S&P500 tăng 9,2% trong năm bầu cử giữa nhiệm kỳ: Phân tích của JPMorgan

Trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ năm 2026, yếu tố chi phối chứng khoán Mỹ không chỉ là đảng nào kiểm soát Quốc hội mà còn là tác động của kết quả bầu cử đến lạm phát, lãi suất và lợi nhuận doanh nghiệp.

JPMorgan Asset Management cho biết trong báo cáo '2026 Midterm Elections' công bố tháng 9 rằng bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể làm gia tăng biến động trên thị trường, nhưng cục diện chính trị không phải yếu tố độc lập quyết định giá tài sản. Báo cáo lấy mốc ngày 18 tháng 9.

JPMorgan Asset Management cho biết từ năm 1937, tổng lợi suất trung bình của S&P500 trong các năm bầu cử giữa nhiệm kỳ là 9,2%, thấp hơn mức 13,3% của các năm không có bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, đà giảm của chứng khoán trong năm 2018 và 2022 chịu ảnh hưởng lớn hơn từ các đợt tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trong khi thị trường suy yếu năm 2002 gắn với sự vỡ bong bóng công nghệ thông tin.

Do đó, chỉ riêng thống kê lợi suất trung bình thấp hơn trong các năm bầu cử giữa nhiệm kỳ chưa đủ để kết luận bầu cử là nguyên nhân khiến chứng khoán giảm. Môi trường vĩ mô như lãi suất, tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp cũng cùng tác động.

Xét theo diễn biến trong năm, lợi suất giá trung bình của các năm bầu cử giữa nhiệm kỳ lần lượt là -0,5%, -0,6% và -0,1% trong quý I, quý II và quý III. Lợi suất trung bình quý IV được ghi nhận ở mức 6,6%.

Thị trường thường có xu hướng cải thiện từ một tháng trước ngày bỏ phiếu, thay vì ngay sau ngày bỏ phiếu. JPMorgan Asset Management liên hệ diễn biến này với quá trình giảm bất định chính sách, hơn là với bản thân kết quả bầu cử.

Tác động của từng chính sách có thể thay đổi tùy theo cục diện kiểm soát Quốc hội. Nếu chính phủ chia rẽ hình thành, trong đó đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa lần lượt kiểm soát các cơ quan khác nhau, khả năng mở rộng tài khóa có thể bị hạn chế. Khi đó, nguy cơ chính phủ đóng cửa và các cuộc đàm phán về trần nợ có thể trở thành yếu tố rủi ro.

Trong khi đó, JPMorgan Asset Management nhận định chính sách thuế quan, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ quyền hành pháp của tổng thống, có thể không vận động cùng hướng ngay cả khi cục diện Quốc hội thay đổi. Điều này có nghĩa là thay đổi tại Quốc hội có thể tác động đến chính sách tài khóa nhưng chưa chắc tạo ra thay đổi tương tự đối với chính sách thương mại.

Khác biệt giữa hai đảng cũng được nhắc đến trong lĩnh vực quản lý AI. Đảng Cộng hòa được mô tả là ưu tiên nới lỏng quy định, năng lực cạnh tranh toàn cầu và an ninh quốc gia, trong khi đảng Dân chủ chú trọng bảo vệ người tiêu dùng, quyền lao động, quyền riêng tư và quản lý thông tin sai lệch.

Tuy nhiên, JPMorgan Asset Management giải thích rằng những khác biệt chính sách này chỉ được phản ánh vào giá thị trường khi chúng thực sự làm thay đổi chi phí, đầu tư và triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp. Theo đánh giá này, tác động đến cơ cấu chi phí và khả năng sinh lời của doanh nghiệp quan trọng hơn các khẩu hiệu chính sách.

Lạm phát và lãi suất đang là những biến số trực tiếp đối với chứng khoán Mỹ trong năm nay. Cục Thống kê Lao động Mỹ cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi CPI lõi tăng 2,4%. Giá xăng tăng 3,9% trong một tháng, chiếm hơn một phần ba mức tăng chung của giá cả.

Fed đã nâng biên độ mục tiêu lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75-4,00% vào ngày 16 tháng 9. JPMorgan Asset Management nhận định thị trường tính đến ngày 18 tháng 9 cũng đã phản ánh khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay.

Lãi suất và lạm phát tác động trực tiếp đến tỷ lệ chiết khấu của cổ phiếu và chi phí tài chính của doanh nghiệp. Vì vậy, ảnh hưởng của bầu cử giữa nhiệm kỳ nhiều khả năng sẽ thể hiện thông qua con đường từ chính sách tài khóa, thương mại và quản lý đến lạm phát, lãi suất, tăng trưởng và lợi nhuận doanh nghiệp, thay vì chỉ đến từ kết quả bầu cử.

Trong báo cáo lấy mốc ngày 18 tháng 9, JPMorgan Asset Management cho rằng cần đồng thời xem xét cơ chế truyền dẫn thực tế của chính sách và các yếu tố nền tảng của doanh nghiệp, thay vì chỉ chú ý đến khẩu hiệu chính trị. Các thống kê lịch sử cho thấy mối liên hệ giữa bầu cử giữa nhiệm kỳ và diễn biến chứng khoán, nhưng khó được sử dụng như dữ liệu xác định hướng đi của thị trường trong một năm cụ thể.

Cuối cùng, điểm quan sát then chốt của thị trường trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 là liệu thay đổi chính sách có thực sự được phản ánh vào chi phí và triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp hay không, chứ không chỉ là đảng nào nắm đa số tại Quốc hội.