Chính sách AI của Trump: Hợp tác tự nguyện va chạm với quy định an toàn

Chính sách trí tuệ nhân tạo (AI) của chính quyền Tổng thống Trump đang chia rẽ giữa mục tiêu duy trì năng lực cạnh tranh của ngành và tăng cường an toàn. Nhà Trắng thúc đẩy hợp tác tự nguyện giữa doanh nghiệp và chính phủ, trong khi lãnh đạo các công ty AI lớn cùng dư luận Mỹ kêu gọi điều chỉnh tốc độ phát triển và tăng cường giám sát của chính phủ.

Ngày 14 tháng 9, Tổng thống Trump cho rằng những lo ngại về nguy cơ AI đe dọa nhân loại là 'sai sự thật'. Phát biểu này cho thấy ông lo các yêu cầu về biện pháp bảo vệ AI có thể khiến Mỹ chậm lại trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc.

Trong sắc lệnh hành pháp ngày 5 tháng 6, Nhà Trắng đề xuất cơ chế để các nhà phát triển 'mô hình biên được bảo vệ' có thể tự nguyện hợp tác với chính phủ trong tối đa 30 ngày trước khi phát hành. Sắc lệnh nêu rõ quy trình này không đồng nghĩa với cơ chế cấp phép bắt buộc hoặc thẩm định trước.

Nhà Trắng cho biết cơ chế trên nhằm tăng cường an ninh quốc gia và an ninh mạng mà không tạo gánh nặng quy định quá mức cho ngành AI. Chính quyền cũng thúc đẩy một tiêu chuẩn thống nhất ở cấp liên bang vì cho rằng quy định khác nhau giữa các bang có thể làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

Ngành công nghiệp lại đưa ra yêu cầu trái ngược. Dario Amodei (Dario Amodei) CEO Anthropic cho rằng cần làm chậm tốc độ nâng cao năng lực của các mô hình AI tiên tiến trong bài tiểu luận 'We Must Pace the Frontier' ngày 12 tháng 9.

Amodei cho biết nếu AI phát triển nhanh hơn năng lực đánh giá an toàn và hệ thống kiểm soát, việc quản lý rủi ro có thể trở nên khó khăn. Ông đề xuất ba bước gồm để các đánh giá viên bên ngoài thường xuyên kiểm tra những mô hình tiên tiến đang được phát triển, để các doanh nghiệp tại các nền dân chủ xây dựng tiêu chuẩn an toàn chung và để chính phủ các nước thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Ông giải thích rằng điều chỉnh tốc độ không có nghĩa là dừng phát triển mô hình, mà là biện pháp 확보 thời gian xây dựng các cơ chế bảo vệ. Sam Altman (Sam Altman) CEO OpenAI và Elon Musk (Elon Musk) cũng thể hiện sự đồng tình với mối quan ngại của Amodei, nhưng phạm vi và cách áp dụng việc điều chỉnh tốc độ mà ba người đề cập không giống nhau.

Ngày 19 tháng 9, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ thành lập 'AI Force' để hỗ trợ phát triển AI và bổ nhiệm 'AI czar' phụ trách chính sách AI. Axios đưa tin Tổng thống Trump đã công bố ý tưởng về AI Force và AI czar. Vai trò, ngân sách, vị trí trong chính phủ và quyền hạn cụ thể của các cơ quan này chưa được công bố.

AI Force được giới thiệu là tổ chức hỗ trợ tăng trưởng ngành AI, nhưng mối liên hệ với tranh luận về an toàn vẫn chưa rõ ràng. Chính quyền từng hạ thấp các lo ngại an toàn nay lại thúc đẩy thành lập một tổ chức liên quan, tạo ra hình ảnh kết hợp giữa hợp tác tự nguyện và can thiệp của chính phủ.

Dư luận Mỹ cũng nghiêng về việc điều chỉnh tốc độ có kiểm soát thay vì dừng phát triển. Cuộc thăm dò do CBS News công bố cho thấy người Mỹ thích phương án làm chậm phát triển AI và để chính phủ cùng doanh nghiệp quản lý hơn là dừng hoàn toàn.

Đối với các công ty AI, việc siết chặt quy định có thể làm tăng chi phí tuân thủ do phải đánh giá an toàn, kiểm toán bên ngoài và công khai mô hình. Ngược lại, nếu cơ chế hợp tác tự nguyện được duy trì, tốc độ phát triển có thể được bảo đảm tương đối, nhưng khoảng trống về trách nhiệm và giám sát khi xảy ra sự cố vẫn có thể tồn tại.

Đánh giá an toàn mô hình AI có thể được tiến hành bởi chính nhà phát triển hoặc do các tổ chức bên ngoài và đối thủ cạnh tranh kiểm tra. Đề xuất của Amodei hướng tới việc bổ sung đánh giá bên ngoài và tiêu chuẩn chung giữa các doanh nghiệp để khắc phục hạn chế của cơ chế tự đánh giá.

Việc chính phủ có nên can thiệp trước khi mô hình được phát hành cũng là vấn đề gây tranh luận. Sắc lệnh của Nhà Trắng đưa ra quy trình hợp tác với chính phủ nhưng không cho phép diễn giải thành cơ chế cấp phép bắt buộc hoặc thẩm định trước, trong khi Tổng thống Trump nhiều lần công khai chỉ trích các lo ngại về an toàn AI.

Hiện chưa xác định được tác động trực tiếp đối với thị trường tài sản số và các doanh nghiệp bán dẫn trong nước. Tuy nhiên, chính sách AI có thể liên quan đến phát triển mô hình, trung tâm dữ liệu và chuỗi cung ứng bán dẫn. Phản ứng của các ngành liên quan có thể thay đổi khi quy định chi tiết cùng quyền hạn của các tổ chức chính phủ được công bố.

Các tài liệu đã được xác nhận hiện gồm phát biểu của Tổng thống Trump, sắc lệnh hành pháp của Nhà Trắng và yêu cầu về an toàn từ lãnh đạo các công ty AI, nhưng chúng thuộc những cấp độ pháp lý và chính sách khác nhau. Hướng đi của chính sách AI Mỹ sẽ rõ hơn khi quyền hạn và cách vận hành cụ thể của AI Force cùng AI czar được công bố.