Ả Rập Xê Út xác nhận 110 triệu tấn quặng chứa uranium tại Medina

Ả Rập Xê Út đã xác nhận khoảng 110 triệu tấn quặng chứa uranium và đất hiếm tại khu vực Medina. Con số này không phải là lượng uranium tinh khiết mà là quy mô toàn bộ quặng.

Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê Út, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, đã công bố kết quả khảo sát địa chất và thăm dò của dự án Jabal Sayid tại Medina trong phiên họp Đại hội đồng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tổ chức tại Vienna, Áo, vào ngày 14. Nội dung công bố của phía Ả Rập Xê Út được Saudi Gazette đưa tin.

Kết quả khảo sát cho thấy khu vực này chứa đất hiếm nặng với nồng độ cao, và uranium cũng tồn tại ở nồng độ có triển vọng khai thác. Tuy nhiên, thông báo không nêu rõ hàm lượng uranium chính xác trong quặng hay quy mô uranium có thể thu hồi.

Tổng lượng quặng và lượng uranium thực tế có thể sản xuất là hai con số khác nhau. Lượng thu hồi và hiệu quả kinh tế phụ thuộc vào phẩm vị quặng, điều kiện địa chất cũng như chi phí khai thác, tinh chế.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế và Cơ quan Năng lượng Hạt nhân trực thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) phân biệt giữa ước tính tài nguyên và trữ lượng có thể khai thác thương mại. Việc chỉ xác nhận sự tồn tại của quặng chứa uranium chưa đủ để kết luận rằng đã bước vào giai đoạn có thể sản xuất nhiên liệu hạt nhân.

Báo cáo năm 2022 của IAEA và Cơ quan Năng lượng Hạt nhân OECD từng phân loại tài nguyên uranium tại khu vực Jabal Sayid là “tài nguyên phi truyền thống được suy đoán”. Báo cáo khi đó nêu tài nguyên ước tính tại Jabal Sayid là 34 triệu tấn quặng và 14.135 tấn uranium, đồng thời ghi nhận Ả Rập Xê Út chưa từng có lịch sử sản xuất uranium. Báo cáo liên quan

Tài nguyên phi truyền thống là khái niệm khác với trữ lượng có thể sản xuất trực tiếp bằng phương thức khai thác mỏ thông thường. Để tiến tới sản xuất thương mại, cần thêm các bước thăm dò, đánh giá tài nguyên và xem xét quy trình khai thác, tinh chế.

Ả Rập Xê Út đang gắn phát hiện lần này với kế hoạch phát triển ngành công nghiệp điện hạt nhân trong nước. Tài liệu chính thức của chương trình năng lượng hạt nhân quốc gia đề cập uranium là nguồn tài nguyên có thể sử dụng cho nhiên liệu hạt nhân và khử mặn nước trong tương lai, đồng thời cho biết nước này đang chuẩn bị hạ tầng điện hạt nhân, địa điểm nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và khung pháp lý liên quan. Tài liệu chính thức của chương trình năng lượng hạt nhân quốc gia Ả Rập Xê Út

Để sử dụng làm nhiên liệu hạt nhân, uranium phải được tách khỏi quặng rồi trải qua các công đoạn tinh chế, chuyển đổi, làm giàu và chế tạo nhiên liệu. Do đó, giữa việc công bố khả năng có trữ lượng và việc thực sự cung cấp nhiên liệu hạt nhân vẫn còn nhiều bước kỹ thuật và pháp lý.

Khung hợp tác hạt nhân với Mỹ cũng đã được thiết lập. Bộ Năng lượng Mỹ thông báo đã ký kết hiệp định hợp tác hạt nhân vì mục đích hòa bình và hiệp định bảo đảm song phương với Ả Rập Xê Út vào tháng 7/2026. Thông báo của Bộ Năng lượng Mỹ

Bộ Năng lượng Mỹ giải thích rằng hai hiệp định này là cơ sở pháp lý để các doanh nghiệp Mỹ tham gia vào ngành điện hạt nhân của Ả Rập Xê Út. Các hiệp định đóng vai trò là khung hợp tác về việc tham gia dự án điện hạt nhân, sử dụng vật liệu và công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình, cũng như áp dụng các biện pháp bảo đảm.

Tổng giám đốc IAEA Rafael Grossi cho biết Ả Rập Xê Út đang nhấn mạnh nguyên tắc không phổ biến vũ khí hạt nhân trong quá trình triển khai các dự án điện hạt nhân và lò phản ứng nghiên cứu. Bộ trưởng Abdulaziz cũng khẳng định chương trình hạt nhân của Ả Rập Xê Út sẽ được triển khai vì mục đích hòa bình, tuân theo tiêu chuẩn quốc tế và hợp tác với IAEA.

Nội dung cụ thể của các hiệp định trong ngành điện hạt nhân của Ả Rập Xê Út cũng như mức độ kiểm chứng không phổ biến vũ khí hạt nhân sẽ được xác nhận trong các thủ tục tiếp theo.

Tác động của thông báo lần này đối với ngành điện hạt nhân và đa dạng hóa khoáng sản của Ả Rập Xê Út sẽ phụ thuộc vào kết quả thăm dò bổ sung và đánh giá hiệu quả kinh tế. Sự thật hiện được xác nhận là khả năng tồn tại trữ lượng khoảng 110 triệu tấn quặng chứa uranium tại khu vực Jabal Sayid, Medina đã được công bố.

Thời điểm Ả Rập Xê Út chuyển hóa lượng quặng này thành nhiên liệu hạt nhân thực tế hoặc bước vào sản xuất thương mại vẫn chưa được đưa ra. Các bước tính toán hàm lượng uranium, đánh giá lượng có thể thu hồi, xem xét hiệu quả kinh tế và thủ tục cấp phép dự kiến sẽ được tiến hành tiếp theo.