Giá trị nhập khẩu dầu thô tăng 58,7%, Nhật Bản thâm hụt thương mại tháng thứ 4 liên tiếp

Giá trị nhập khẩu dầu thô của Nhật Bản trong tháng 8 tăng 58,7% so với cùng kỳ năm trước, khiến cán cân thương mại tiếp tục thâm hụt tháng thứ 4 liên tiếp. Trong khi khối lượng dầu thô nhập khẩu chỉ tăng 3,6%, giá dầu quốc tế tăng đã làm gia tăng gánh nặng nhập khẩu.

Bộ Tài chính Nhật Bản ngày 16 cho biết cán cân thương mại tháng 8 thâm hụt 1.106 nghìn tỷ yen. Giá trị nhập khẩu đạt 11.150 tỷ yen, tăng 28% so với một năm trước, trong khi xuất khẩu đạt 10.000 tỷ yen, tăng 19,3%.

Trong thống kê lần này, giá trị xuất khẩu là số liệu chính thức còn giá trị nhập khẩu là số liệu sơ bộ. Tốc độ tăng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu 8,7 điểm phần trăm, khiến cán cân thương mại chưa thể chuyển sang thặng dư.

Mức tăng giá trị và khối lượng nhập khẩu dầu thô chênh lệch đáng kể cho thấy tác động của giá tăng. Khối lượng chỉ nhích lên nhưng giá trị đã tăng hơn một nửa.

Giá dầu quốc tế đã tăng từ mức cuối 60 USD/thùng vào năm ngoái lên trên 100 USD/thùng trong năm nay. Tình hình Trung Đông và gián đoạn vận tải đường biển đã góp phần đẩy giá dầu và chi phí vận chuyển tăng.

Nhật Bản có cơ cấu phụ thuộc vào nhập khẩu, với phần lớn dầu thô được cung ứng từ nước ngoài. Khi giá dầu thô tăng, giá trị nhập khẩu và gánh nặng chi phí của doanh nghiệp, hộ gia đình có thể cùng tăng dù khối lượng nhập khẩu không đổi.

Nhật Bản đang sử dụng các nguồn cung thay thế, trong đó có Mỹ, để ứng phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Tuy nhiên, việc mở rộng nguồn cung khó có thể bù đắp toàn bộ mức tăng của giá dầu quốc tế và chi phí vận chuyển.

AP cho biết Nhật Bản trước đây phụ thuộc lớn vào dầu thô Trung Đông vận chuyển qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải quan trọng đối với dầu thô Trung Đông, nên nếu hoạt động lưu thông bị gián đoạn, chi phí cung ứng và rủi ro vận chuyển có thể cùng tăng.

Thống kê lần này không bao gồm tỷ trọng nhập khẩu dầu thô theo từng quốc gia. Cần có thêm số liệu riêng để xác định việc sử dụng các nguồn cung thay thế như Mỹ đã thay đổi cơ cấu nhập khẩu tổng thể của Nhật Bản đến mức nào.

Tiếp nối đà nhập khẩu tháng 7 đạt mức cao kỷ lục, chi phí dầu thô và năng lượng tiếp tục đẩy giá trị nhập khẩu của Nhật Bản lên trong tháng 8. Đà tăng kỷ lục trước đó của giá trị nhập khẩu cũng chịu ảnh hưởng đồng thời từ giá dầu thô và biến động tỷ giá.

Chi phí nhập khẩu tăng có thể làm gia tăng áp lực giá cả tại Nhật Bản. Ngược lại, đồng yen yếu có thể nâng kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu khi doanh thu ngoại tệ được quy đổi sang yen, nên hai tác động này không nhất thiết diễn biến cùng chiều.

Không thể xác định hướng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chỉ dựa trên thâm hụt thương mại. Giá dầu thô, lạm phát và diễn biến đồng yen có thể tác động đến thị trường tài chính qua các kênh khác nhau.

Chưa ghi nhận ảnh hưởng trực tiếp giữa thống kê lần này và thị trường tài sản số trong nước. Tuy nhiên, biến động của giá dầu thô, lạm phát, lãi suất tại các nền kinh tế lớn và tỷ giá có thể trở thành những yếu tố tác động đến thị trường tài sản rủi ro.

Gánh nặng nhập khẩu dầu thô của Nhật Bản có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện vận chuyển qua eo biển Hormuz và diễn biến giá dầu quốc tế. Bài viết trước đây của TokenPost về căng thẳng tại eo biển Hormuz và giá dầu quốc tế cũng cho thấy lo ngại gián đoạn nguồn cung được phản ánh vào giá dầu.

Do thống kê thương mại tháng 8 của Bộ Tài chính Nhật Bản mới là số liệu sơ bộ, một số con số có thể được điều chỉnh trong quá trình xác nhận giá trị nhập khẩu.