10 nghìn tỷ euro tiền gửi: châu Âu cần hội nhập và tăng khả năng chống chịu tài chính

Giải pháp nâng sức cạnh tranh tài chính của châu Âu không nằm ở nới lỏng quy định mà ở việc hội nhập ngân hàng, thị trường vốn và củng cố khả năng chống chịu của hệ thống tài chính. Một cơ chế kết nối khoảng 10 nghìn tỷ euro tiền gửi thanh khoản tại châu Âu với các khoản đầu tư sản xuất như doanh nghiệp và hạ tầng đang được đặt ra.

Gabriel Makhlouf Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ireland (Central Bank of Ireland) phát biểu tại tiệc tối của Diễn đàn Tài chính Eurofi ở Dublin ngày 17: “Khả năng chống chịu không phải là rào cản đối với năng lực cạnh tranh mà là điều kiện tiên quyết”. Bài phát biểu được Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) và Ngân hàng Trung ương Ireland công bố.

Ông Makhlouf nhận định thị trường tài chính châu Âu hiện mới dừng ở mức tổng hợp 27 hệ thống cấp quốc gia. Các khoản vay doanh nghiệp xuyên biên giới trong khu vực euro chỉ chiếm khoảng một phần sáu tổng dư nợ.

Ông đề xuất ưu tiên hoàn tất liên minh ngân hàng và thị trường đơn nhất. Theo ông, các rào cản chính đối với hội nhập tài chính không nằm ở quy định vốn mà ở những rào cản phi vốn như chế độ mất khả năng thanh toán, hạ tầng kỹ thuật số và quy định việc làm khác nhau giữa các quốc gia.

Ông Makhlouf cũng kêu gọi triển khai Hệ thống bảo hiểm tiền gửi châu Âu (EDIS). Khi các mạng lưới an toàn vẫn được duy trì ở cấp quốc gia, thị trường ngân hàng khó có thể hội nhập thực chất ở quy mô châu Âu. Việc chia sẻ hệ thống bảo hiểm tiền gửi sẽ giúp phân bổ vốn và thanh khoản hiệu quả hơn trong các tập đoàn ngân hàng hoạt động xuyên biên giới.

Châu Âu không thiếu nguồn vốn, ông Makhlouf nhận định. Cựu Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Mario Draghi ước tính châu Âu cần thêm 750-800 tỷ euro đầu tư mỗi năm đến năm 2030, trong khi lượng tiền gửi thanh khoản tại khu vực này vào khoảng 10 nghìn tỷ euro.

Vấn đề nằm ở cơ chế chuyển vốn sang các khoản đầu tư sản xuất, không phải quy mô nguồn vốn. Ông Makhlouf cho rằng tiết kiệm rời khỏi châu Âu vì nhà đầu tư kỳ vọng lợi nhuận cao hơn ở các khu vực khác, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu hoàn tất thị trường đơn nhất và cải thiện năng suất.

Ủy ban châu Âu đang thúc đẩy Liên minh tiết kiệm và đầu tư (SIU) nhằm kết nối nguồn tiết kiệm của châu Âu với các khoản đầu tư sản xuất vào doanh nghiệp và hạ tầng. Ủy ban châu Âu cho biết, dựa trên báo cáo Draghi, khu vực này cần thêm 750-800 tỷ euro đầu tư mỗi năm đến năm 2030.

Trong lĩnh vực tài sản mã hóa, bài phát biểu đề cập đến số hóa thanh toán và token hóa. Ông Makhlouf cho rằng hệ thống tiền tệ kép gồm tiền ngân hàng trung ương và tiền ngân hàng thương mại cần phát triển phù hợp với môi trường kỹ thuật số và token hóa. Tuy nhiên, tiền ngân hàng trung ương vẫn phải giữ vai trò trung tâm của hệ thống.

Ngân hàng Trung ương Ireland trong năm nay đã công bố tài liệu thảo luận về các điều kiện để ứng dụng an toàn công nghệ sổ cái phân tán và token hóa trong lĩnh vực quỹ, thị trường và thanh toán. Đây là quy trình xem xét điều kiện sử dụng trong hạ tầng tài chính, không phải động thái áp dụng một tài sản mã hóa cụ thể hay đưa ra dự báo giá.

ECB đánh giá các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (CASP) đã phát triển thành một lĩnh vực hoạt động xuyên biên giới trong các tài liệu về hội nhập thị trường vốn. ECB cho rằng hoạt động thị trường đã mở rộng ở cấp châu Âu nhưng công tác giám sát vẫn bị chia tách theo từng quốc gia, qua đó đề xuất tăng cường giám sát ở cấp Liên minh châu Âu.

Ông Makhlouf cho biết châu Âu không nên đảo ngược các cơ chế tăng khả năng chống chịu được xây dựng sau cuộc khủng hoảng tài chính. Thông điệp này cho thấy việc xây dựng một thị trường đơn nhất sâu rộng và hội nhập được xem là ưu tiên trước nới lỏng quy định để cải thiện năng suất và năng lực cạnh tranh của thị trường tài chính châu Âu.