XRP chiếm 6% vốn hóa Bitcoin, Zcash đạt 1,5%: thước đo của Grayscale

Vốn hóa của Ripple(XRP) đã tương đương khoảng 6% vốn hóa Bitcoin(BTC), trở thành thước đo để Grayscale đánh giá dư địa tăng trưởng tương đối của Zcash(ZEC).

Trong phân tích công bố ngày 29 tháng 9, Grayscale cho biết tỷ trọng vốn hóa Zcash so với Bitcoin đã tăng từ dưới 0,1% một năm trước lên khoảng 1,5% tính đến ngày 28 tháng 9 năm 2026. Con số này được tính theo mức trung bình 30 ngày dựa trên dữ liệu của Artemis.

Mức 1,5% không phải là tỷ trọng của Zcash trong toàn bộ thị trường tiền mã hóa. Đây là tỷ lệ vốn hóa của Zcash so với vốn hóa Bitcoin.

Grayscale cho biết trong chu kỳ thị trường giai đoạn 2017-2018, vốn hóa của Ripple, Bitcoin Cash(BCH), Litecoin(LTC) và Dash(DASH) từng đạt ít nhất 3% vốn hóa Bitcoin. Việc tỷ trọng hiện tại của Zcash thấp hơn các trường hợp này là cơ sở cho phép so sánh.

Zach Pandl, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Grayscale, nói: “Bitcoin là vua của lĩnh vực này”. Ông cho rằng Zcash có thể giành thêm thị phần nếu tiếp tục cung cấp chức năng bảo mật hiệu quả nhất trong nhóm tài sản cạnh tranh. Đây là nhận định có điều kiện, phụ thuộc vào việc năng lực bảo mật của Zcash được duy trì.

Zcash, giống như Bitcoin, sử dụng cơ chế bằng chứng công việc và có nguồn cung tối đa 21 triệu đồng. Hai tài sản này có điểm chung về cấu trúc nguồn cung và phương thức đào, nhưng Zcash tạo khác biệt bằng tính năng bảo mật tùy chọn, cho phép che giấu thông tin giao dịch.

Tính năng bảo mật của Zcash sử dụng bằng chứng không tiết lộ thông tin. Nhờ đó, người dùng có thể chọn giao dịch được che chắn mà không công khai người gửi, người nhận và số tiền giao dịch. Nếu sử dụng địa chỉ minh bạch, lịch sử giao dịch sẽ được công khai.

Trong tài liệu về lĩnh vực tiền kỹ thuật số công bố tháng 7, Grayscale phân loại Bitcoin là tài sản cốt lõi, còn Ripple, Zcash, Litecoin và Bitcoin Cash là các tài sản vệ tinh. Tài liệu dựa trên dữ liệu tháng 5 năm 2026 ghi nhận Ripple chiếm khoảng 5,1% chỉ số của lĩnh vực này, trong khi Zcash chiếm khoảng 0,6%.

Tuy nhiên, tài liệu tháng 7 và phân tích tháng 9 sử dụng ngày 기준 và phương pháp tính khác nhau. Phân tích tháng 9 sử dụng mức trung bình 30 ngày dựa trên dữ liệu Artemis cùng số liệu tính đến ngày 28 tháng 9, còn tài liệu tháng 7 đưa ra số liệu tính đến tháng 5 năm 2026.

Mức độ sử dụng thực tế tính năng bảo mật của Zcash được thể hiện qua một chỉ số riêng. The Block đưa tin ngày 23 tháng 9 rằng khoảng 5 triệu Zcash đã được gửi vào pool được che chắn, tương đương khoảng 23% tổng nguồn cung.

Mối quan tâm của thị trường đối với Zcash cũng tăng mạnh trong năm 2026. Fortune đưa tin ngày 23 tháng 9 rằng Zcash từng vượt 1.600 USD trong thời gian ngắn, đạt mức cao nhất trong 10 năm. David Lawant, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Anchorage Digital, cho biết Zcash đã tăng từ ngoài nhóm 80 tài sản hàng đầu lên nhóm 10 tài sản hàng đầu xét theo vốn hóa.

Tuy nhiên, không thể giải thích đà tăng giá của Zcash chỉ bằng nhu cầu bảo mật. Thị trường đã đề cập đến việc đóng vị thế bán khống, khả năng tiếp cận ETF và khả năng nguồn cung giảm, nhưng cần phân biệt những cách diễn giải này với các nội dung đã được dữ liệu chính thức xác nhận.

Khả năng sinh lời từ hoạt động đào cũng được đưa vào nhóm so sánh. Ngày 11 tháng 9, Grayscale ước tính trong một số giả định nhất định, doanh thu đào của một thiết bị đào Zcash có thể cao hơn Bitcoin khoảng hai lần. Tuy nhiên, đây là doanh thu trước khi trừ chi phí điện, chi phí thiết bị và chi phí vận hành.

Vì vậy, con số này không đồng nghĩa với lợi nhuận ròng thực tế của thợ đào hay mục tiêu giá của Zcash. Phân tích của Grayscale là tài liệu so sánh vốn hóa tương đối của Ripple và các tài sản cạnh tranh trong quá khứ, chức năng bảo mật của Zcash cùng lượng tài sản được sử dụng trong pool được che chắn.

Khi diễn giải các số liệu này, nhà đầu tư Việt Nam cũng cần phân biệt thị phần trong toàn bộ thị trường tiền mã hóa với vốn hóa tương đối so với Bitcoin. Khả năng Zcash giành thêm thị phần có thể phụ thuộc vào năng lực bảo mật, mức độ sử dụng thực tế, khả năng tiếp cận các sàn giao dịch và môi trường pháp lý.