AI có thể khiến nhân loại diệt vong, cựu nhà nghiên cứu Google DeepMind cảnh báo

Bilal Chughtai, cựu kỹ sư nghiên cứu tại Google DeepMind, cho rằng AI có khả năng giết chết toàn nhân loại và kêu gọi làm chậm cuộc đua phát triển giữa các công ty AI, đồng thời tăng tính minh bạch trong kiểm định an toàn.

Chughtai đăng tuyên bố có tiêu đề 'Rời Google DeepMind' trên trang cá nhân ngày 14, xác nhận ông đã nghỉ việc gần đây. Ông cho biết từng nghiên cứu về an toàn và căn chỉnh trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) trong thời gian làm việc tại Google DeepMind.

Trong tuyên bố, Chughtai viết: “Tôi thực sự tin rằng AI có khả năng giết chết tất cả chúng ta, và có thể chúng ta không còn đủ thời gian để tránh kết cục này”. Nhận định này không đồng nghĩa nguy cơ AI khiến nhân loại tuyệt chủng đã được xác nhận, mà phản ánh đánh giá rủi ro cá nhân của ông sau khi quan sát hướng phát triển của AI.

Chughtai cho rằng năng lực AI đã tiến bộ nhanh chóng trong những năm gần đây, trong khi nghiên cứu căn chỉnh nhằm bảo đảm các hệ thống AI hành động phù hợp với ý định của con người chưa theo kịp tốc độ đó. Căn chỉnh là lĩnh vực đào tạo AI để hệ thống hành động phù hợp với chỉ dẫn và giá trị của con người.

Ông viết rằng các công ty AI có thể tạo ra những hệ thống siêu trí tuệ vượt xa năng lực con người trong mọi lĩnh vực trong vài năm tới. Tuy nhiên, ông không đưa ra thời điểm xuất hiện hay xác suất hiện thực hóa của các hệ thống này.

Chughtai đề xuất xã hội điều chỉnh tốc độ phát triển về mức có thể kiểm soát để các công ty AI tránh 'cuộc cạnh tranh điên cuồng'. Ông cũng kêu gọi tăng tính minh bạch trong quá trình phát triển để bên ngoài có thể kiểm tra mức độ an toàn của các hệ thống.

Chughtai nói vẫn còn khả năng phát triển AI an toàn. Quan điểm của ông không phải yêu cầu dừng phát triển AI hoàn toàn, mà là dành đủ thời gian để nghiên cứu và đánh giá an toàn theo kịp sự tiến bộ về năng lực của AI.

Reuters đưa tin, dựa trên hồ sơ LinkedIn, rằng Chughtai đã rời Google DeepMind vào tháng 7 năm 2026. Google chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận về việc ông nghỉ việc.

Trang cá nhân của Chughtai giới thiệu ông hiện là trưởng chương trình tại BlueDot Impact, tổ chức phi lợi nhuận đào tạo nhân lực về an toàn AI. BlueDot Impact cho biết trên trang web chính thức rằng tổ chức này đã đào tạo hơn 10.000 chuyên gia kể từ năm 2022 và huy động tổng cộng 35 triệu USD (khoảng 47.145 tỷ won).

Phát biểu của Chughtai được đưa ra trong bối cảnh một số nhân sự xuất thân từ Anthropic và OpenAI liên tiếp chỉ trích cuộc đua phát triển AI. Trước đó, nhà nghiên cứu Jacob Coxon của Anthropic cảnh báo cuộc đua phát triển siêu trí tuệ đang đặt tính mạng con người vào rủi ro.

Evan Hubinger, nhà nghiên cứu căn chỉnh tại Anthropic, cho biết ông đánh giá cá nhân rằng khả năng AI giết chết toàn bộ con người trong 10 năm tới cao hơn 10%. Đây là quan điểm của Hubinger, không phải dự báo đã được ngành công nghiệp thống nhất.

Dario Amodei, CEO Anthropic, cũng lập luận trong một bài viết công khai ngày 12 rằng cần làm chậm tốc độ nâng cao năng lực của các mô hình AI để nghiên cứu và đánh giá an toàn có thời gian theo kịp. Amodei giải thích đây không phải là dừng phát triển AI, mà là điều chỉnh tốc độ tiến bộ của AI tiên phong.

Các báo cáo cho biết CEO OpenAI Sam Altman và Elon Musk đã công khai đồng tình với quan điểm điều chỉnh tốc độ phát triển của Amodei. Đây không phải là sự ủng hộ việc Chughtai nghỉ việc, mà là phản ứng đối với lập luận cần điều chỉnh tốc độ phát triển để bảo đảm an toàn AI.

Tuyên bố của Chughtai tập trung vào lý do nghỉ việc cá nhân và đánh giá rủi ro, trong khi bài viết của Amodei là đề xuất chính sách hướng tới doanh nghiệp và chính phủ. Cả hai đều nhấn mạnh cần thu hẹp khoảng cách giữa tốc độ phát triển năng lực AI và nghiên cứu an toàn.

Cuộc tranh luận tiếp nối những cảnh báo của các nhà nghiên cứu AI về khả năng kiểm soát siêu trí tuệ có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, chỉ từ phát biểu của Chughtai chưa thể xác nhận nguy cơ AI khiến nhân loại tuyệt chủng hay thời điểm cụ thể nguy cơ này xảy ra.