Bessent: Công ty AI không được miễn trách nhiệm pháp lý

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng các công ty phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) không nên được miễn trách nhiệm pháp lý, mà phải chịu trách nhiệm trực tiếp đối với công nghệ và kết quả do hệ thống tạo ra.

Scott Bessent phát biểu tại phiên điều trần của Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ ngày 15 (giờ địa phương) về an toàn AI và trách nhiệm của các công ty phát triển. Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện Mỹ cho biết ông Bessent tham dự với tư cách nhân chứng. Bộ Tài chính Mỹ cũng công bố bài phát biểu của ông trong cùng ngày.

Wall Street Journal (WSJ) đưa tin ông Bessent phản đối việc miễn trách nhiệm mà các phòng thí nghiệm AI yêu cầu. Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, nói: “Cách tốt nhất để bảo đảm an toàn là yêu cầu nhà phát triển chịu trách nhiệm về những gì họ tạo ra và sản phẩm được tạo ra”.

Ông Bessent cũng cho rằng các công ty AI khi tiến hành phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) phải nêu rõ những trách nhiệm pháp lý tiềm ẩn trong hồ sơ S-1 và bản cáo bạch. S-1 là hồ sơ được nộp khi đăng ký phát hành chứng khoán tại Mỹ.

Tuy nhiên, ông thận trọng trước việc định lượng bằng số liệu những rủi ro mang tính hiện hữu của AI. Ông nói: “Với tư cách là người từng đầu tư và hiện làm việc trong khu vực công, tôi không chắc có thể định lượng vấn đề này như thế nào”.

Ông Bessent đồng thời kêu gọi mở rộng phát triển các mô hình AI nguồn mở tại Mỹ. Theo ông, nếu các phòng thí nghiệm AI lớn chi phối hoạt động quản lý, đổi mới có thể bị đình trệ.

Ông nói cần phát triển thêm nhiều mô hình nguồn mở tại Mỹ, đồng thời nhấn mạnh không thể để các phòng thí nghiệm AI lớn chi phối quy định theo hướng có lợi cho họ. Mô hình nguồn mở là mô hình AI công khai mã nguồn hoặc một phần cấu trúc để các nhà phát triển bên ngoài có thể sử dụng và cải tiến.

Quan điểm này cho thấy ông Bessent muốn cân nhắc đồng thời quy định an toàn và năng lực cạnh tranh công nghệ, trong đó mở rộng hệ sinh thái nguồn mở là một hướng được đề cập.

Khi được hỏi liệu vụ tấn công mạng gần đây nhằm vào Hugging Face có cho thấy cần ban hành quy định AI cụ thể hay không, ông trả lời rằng “chưa thấy điều đó”. Ông nêu nguyên tắc về nhu cầu quản lý vì an toàn nhưng chưa đưa ra dự luật hay tiêu chuẩn áp dụng cụ thể.

Phiên điều trần cũng chưa đưa ra phương án cụ thể để phối hợp các quy tắc an toàn AI với những quốc gia khác. Các nội dung được đề cập mới dừng ở việc phát triển mô hình AI nguồn mở tại Mỹ và nguyên tắc buộc nhà phát triển chịu trách nhiệm, chưa có lịch trình hợp tác quốc tế.

Việc công bố thông tin khi IPO các công ty AI không chỉ liên quan đến hiệu năng kỹ thuật của sản phẩm mà còn bao gồm các trách nhiệm pháp lý và vận hành dự kiến để nhà đầu tư đánh giá. Ông Bessent đưa ra nguyên tắc trách nhiệm nhưng chưa công bố tiêu chuẩn chi tiết để đo lường và công bố rủi ro.

Phát biểu này diễn ra trong bối cảnh tranh luận về các biện pháp bảo đảm an toàn AI và năng lực cạnh tranh công nghệ tiếp tục xuất hiện trong chính quyền Mỹ và nội bộ đảng Cộng hòa. Trước đó, những bất đồng trong nội bộ đảng Cộng hòa Mỹ về an toàn AI và cạnh tranh công nghệ cũng đã được công khai.

Nhìn chung, ông Bessent nhấn mạnh cơ chế buộc nhà phát triển chịu trách nhiệm về kết quả thay vì áp dụng quy định đồng loạt có thể làm chậm phát triển AI. Tuy nhiên, phát biểu này chưa đồng nghĩa với việc một quy định mới hoặc lịch trình lập pháp đã được xác nhận.

Phạm vi trách nhiệm của các công ty phát triển AI và tiêu chuẩn công bố rủi ro có thể trở thành vấn đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận quản lý tại Mỹ. Hiện phiên điều trần chưa đưa ra dự thảo quy định cụ thể hay phương án phối hợp các quy tắc an toàn AI trên toàn cầu.