Ngày 16/9, Thượng viện Mỹ bỏ phiếu thủ tục về CLARITY siết đăng ký DeFi tập trung hóa

Đảng Cộng hòa tại Thượng viện Mỹ vừa công bố bản sửa đổi của Đạo luật CLARITY (đạo luật cấu trúc thị trường tài sản số), trong đó bổ sung yêu cầu đăng ký với Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) dành cho các giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) không thực sự "phi tập trung", đồng thời trao quyền cho các quỹ tín dụng (credit union) được xử lý tài sản số. Thượng viện dự kiến bước vào phiên bỏ phiếu thủ tục để quyết định có đưa dự luật ra thảo luận hay không, vào lúc 1h15 sáng ngày 16/9 (giờ Việt Nam).

Theo Bankless đưa tin ngày 11, bản sửa đổi này phản ánh nội dung đàm phán trong kỳ nghỉ của Thượng viện hồi tháng 8. Văn bản mới tập trung phân loại đối tượng chịu quản lý dựa trên việc giao thức DeFi có còn chủ thể nắm quyền kiểm soát hay không.

Theo bản sửa đổi, một giao thức bị xem là DeFi "không phi tập trung" nếu vẫn tồn tại khóa quản trị (admin key), cơ chế tạm dừng giao dịch, hoặc quyền kiểm soát thực chất đối với mã nguồn. Những giao thức mang cấu trúc này sẽ phải đăng ký với CFTC như mọi chủ thể tham gia thị trường khác.

Ngược lại, việc các giao thức không có chủ thể kiểm soát có phải chịu cùng nghĩa vụ đăng ký hay không còn tùy vào các điều khoản chi tiết của bản sửa đổi. Điểm mấu chốt không nằm ở tên gọi, mà ở việc quyền kiểm soát thực chất đối với chức năng, vận hành và mã nguồn có còn tồn tại hay không.

Phạm vi điều khoản miễn trừ dành cho DeFi cũng bị thu hẹp. Bản sửa đổi giới hạn đối tượng được miễn trừ chỉ còn giao dịch hàng hóa số dạng giao ngay (spot) hoặc mang tính chất tiền mặt.

Theo đó, lập luận cho rằng các thị trường dự đoán (prediction market) trên nền tảng blockchain có thể dựa vào cùng điều khoản miễn trừ này để né quy định cờ bạc của từng bang sẽ khó được chấp nhận hơn. Tuy nhiên phạm vi áp dụng thực tế vẫn phụ thuộc vào văn bản cuối cùng của dự luật và các quy định hướng dẫn tiếp theo.

Bản sửa đổi cũng làm rõ quyền xử lý tài sản số của các quỹ tín dụng liên bang. Đây là điều khoản bổ sung căn cứ pháp lý để quỹ tín dụng được sử dụng tài sản số hoặc hệ thống sổ cái phân tán (distributed ledger) trong phạm vi nghiệp vụ được pháp luật cho phép.

Phạm vi nghiệp vụ cụ thể và cách thức giám sát sẽ được quy định trong dự luật cuối cùng cùng các văn bản hướng dẫn sau đó. Cuộc thảo luận quanh việc quỹ tín dụng được xử lý tài sản số đến đâu sẽ còn tùy thuộc vào việc xác định ranh giới các nghiệp vụ được phép, trong đó có lưu ký và giao dịch.

Ngược lại, các điều khoản về đạo đức, điều khoản liên quan Đạo luật Bảo đảm Rõ ràng về Quy định Blockchain (BRCA) và điều khoản về lợi suất stablecoin không có thay đổi. Đây là vấn đề nối tiếp cuộc tranh luận về câu chữ quy định thưởng stablecoin và DeFi mà TokenPost từng phản ánh trước đó.

Đảng Cộng hòa hiện nắm 53 ghế tại Thượng viện nên cần thêm phiếu ủng hộ từ đảng Dân chủ hoặc nghị sĩ độc lập để đạt mức 60 phiếu theo yêu cầu của thủ tục cloture. Dù bản sửa đổi đã tiếp thu các yêu cầu liên quan DeFi và quỹ tín dụng, bất đồng xung quanh điều khoản đạo đức và điều khoản lợi suất stablecoin vẫn chưa được giải quyết.

Phiên bỏ phiếu lần này không phải là bước quyết định việc dự luật có được thông qua hay không. Cloture là thủ tục nhằm chấm dứt tranh luận kéo dài để chuyển sang giai đoạn thảo luận tiếp theo, do đó ngay cả khi được thông qua, nội dung chi tiết của dự luật vẫn có thể tiếp tục được thảo luận và bổ sung.

Theo lịch trình của Thượng viện, phiên bỏ phiếu về kiến nghị đưa dự luật H.R.3633 ra thảo luận toàn thể được ấn định vào lúc 14h15 ngày 15/9 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tương đương 1h15 sáng ngày 16/9 theo giờ Việt Nam.

Đạo luật CLARITY là dự luật cấu trúc thị trường nhằm phân định phạm vi giám sát tài sản số giữa Ủy ban Giao dịch Chứng khoán Mỹ (SEC) và CFTC, đồng thời thiết lập tiêu chuẩn đăng ký, công bố thông tin và giám sát thị trường cho các đơn vị kinh doanh tài sản số. Bản sửa đổi lần này cụ thể hóa phạm vi áp dụng quy định đối với DeFi và căn cứ pháp lý để các tổ chức tài chính sử dụng tài sản số.

Hướng quản lý DeFi hiện nay đang phân định trách nhiệm dựa trên mức độ kiểm soát mà nhà phát triển hoặc chủ thể vận hành nắm giữ. Do đó, tác động thực tế của bản văn lần này với từng giao thức sẽ khác nhau tùy theo cấu trúc vận hành và yêu cầu đăng ký cuối cùng.

Bình luận: Ranh giới giữa một giao thức "phi tập trung" thực sự và một giao thức chỉ mang danh phi tập trung nhưng vẫn có chủ thể nắm khóa quản trị nhiều khả năng sẽ là tâm điểm tranh cãi khi quy định này được áp dụng vào từng trường hợp cụ thể.

Thượng viện Mỹ sẽ quyết định qua phiên bỏ phiếu thủ tục ngày 16/9 (giờ Việt Nam) xem có đưa Đạo luật CLARITY sang giai đoạn thảo luận tiếp theo hay không. Ngay cả khi phiên bỏ phiếu này được thông qua, điều đó cũng chưa đồng nghĩa với việc dự luật sẽ ngay lập tức trở thành luật.