Nhà máy lọc dầu Ấn Độ vận hành 105-108% suốt 6 tháng, ưu tiên sản xuất diesel

Tỷ lệ vận hành của các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã đạt mức 105-108% trong 6 tháng gần đây. Nguyên nhân đến từ việc nhu cầu diesel tăng lên, trong khi nguồn cung sản phẩm chưng cất trung bình (middle distillate) trên thị trường quốc tế giảm do gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông và Nga.

Ông Nandakumar Pillai, Giám đốc Mangalore Refinery and Petrochemicals Limited (MRPL), cho biết tại hội nghị APPEC ngày 9 rằng tỷ lệ vận hành của ngành lọc dầu Ấn Độ đang ở mức 105-108%. Reuters đưa tin các nhà máy lọc dầu Ấn Độ hiện ưu tiên sản xuất diesel hơn nhiên liệu hàng không.

Ông Pillai cho biết: "Phần lớn các nhà máy lọc dầu đều được trang bị hệ thống phức tạp, có thể xử lý nhiều loại dầu thô với chỉ số API trong khoảng 16-45 hoặc 48". Việc tỷ lệ vận hành vượt 100% đồng nghĩa với việc nhà máy đang xử lý lượng dầu thô nhiều hơn công suất danh nghĩa theo thiết kế.

Nhà máy lọc dầu là cơ sở phân tách dầu thô thành nhiều sản phẩm dầu mỏ khác nhau như xăng, diesel, nhiên liệu hàng không. Hệ thống thiết bị càng phức tạp thì khả năng điều chỉnh loại dầu thô sử dụng cũng như tỷ trọng sản xuất từng sản phẩm càng lớn.

MRPL vận hành một nhà máy lọc dầu có công suất xử lý 300.000 thùng/ngày, đặt tại vùng ven biển bang Karnataka, miền Nam Ấn Độ. Công ty cho biết có kế hoạch duy trì tỷ lệ vận hành trên 100% cho đến tháng 3/2027.

Ông Pillai giải thích rằng tùy theo cấu hình thiết bị, tỷ trọng sản xuất giữa nhiên liệu hàng không và diesel có thể được điều chỉnh trong khoảng 8-12 điểm phần trăm. Điều này có nghĩa là cơ cấu sản phẩm có thể thay đổi tùy theo nhu cầu diesel và tình hình nguồn cung quốc tế.

Cục Kế hoạch và Phân tích Dầu khí (PPAC) thuộc Chính phủ Ấn Độ thống kê tổng công suất lọc dầu của Ấn Độ tính đến ngày 1/4/2026 đạt 267.116.000 tấn. Công suất lọc dầu của MRPL được ghi nhận ở mức 15.000.000 tấn.

Nguyên nhân khiến tỷ lệ vận hành tăng được cho là xuất phát từ nhu cầu diesel trong nước Ấn Độ tăng lên, cùng với tình trạng bất ổn nguồn cung trên thị trường nhiên liệu quốc tế. Các yếu tố được nêu ra bao gồm gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông, việc Nga hạn chế xuất khẩu diesel, và các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào cơ sở lọc dầu của Nga, khiến nguồn cung sản phẩm chưng cất trung bình bị thu hẹp.

Môi trường thu mua dầu thô của các nhà máy lọc dầu Ấn Độ chịu ảnh hưởng đồng thời từ tình hình cung ứng của cả nguồn dầu Nga lẫn nguồn dầu Trung Đông. Xu hướng các nhà máy lọc dầu Ấn Độ giảm mua dầu thô Nga nhưng vẫn đảm bảo nguồn thay thế khi xảy ra gián đoạn cung ứng cũng từng được báo đăng trước đó.

Việc các nhà máy lọc dầu ghi nhận tỷ lệ vận hành vượt công suất danh nghĩa có được duy trì trong thời gian dài hay không còn tùy thuộc vào tình trạng thiết bị, việc thu mua dầu thô và lịch bảo trì. Đặc biệt, chỉ dựa vào con số tỷ lệ vận hành thì khó có thể đánh giá được sản lượng diesel hay khả năng sinh lời của toàn ngành lọc dầu Ấn Độ.

Kế hoạch của MRPL hướng đến việc duy trì mức vận hành cao cho tới tháng 3/2027. Việc tỷ lệ vận hành thực tế cũng như tỷ trọng sản xuất nhiên liệu hàng không và diesel có được giữ đúng theo kế hoạch hay không sẽ được xác nhận dựa trên lịch bảo trì sắp tới và tình hình nguồn cung sản phẩm chưng cất trung bình trên thị trường quốc tế.