MSCI xem xét loại công ty phi vận hành, Strive(ASST) phản đối

Tranh luận về tiêu chí đưa doanh nghiệp vào chỉ số MSCI GIMI đang gia tăng sau khi MSCI xem xét loại các công ty phi vận hành dựa trên hoạt động kinh doanh và dòng tiền. Strive(ASST) cho rằng mình là công ty vận hành, sử dụng Bitcoin(BTC) trong hoạt động tài chính cấu trúc và phân bổ vốn.

Trong đề xuất tham vấn công bố tháng 8/2026, MSCI đưa ra phương án phân loại công ty phi vận hành dựa trên cơ cấu tài sản và dòng tiền của doanh nghiệp. Với các công ty có tỷ trọng tài sản vận hành không đủ, MSCI sẽ áp dụng 5 tỷ lệ tài chính. Doanh nghiệp đáp ứng từ 4 tiêu chí trở lên sẽ bị loại khỏi diện được đưa vào chỉ số.

Các cổ phiếu đã được đưa vào chỉ số sẽ bị loại nếu không đáp ứng tiêu chí trong 2 năm liên tiếp. Cách tiếp cận này tập trung đánh giá tài sản của doanh nghiệp có được sử dụng cho hoạt động kinh doanh thực tế hay không và mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài, thay vì chỉ xem xét việc doanh nghiệp nắm giữ một loại tài sản số cụ thể.

Mô phỏng do MSCI thực hiện dựa trên dữ liệu tài chính tháng 5/2026 đưa Strategy(Strategy), Metaplanet(Metaplanet) và Yellow Cake vào danh sách có thể bị loại. Center Laboratories, Lydia Holdings và Sharplink nằm trong danh sách theo dõi.

Yellow Cake không phải công ty Bitcoin mà là doanh nghiệp nắm giữ uranium. Việc Strive và một công ty sở hữu tài sản khác nhau cùng bị xem xét theo một tiêu chí cho thấy đề xuất lần này dựa trên cơ cấu vận hành của doanh nghiệp hơn là một loại tài sản số cụ thể.

Matt Cole, CEO Strive, nói trong thư chính thức gửi MSCI ngày 4 tháng 12 năm 2025: “Việc loại trừ đồng loạt dựa trên tỷ trọng tài sản kỹ thuật số là quá mức và khó thực thi”. Strive xem Bitcoin không chỉ là tài sản nắm giữ đơn thuần mà còn là tài sản cốt lõi được sử dụng trong các sản phẩm tài chính cấu trúc và hoạt động phân bổ vốn.

Cole đề xuất các nhà cung cấp chỉ số nên đưa ra những chỉ số tùy chỉnh và bộ lọc loại trừ phù hợp với nhu cầu của từng nhà đầu tư, thay vì tự phán đoán thành bại của một mô hình kinh doanh cụ thể. Đây là lập luận phản đối việc phân loại doanh nghiệp chỉ dựa trên lượng Bitcoin nắm giữ.

Tuy nhiên, thư chính thức của Strive là tài liệu chỉ trích phương án loại doanh nghiệp dựa trên tỷ trọng tài sản kỹ thuật số 50%. Nội dung cho rằng một thư riêng được gửi ngày 25 tháng 9 năm 2026 và các câu chữ cụ thể trong thư này chưa được xác nhận bằng văn bản gốc chính thức.

Lucas Wensing, CEO Amdax, nói: “MSCI có thể có lý”. Ông đánh giá tiêu chí mới đặt câu hỏi về việc doanh nghiệp có cung cấp dịch vụ thực tế và tạo ra dòng tiền từ hoạt động kinh doanh hay không, thay vì chỉ xem doanh nghiệp có nắm giữ Bitcoin hay không.

Amdax cho rằng cần phân biệt việc nắm giữ Bitcoin với việc sử dụng Bitcoin làm tài sản thế chấp, phương tiện thanh toán hoặc trong các dịch vụ tài chính. Quan điểm này trái với lập luận của Strive, khi cho rằng chỉ nắm giữ tài sản thì chưa đủ để kết luận doanh nghiệp là công ty vận hành.

Đề xuất tham vấn lần này là bước xem xét tiếp theo sau khi MSCI cho biết vào tháng 1/2026 rằng họ chưa lập tức triển khai phương án loại trực tiếp các công ty tài chính tài sản số. Khi đó, MSCI nói cần thêm tiêu chí để phân biệt công ty đầu tư nắm giữ tài sản số với doanh nghiệp sở hữu tài sản phi vận hành như một phần trong hoạt động kinh doanh cốt lõi.

MSCI GIMI là hệ thống chỉ số tập hợp các cổ phiếu có thể đầu tư trên thị trường chứng khoán toàn cầu. Việc được đưa vào chỉ số liên quan đến cơ cấu danh mục của các quỹ mô phỏng chỉ số, vì vậy thay đổi về tiêu chí loại có thể ảnh hưởng đến dòng vốn thụ động liên quan đến các doanh nghiệp.

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, cuộc tranh luận này liên quan đến khả năng các doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin được đưa vào chỉ số và dòng vốn từ các quỹ mô phỏng chỉ số. Tuy nhiên, do đề xuất chưa được thông qua, ảnh hưởng cụ thể của việc loại khỏi chỉ số đối với giá cổ phiếu hoặc dòng vốn vẫn chưa được xác định.

Thời hạn tiếp nhận ý kiến của MSCI là ngày 30 tháng 9 năm 2026. MSCI dự kiến công bố kết quả tham vấn trước ngày 16 tháng 10 và sẽ áp dụng thay đổi trong đợt rà soát chỉ số định kỳ tháng 11 nếu đề xuất được thông qua.