Hội nghị ngày 24: Đàm phán Mỹ-Trung bàn về AI, đất hiếm và thuế quan

Đàm phán kinh tế và thương mại cấp cao Mỹ-Trung bắt đầu tại New York, với các nội dung chính gồm an toàn trí tuệ nhân tạo (AI), kiểm soát công nghệ, thuế quan và chuỗi cung ứng đất hiếm. Cùng lúc, có thông tin Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét dự thảo quy định liên quan đến đầu tư vào dược phẩm Trung Quốc.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà Lập Phong (He Lifeng) sẽ thăm Mỹ từ ngày 19 đến ngày 23 để tiến hành đàm phán kinh tế và thương mại. Hai nước dự kiến thảo luận các vấn đề kinh tế và thương mại trên cơ sở thỏa thuận giữa lãnh đạo hai bên.

Vòng đàm phán đầu tiên diễn ra tại New York ngày 20. Phó Thủ tướng Hà Lập Phong, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer tham dự, thảo luận các vấn đề thương mại và đầu tư, đồng thời tiến hành trao đổi về AI.

Phía Mỹ được cho là đã đề xuất thiết lập cơ chế để lãnh đạo hai nước được thông báo khi xảy ra sự cố an toàn AI. Reuters đưa tin về nội dung này.

Chương trình nghị sự lần này mở rộng hơn so với các cuộc đàm phán trước, bao gồm an toàn AI, kiểm soát xuất khẩu công nghệ, gia hạn đình hoãn thuế quan, chuỗi cung ứng đất hiếm và khoáng sản quan trọng, cùng danh sách hàng hóa cần mua.

Trong vấn đề thuế quan, việc có gia hạn lệnh đình chiến thuế quan dự kiến hết hạn ngày 10 tháng 11 hay không được xem là nội dung trọng tâm. Thị trường cũng quan tâm liệu các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và khoáng sản quan trọng có chuyển từ giải pháp tạm thời sang cơ chế vận hành ổn định, dễ dự đoán hay không.

Việc đình hoãn thuế quan và kiểm soát xuất khẩu tác động trực tiếp đến chi phí và lịch trình mua sắm của doanh nghiệp. Đặc biệt, với các ngành sử dụng linh kiện và nguyên liệu từ nhiều quốc gia như chất bán dẫn AI, trung tâm dữ liệu, xe điện và pin, kết quả đàm phán có thể làm thay đổi cách quản lý chuỗi cung ứng.

Sự tham dự hoặc tháp tùng của các doanh nghiệp hai nước cũng được xem là một dấu hiệu cho thấy không khí đàm phán. Phía Trung Quốc được cho là có các doanh nghiệp xe điện, điện thoại thông minh và pin, trong khi tiệc quốc yến phía Mỹ có sự góp mặt của các doanh nghiệp AI, chất bán dẫn và viễn thông.

Tuy nhiên, chỉ riêng việc doanh nghiệp tháp tùng hoặc tham dự sự kiện chưa đủ để xác nhận lợi ích cụ thể. Tác động đối với từng doanh nghiệp chỉ có thể được cụ thể hóa sau khi các biện pháp về thuế quan, kiểm soát xuất khẩu và chuỗi cung ứng được xác nhận.

Các chỉ số thị trường liên quan cũng biến động trước thềm đàm phán. Chỉ số Nasdaq Golden Dragon China tăng 0,76% ngày 18, trong khi tỷ giá nhân dân tệ trong và ngoài thị trường ngày cùng ngày giảm xuống dưới mức 6,70 nhân dân tệ đổi 1 USD.

Đà tăng tập trung vào các cổ phiếu liên quan đến AI và hạ tầng điện toán đám mây, thay vì lan rộng trên toàn bộ nhóm doanh nghiệp Trung Quốc. Odaily đưa tin đà tăng của Alibaba($BABA) và các doanh nghiệp liên quan đến trung tâm dữ liệu nổi bật hơn, còn nhóm tiêu dùng và thương mại điện tử tăng tương đối hạn chế.

Ngành AI Trung Quốc cùng hạ tầng chất bán dẫn và trung tâm dữ liệu chịu ảnh hưởng đồng thời từ đàm phán Mỹ-Trung. Nếu kiểm soát xuất khẩu công nghệ được tăng cường, các kênh mua sắm có thể bị hạn chế; ngược lại, nếu phạm vi kiểm soát được điều chỉnh, kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp liên quan cũng có thể thay đổi.

Trong lĩnh vực dược phẩm, khả năng nới lỏng quy định riêng biệt đang được đặt ra. Reuters đưa tin Bộ Tài chính Mỹ đang xây dựng quy định về đầu tư vào dược phẩm Trung Quốc và xem xét cho phép phần lớn các giao dịch mua quyền cấp phép thuốc mới của Trung Quốc, ngoại trừ công nghệ sinh học liên quan đến mầm bệnh hoặc có khả năng bị vũ khí hóa.

Giao dịch mua quyền cấp phép là hợp đồng trong đó một công ty dược phẩm nước ngoài mua quyền bán hoặc phát triển dược phẩm được phát triển tại một quốc gia khác. Tuy nhiên, phương án này mới dừng ở giai đoạn dự thảo và chưa phải quy định chính thức.

Các doanh nghiệp trong nước cũng khó tránh khỏi tác động từ các biện pháp thương mại Mỹ-Trung. Những chuỗi cung ứng kết hợp linh kiện Trung Quốc, lắp ráp tại nước thứ ba và xuất khẩu sang Mỹ có thể phát sinh vấn đề về chứng minh xuất xứ và trách nhiệm của nhà nhập khẩu, nên cần xác định phạm vi áp dụng của thuế quan và kiểm soát xuất khẩu.

Sau cuộc đàm phán Mỹ-Trung là hội nghị thượng đỉnh dự kiến diễn ra ngày 24. Cách các nội dung về AI, thương mại, khoáng sản quan trọng và quy định giao dịch dược phẩm được 정리 tại hội nghị sẽ được xác định qua kết quả cuộc gặp.