AI chiếm khoảng 10% đầu tư của doanh nghiệp eurozone năm 2026

Đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) của các doanh nghiệp eurozone trong năm 2026 được dự báo chiếm khoảng 10% tổng vốn đầu tư, trong khi các khoản vay liên quan đến AI chiếm khoảng 1/4 mức tăng tín dụng doanh nghiệp.

Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), phát biểu tại phiên điều trần của Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ thuộc Nghị viện châu Âu ở Brussels ngày 28 rằng: “AI có khả năng thay đổi phương thức sản xuất, lao động và đổi mới”. Bà cho biết AI có thể tác động đến năng suất, đầu tư, việc làm, lạm phát, thị trường tài chính và cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ.

Khảo sát của ECB cho thấy đến cuối năm 2025, 38% doanh nghiệp eurozone cho biết đã sử dụng AI ở mức trung bình trở lên, nhưng chỉ 7% cho biết đang khai thác AI ở mức đáng kể. Hơn một nửa số lao động tại eurozone được ghi nhận đang sử dụng AI tại nơi làm việc.

Lagarde cho biết nếu AI nâng cao năng suất, chi phí doanh nghiệp và áp lực lạm phát có thể giảm trong dài hạn. Tuy nhiên, quy mô và tốc độ hiện thực hóa tác động này phụ thuộc vào tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng AI. Việc xây dựng hạ tầng AI đòi hỏi năng lực tính toán, trung tâm dữ liệu, năng lượng và đào tạo lại nhân lực. Khoản đầu tư 30 tỷ euro của Liên minh châu Âu cho các nhà máy AI quy mô lớn được đánh giá là bước ứng phó ban đầu.

Tác động đến việc làm thay đổi tùy theo mục đích sử dụng AI. Các doanh nghiệp dùng AI cho nghiên cứu, đổi mới và phát triển sản phẩm có xu hướng tuyển thêm nhân sự, trong khi những doanh nghiệp sử dụng AI để cắt giảm chi phí nhân công có xu hướng giảm việc làm. Việc AI sẽ bổ trợ hay thay thế người lao động trong dài hạn vẫn chưa thể kết luận.

Rủi ro đối với thị trường tài chính cũng được đặt ra. Giá trị cổ phiếu liên quan đến AI tập trung ở một số doanh nghiệp, trong khi hoạt động huy động nợ của các doanh nghiệp này tăng nhanh. Điều đó có thể khiến thị trường đánh giá lại triển vọng tăng trưởng hoặc khả năng duy trì nợ, từ đó dẫn đến điều chỉnh. Nếu xảy ra, đợt điều chỉnh có thể lan sang các nhà đầu tư eurozone và nền kinh tế thực.

Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) phân tích rằng đầu tư AI đang thúc đẩy nhu cầu đối với trung tâm dữ liệu, chất bán dẫn chuyên dụng, hạ tầng điện toán đám mây và phần cứng. BIS cũng cảnh báo tỷ trọng đầu tư AI được tài trợ bằng nợ và tín dụng tư nhân, thay vì lợi nhuận doanh nghiệp, đang tăng lên.

Trong Policy Brief 1080 công bố tháng 1/2025, SUERF chia ảnh hưởng của AI đối với chính sách tiền tệ thành tác động gián tiếp và trực tiếp. Báo cáo mô tả tác động gián tiếp là ảnh hưởng của những thay đổi kinh tế vĩ mô như năng suất, việc làm và phân phối thu nhập đối với định hướng chính sách tiền tệ. Tác động trực tiếp là sự thay đổi trong cách lãi suất chính sách truyền qua thị trường tài chính và nền kinh tế thực đến lạm phát, tăng trưởng và việc làm.

SUERF cho biết các nghiên cứu về quy mô và thời điểm hiện thực hóa mức tăng năng suất vẫn cho kết quả khác nhau, nên cần nghiên cứu thêm về tác động tổng thể của AI đối với lạm phát. Báo cáo cũng nhận định các thuật toán định giá dựa trên AI có thể khiến doanh nghiệp điều chỉnh giá nhanh và thường xuyên hơn. Ngược lại, định giá khác nhau theo từng khách hàng, hành vi phối hợp giữa các thuật toán và sự tập trung quyền lực trên nền tảng có thể làm phức tạp mối liên hệ giữa chính sách tiền tệ và giá tiêu dùng.

Lagarde nói: “Thách thức đối với chính sách tiền tệ là theo dõi và nghiên cứu kỹ lưỡng tác động của AI đối với năng suất, đầu tư, thị trường lao động, điều kiện tài chính và lạm phát”. ECB sẽ tiếp tục phân tích ảnh hưởng của AI đối với nền kinh tế eurozone, trong khi nhiệm vụ duy trì ổn định giá cả vẫn được đặt lên hàng đầu.