quyền kiểm soát dữ liệu. AI ngày càng được sử dụng trong các dịch vụ thiết yếu như kiểm tra hải quan, rà soát khai báo thuế, giao thông, bệnh viện và thanh toán ngân hàng. Nếu nhà cung cấp bên ngoài thay đổi điều kiện truy cập hoặc ngừng dịch vụ, nhiều lĩnh vực có thể bị ảnh hưởng. Bà cũng cho rằng việc xử lý dữ liệu doanh nghiệp trên các hệ thống chịu sự điều chỉnh của luật pháp nước khác khiến doanh nghiệp cân nhắc nhiều hơn khi triển khai AI.

Bà cho biết châu Âu có thể bỏ lỡ cơ hội tăng năng suất nếu chậm triển khai AI. ECB ước tính việc ứng dụng AI nhanh chóng có thể nâng mức năng suất lên tối đa 4% trong 10 năm. Đây là ước tính có điều kiện, không phải kết quả đã được xác nhận.

ECB dự báo khoảng 10% tổng vốn đầu tư của doanh nghiệp khu vực đồng euro trong năm 2026 sẽ dành cho AI. Cơ quan này cũng cho biết khoảng một phần tư mức tăng dư nợ cho vay doanh nghiệp trong quý I năm nay là các khoản vay liên quan đến AI.

Rủi ro đối với ổn định tài chính cũng được đề cập trong bài phát biểu của bà Lagarde tại cuộc họp thường niên của Ủy ban Rủi ro Hệ thống châu Âu (ESRB) ngày 1 tháng 10. Bà cho biết gần 9 trong số 10 ngân hàng lớn tại khu vực đồng euro đang sử dụng AI tạo sinh.

AI có thể phân tích lượng dữ liệu lớn nhanh chóng và cải thiện đánh giá rủi ro. Tuy nhiên, bà Lagarde cảnh báo việc các tổ chức tài chính phụ thuộc vào một số ít mô hình tương tự có thể khuếch đại biến động thị trường hoặc khiến một cuộc tấn công mạng lan sang nhiều tổ chức. Bài phát biểu tại ESRB nêu giao dịch thị trường, khả năng chống chịu trước tấn công mạng và địa chính trị là những lĩnh vực cần theo dõi.

Hai bài phát biểu cùng nêu bật lợi ích tăng năng suất từ AI và rủi ro phát sinh do phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài. Các bài phát biểu không đề cập trực tiếp đến tác động đối với thị trường tài sản số và blockchain.