6,27 USD/gallon: Giá dầu diesel Mỹ có thể đẩy chi phí vận tải, thực phẩm tăng

Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng lên 6,2694 USD/gallon (khoảng 8.445 won), đạt mức cao nhất lịch sử. Gián đoạn vận chuyển dầu thô cùng tình trạng thiếu nguồn cung sản phẩm lọc dầu có thể khiến chi phí bị chuyển sang giá vận tải và thực phẩm.

Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) công bố giá dầu diesel bình quân toàn quốc ngày 15 tháng 9 ở mức 6,2694 USD/gallon. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ghi nhận mức bình quân tuần là 6,285 USD/gallon (khoảng 8.466 won), tính đến ngày 14 tháng 9. Số liệu khác nhau do cơ quan và thời điểm thống kê không giống nhau, nhưng cả hai đều vượt 6 USD/gallon.

Động lực chính phía sau đà tăng là gián đoạn vận chuyển dầu thô tại Trung Đông do xung đột Mỹ-Iran. AP cho biết hoạt động của các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz giảm, gây sức ép lên chuỗi cung ứng dầu thô và sản phẩm lọc dầu.

Eo biển Hormuz là tuyến đường quan trọng vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ từ Trung Đông. Nếu hoạt động vận tải trên tuyến này bị hạn chế, việc thu mua không chỉ dầu thô mà cả các sản phẩm lọc dầu như diesel cũng có thể trở nên khó khăn hơn.

Việc Saudi Arabia đình chỉ hoạt động đường ống dầu Đông-Tây cũng làm gia tăng lo ngại về nguồn cung. Các quan chức khu vực cho biết quá trình khôi phục đường ống có thể mất 3-5 tuần. Rystad Energy phân tích rằng từ cuối tháng 8, trung bình 2,6-4 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đã được vận chuyển qua đường ống này.

Tồn kho sản phẩm lọc dầu tại Mỹ cũng không dồi dào. EIA cho biết tính đến ngày 28 tháng 8, tồn kho sản phẩm chưng cất trung gian của Mỹ thấp hơn 14% so với mức trung bình 5 năm gần nhất.

Sản phẩm chưng cất trung gian là nhóm sản phẩm dầu mỏ được tạo ra trong quá trình lọc dầu, như diesel và nhiên liệu máy bay. Nguồn cung diesel quốc tế suy giảm do các cơ sở lọc dầu tại Nga và Trung Đông gặp gián đoạn, gây sức ép lên biên lợi nhuận lọc dầu của các nhà máy tại Mỹ.

Biên lợi nhuận lọc dầu là chênh lệch giữa giá dầu thô và giá sản phẩm lọc dầu. Khi nguồn cung dầu thô bất ổn hoặc hoạt động của các cơ sở lọc dầu bị hạn chế, giá sản phẩm lọc dầu có thể tăng nhanh hơn giá dầu thô. Vì vậy, diễn biến giá diesel cần được theo dõi riêng.

Giá diesel liên quan trực tiếp đến chi phí vận tải hàng hóa và máy móc nông nghiệp. AP đưa tin chi phí mà các doanh nghiệp vận tải và phân phối thực phẩm phải gánh chịu có thể được chuyển sang phí giao hàng trực tuyến và giá thực phẩm.

Tuy nhiên, thời điểm và quy mô tác động của giá diesel lên giá tiêu dùng thực tế vẫn chưa được đưa ra. Việc chi phí có được chuyển sang người tiêu dùng hay không sẽ phụ thuộc vào mức độ gánh chịu của các doanh nghiệp vận tải, nhà phân phối và thời gian gián đoạn nguồn cung sản phẩm lọc dầu.

Giá dầu thô cũng tăng cùng chiều. AP đưa tin giá dầu Brent và dầu thô Mỹ đã vượt 100 USD/thùng trong tuần thứ hai của tháng 9. Trước đó, giá dầu Brent tăng 5% chỉ trong một ngày trong bối cảnh lo ngại gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz.

Giá diesel tại Việt Nam và Mỹ không vận động theo cùng một cơ chế giá. Tuy vậy, bất ổn về nguồn cung dầu thô và sản phẩm lọc dầu quốc tế có thể tác động đến lạm phát trong nước thông qua chi phí vận tải và năng lượng. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz và tình hình vận hành các cơ sở lọc dầu sẽ là những yếu tố cần theo dõi.

Chưa có mối liên hệ trực tiếp nào được xác nhận giữa đợt tăng giá diesel lần này và thị trường tài sản số. Tác động của giá dầu thô và chi phí vận tải tăng lên thị trường tài sản rủi ro thông qua lạm phát và kỳ vọng lãi suất vẫn cần được theo dõi riêng.

EIA dự kiến công bố số liệu giá diesel tiếp theo vào ngày 22 tháng 9.