65% người Mỹ phản đối xây trung tâm dữ liệu AI tại địa phương

65% người Mỹ phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại khu vực họ sinh sống, trong khi tỷ lệ ủng hộ chỉ đạt 11%.

Đại học Massachusetts Amherst (UMass Amherst) công bố ngày 14 tháng 9 rằng cuộc thăm dò dư luận toàn quốc cho thấy cả cử tri Dân chủ và Cộng hòa đều phản đối việc xây trung tâm dữ liệu AI tại địa phương. Trong nhóm ủng hộ Cộng hòa, tỷ lệ phản đối cũng lên tới 52%, vượt xa mức ủng hộ 18%.

Lý do phản đối tập trung vào chi phí mà cộng đồng địa phương phải gánh chịu, thay vì bản thân công nghệ AI. Người được hỏi nêu các vấn đề như lượng nước và điện tiêu thụ, tác động môi trường, tiếng ồn, sử dụng đất, lưu lượng giao thông gia tăng và hóa đơn tiện ích cao hơn. 28% viện dẫn nguy cơ ô nhiễm môi trường và cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên, trong khi 10% đề cập đến giá điện địa phương và gánh nặng kinh tế.

Trong một cuộc khảo sát của Gallup diễn ra từ ngày 2 đến ngày 18 tháng 3, 71% người Mỹ cũng phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại nơi họ sinh sống. Cuộc khảo sát trực tuyến của Gallup trong tháng 4 cho thấy khoảng một nửa số người phản đối lo ngại trung tâm dữ liệu sử dụng quá nhiều tài nguyên; trong đó, nước và điện lần lượt được 18% người tham gia đề cập. 16% xem ô nhiễm môi trường là vấn đề.

Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ cho rằng trung tâm dữ liệu có thể tạo việc làm và mở rộng nguồn thu thuế. Tuy nhiên, chỉ dựa trên kết quả khảo sát thì chưa thể kết luận quy mô việc làm và nguồn thu thuế mà các trung tâm dữ liệu tạo ra là giống nhau ở mọi địa phương. Phe ủng hộ xây dựng vẫn lấy hiệu quả kinh tế làm căn cứ.

Cuộc khảo sát do AP và NORC phối hợp với Viện Chính sách Năng lượng thuộc Đại học Chicago thực hiện từ ngày 7 đến ngày 24 tháng 7 cho thấy 53% người Mỹ 'rất' hoặc 'cực kỳ' lo ngại về tác động môi trường của AI. Những lo ngại về ảnh hưởng của trung tâm dữ liệu đối với giá điện, tài nguyên nước và nguy cơ mất điện cũng được ghi nhận, nhưng khoảng một nửa số người được hỏi vẫn đánh giá tích cực sự phát triển công nghệ và khả năng tạo việc làm.

Nhu cầu điện gia tăng được xem là một trong những nguyên nhân dẫn đến phản ứng của cộng đồng. Bộ Năng lượng Mỹ và Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley ước tính trong báo cáo năm 2025 rằng mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu Mỹ có thể đạt 649 TWh vào năm 2030, tương đương 11,8% tổng lượng điện tiêu thụ. Phạm vi theo các kịch bản là 9,5-15,3%.

TWh là đơn vị đo lượng điện tiêu thụ, cho thấy quy mô tuyệt đối của lượng điện mà các trung tâm dữ liệu sử dụng. Tuy nhiên, các con số trong báo cáo là phạm vi ước tính dựa trên nhiều điều kiện, không phải số liệu đã được xác định.

Ai sẽ chịu chi phí cho lưới điện cũng là vấn đề gây tranh luận. Bộ Năng lượng Mỹ cho rằng cần phân bổ công bằng chi phí hệ thống điện cho các đơn vị tiêu thụ điện quy mô lớn, đồng thời thiết kế biểu giá để chi phí không bị chuyển một cách bất công sang những người tiêu dùng khác.

Chính quyền Tổng thống Trump vẫn thúc đẩy chính sách mở rộng hạ tầng AI, bất chấp sự phản đối tại các địa phương. Nhà Trắng đã công bố một sắc lệnh hành pháp vào tháng 7 năm 2025 nhằm đơn giản hóa thủ tục cấp phép liên bang cho hạ tầng trung tâm dữ liệu và thúc đẩy hỗ trợ tài chính liên quan, đồng thời xác định trung tâm dữ liệu AI là hạ tầng cần thiết cho tăng trưởng kinh tế, an ninh quốc gia và năng lực cạnh tranh công nghệ.

Khoảng cách giữa định hướng chính sách và dư luận địa phương vẫn là biến số quan trọng đối với các dự án trung tâm dữ liệu. Chính phủ liên bang ưu tiên tốc độ xây dựng và năng lực cạnh tranh AI, trong khi người dân địa phương quan tâm trước hết đến chi phí sinh hoạt và cách phân bổ lợi ích liên quan đến giá điện, tài nguyên nước và tiếng ồn.

Brandon Smith (Brandon Smith) cho rằng trong một bài viết trên Alt-Market, số việc làm lâu dài tại mỗi trung tâm dữ liệu có thể chỉ vào khoảng 100-200. Đây là nhận định được nêu trong bài viết nói trên và chưa được xác nhận cùng các thống kê chính thức khác.

Các khảo sát của Gallup và AP-NORC cũng ghi nhận những người đánh giá tích cực việc mở rộng việc làm, nguồn thu thuế và phát triển công nghệ. Vì vậy, chưa đủ căn cứ để khẳng định trung tâm dữ liệu không tạo ra hiệu quả kinh tế cho địa phương. Tuy nhiên, quy mô lợi ích và chủ thể gánh chi phí điện, nước có thể khác nhau tùy từng khu vực.

Như bài viết trước đây của TokenPost về việc xây dựng trung tâm dữ liệu Mỹ kéo theo vấn đề đầu tư lưới điện và phân bổ chi phí, tranh luận lần này cũng không thể chỉ được giải thích bằng quy mô xây dựng. Đây là vấn đề đáng tham khảo khi xem xét việc phân bổ chi phí cho các ngành cần nguồn điện lớn và ổn định tại Việt Nam, chẳng hạn hạ tầng AI và các nhà máy bán dẫn.

Tỷ lệ phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại địa phương khác nhau tùy thời điểm và cách đặt câu hỏi, nhưng xu hướng phản đối chiếm ưu thế trong cả nhóm ủng hộ Dân chủ lẫn Cộng hòa xuất hiện nhất quán. Tranh luận về trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ đang tiếp diễn xoay quanh chi phí điện, tài nguyên nước và cách phân bổ lợi ích tại địa phương, hơn là mức độ chấp nhận công nghệ.