17 triệu USD huy động, zkSNARKs đối mặt tranh cãi về tiện ích NFT

Dự án NFT zkSNARKs dựa trên Zcash (ZEC) đã huy động khoảng 17 triệu USD (khoảng 23,6 tỷ won), nhưng đang vấp phải nghi vấn về phân bổ vốn và việc triển khai các chức năng. Trong cùng thời gian, hoạt động đánh cắp tài sản số của nhóm tin tặc liên kết với Triều Tiên và tranh luận về quy định tài sản số tại Mỹ cũng tiếp diễn.

zkSNARKs đã phân bổ 8.000 NFT trong một cuộc đấu giá công khai với mức 1,5 ZEC mỗi NFT. Cuộc đấu giá ghi nhận 16.971 lượt đặt giá, với tổng quy mô 25.305 ZEC. Các lượt đặt giá không trúng dự kiến sẽ được hoàn tiền.

Dự án giới thiệu định hướng phát triển gồm danh tính kỹ thuật số bảo vệ quyền riêng tư, quyền truy cập cộng đồng và chức năng quản trị. NFT là token không thể thay thế, trao cho mỗi tài sản kỹ thuật số một thông tin nhận dạng riêng.

Trước đó, TokenPost đã đưa tin về việc zkSNARKs huy động 17 triệu USD và tranh cãi quanh quá trình xây dựng hệ sinh thái. Nhà phân tích on-chain ZachXBT cho biết trên X ngày 19/9 rằng dự án đã thực hiện một đợt huy động vốn 'quy mô tám chữ số' nhưng thiếu tiện ích thực tế.

ZachXBT chỉ ra rằng với chi phí phát hành khoảng 2.000 USD, một bên đã 확보 10% tổng nguồn cung cùng tiền bản quyền. Phía dự án chưa đưa ra phản hồi. Tuy nhiên, các thông tin hiện được xác nhận chưa đủ để kết luận có hành vi bất hợp pháp hay lừa đảo.

Quy mô tham gia đấu giá cho thấy sự quan tâm ban đầu đối với dự án, nhưng tự thân con số này không chứng minh việc sử dụng dịch vụ dài hạn hay xây dựng hệ sinh thái. Việc sử dụng vốn và mức độ triển khai thực tế của các chức năng được giới thiệu sẽ là những nội dung cần tiếp tục xác minh.

Tên gọi zkSNARKs chỉ công nghệ mật mã cho phép chứng minh một sự thật cụ thể mà không cần công khai thông tin. Tuy nhiên, tên công nghệ hay quy mô bán NFT không đảm bảo tiện ích thực tế của dự án.

Trong lĩnh vực an ninh, phương thức tấn công của nhóm WaterPlum liên kết với Triều Tiên đã được công bố. Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản cho biết WaterPlum đã lây nhiễm ít nhất 30.000 thiết bị tại hơn 100 quốc gia từ tháng 12/2025 đến tháng 7/2026, đồng thời đánh cắp tài sản hoặc thông tin tài khoản từ hơn 7.000 ví tài sản số.

Kẻ tấn công giả danh các công ty AI, tài sản số và NFT để tiếp cận nhà phát triển. Sau đó, chúng dụ nạn nhân tải tệp độc hại dưới danh nghĩa phỏng vấn hoặc bài kiểm tra lập trình. Lượng tài sản số được chuyển vào ví của kẻ tấn công được thống kê ở mức 10,71 triệu USD (khoảng 14,9 tỷ won).

Vụ tấn công khác với hoạt động đánh cắp ví thông thường vì lợi dụng quy trình tuyển dụng và công cụ dành cho nhà phát triển. Nhà phát triển và người dùng trong nước cần kiểm tra tệp cũng như đường dẫn phân phối trước khi mở các tệp tuyển dụng hoặc gói phát triển không rõ nguồn gốc.

Trong tranh luận về quy định tại Mỹ, Michael Saylor, đồng sáng lập Strategy (MSTR), đã đưa ra quan điểm. Ông viết trên X ngày 19/9 rằng ngành công nghiệp nên tập trung vào mở rộng người dùng và phát triển sản phẩm dưới các quy định hỗ trợ của SEC, CFTC, Bộ Tài chính Mỹ và các cơ quan quản lý ngân hàng, thay vì theo đuổi thêm các hạn chế trong phương án thỏa hiệp của Đạo luật CLARITY.

Saylor cho rằng việc hạn chế phần thưởng đối với hoạt động nắm giữ stablecoin thanh toán và áp đặt thêm hạn chế liên quan đến việc chuyển tiền gửi tại các ngân hàng khu vực có thể làm suy yếu cạnh tranh và đổi mới. Ông nói: “Cách tốt nhất để bảo vệ đổi mới kỹ thuật số là để mọi người được hưởng lợi từ nó”.

Đạo luật CLARITY là dự luật nhằm sắp xếp các quy định về phát hành và giao dịch tài sản số, đồng thời phân định ranh giới thẩm quyền giữa SEC và CFTC. Phát biểu của Saylor là đánh giá chính sách của một nhân vật trong ngành, không phải kết luận về kết quả xử lý sắp tới của dự luật.

Ba vấn đề trên lần lượt xoay quanh tính minh bạch trong huy động vốn của dự án, mối đe dọa an ninh tài sản số thông qua tuyển dụng và ưu tiên giữa khung pháp lý với mở rộng người dùng. Quy mô bán NFT, thiệt hại do vụ tấn công và phát biểu về dự luật là các sự kiện khác nhau, nên không thể dùng số liệu của vấn đề này để đánh giá tác động của vấn đề khác.

Việc sử dụng nguồn vốn và triển khai chức năng của zkSNARKs, quy mô thiệt hại lan rộng của WaterPlum cũng như các cuộc thảo luận tiếp theo về Đạo luật CLARITY sẽ cần được xác minh thêm.