Zelensky: Ngừng tấn công hạ tầng, Ukraine sẽ đáp lại tương xứng

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine có thể ngừng tấn công vào lãnh thổ Nga nếu Nga dừng tấn công vào hạ tầng trọng yếu của Ukraine.

Ngày 14/9, ông Zelensky nói rằng nếu có đảm bảo Nga không tấn công các cơ sở năng lượng, cảng biển và hậu cần, Ukraine cũng sẽ có bước đi hạ nhiệt căng thẳng tương xứng. Ông nhấn mạnh 'hạ nhiệt căng thẳng xung quanh hạ tầng trọng yếu có thể là bước đi đầu tiên hướng tới hòa bình', đồng thời kêu gọi các nước đồng minh đưa ra đề xuất cụ thể.

Đề xuất lần này không đồng nghĩa với một lệnh ngừng bắn toàn diện giữa hai nước, mà chỉ dừng ở khả năng hạn chế tấn công vào một số hạ tầng nhất định. Hiện chưa có thông báo nào cho thấy Nga đã chấp nhận đề xuất hoặc thực sự ngừng tấn công.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Mỹ Axios ngày 7/9, ông Zelensky cũng cho biết các bên đang bàn phương án hạ nhiệt căng thẳng theo từng giai đoạn nhằm tránh nguy cơ leo thang quy mô lớn vào mùa đông. Những hạ tầng được đề cập gồm cơ sở năng lượng, vận chuyển ngũ cốc, cơ sở điện lực và hoạt động xuất khẩu dầu khí.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và đặc phái viên Jared Kushner đã lần lượt đến thăm Nga và Ukraine trong đầu tháng 9. Ông Zelensky cho biết đã nhận được thông điệp từ các đặc phái viên Mỹ rằng phía Nga sẵn sàng đàm phán.

Dù vậy, ông Zelensky vẫn giữ thái độ thận trọng, cho rằng tình hình chiến trường cùng các cuộc tấn công gần đây của Nga chưa cho thấy thiện chí thỏa hiệp. Bình luận cho rằng điều này phản ánh khoảng cách vẫn còn giữa các tiếp xúc ngoại giao và việc thực sự chấm dứt hành động quân sự trên thực địa.

Tổng thống Trump tuyên bố hai bên đã nhất trí không tấn công hạ tầng năng lượng của nhau. Tuy nhiên, ông không nêu rõ phạm vi cũng như thời điểm thỏa thuận có hiệu lực, trong khi phía Nga cũng chưa đưa ra phản hồi chính thức ngay sau đó.

Axios đưa tin ông Zelensky đã đề cập đến sự cần thiết phải nối lại tiến trình ngoại giao trong tháng 9 và tháng 10. Theo ông, sau chuyến thăm của các đặc phái viên Mỹ, một số ý tưởng nhằm nối lại đàm phán đã được bàn thảo, nhưng ông không xác nhận đã đạt được thỏa thuận cụ thể nào.

Việc hạn chế tấn công hạ tầng chỉ nhắm vào những mục tiêu nhất định như cơ sở năng lượng hay cảng biển nhằm giảm bớt hành động quân sự. Trong khi đó, một lệnh ngừng bắn toàn diện là thỏa thuận dừng hành động quân sự của cả hai bên trên toàn bộ các mặt trận chính, với phạm vi áp dụng và cách thức xác minh khác nhau.

Thị trường dự đoán Polymarket phần nào phản ánh kỳ vọng về một lệnh ngừng bắn vào cuối năm. Tính đến thời điểm kiểm tra ngày 15/9, Polymarket định giá khả năng Nga và Ukraine đạt được lệnh ngừng bắn trước ngày 31/12 ở mức 17%.

Theo tiêu chí phán định của Polymarket, một lệnh ngừng bắn chỉ được công nhận khi được xác nhận qua công bố chính thức của cả hai nước hoặc qua các nguồn tin đáng tin cậy, và phải kéo dài tối thiểu 10 ngày. Các biện pháp hạn chế tấn công chỉ áp dụng cho một số cơ sở hay khu vực nhất định, cũng như việc đơn phương ngừng tấn công, đều không được tính vào tiêu chí này.

Do đó, phát biểu của ông Zelensky chưa đủ để khẳng định khả năng xảy ra một lệnh ngừng bắn toàn diện giữa hai nước. Mức 17% hiển thị trên thị trường cũng chỉ là giá hợp đồng dự đoán, không đồng nghĩa với việc một thỏa thuận thực tế đã được thiết lập.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin việc ngừng tấn công có giới hạn giữa Nga và Ukraine khác với một lệnh ngừng bắn chính thức. Đề xuất lần này, xoay quanh việc hạn chế tấn công lẫn nhau nhắm vào hạ tầng năng lượng, cũng cần được nhìn nhận theo đúng sự phân biệt đó.

Hiện chưa có xác nhận nào cho thấy phát biểu của ông Zelensky tác động trực tiếp đến giá tài sản số hay các tài sản rủi ro nói chung. Phản hồi chính thức từ Nga, phương án trung gian cụ thể từ phía Mỹ, và việc các cuộc tấn công có thực sự dừng lại hay không vẫn là những điểm cần được xác nhận thêm.