Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ thúc giục RBI mở rộng thí điểm Rupee kỹ thuật số

Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ kêu gọi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) mở rộng phạm vi Rupee kỹ thuật số (CBDC) ở cả mảng bán lẻ và bán buôn. Hiện RBI chưa công bố lộ trình thương mại hóa toàn quốc hay chỉ thị chính sách cụ thể nào.

Theo Crypto Briefing, bà Nirmala Sitharaman (Nirmala Sitharaman), Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ, phát biểu tại sự kiện Global Fintech Fest 2026 tổ chức ở Mumbai ngày 11/9 rằng RBI cần đẩy nhanh tốc độ và mở rộng phạm vi áp dụng của chương trình thí điểm Rupee kỹ thuật số. Toàn văn phát biểu hay biên bản cuộc họp chính thức chưa được công bố.

Trọng tâm của cuộc thảo luận không chỉ dừng ở việc liệu Rupee kỹ thuật số có thể cạnh tranh với các mạng lưới thanh toán hiện có trên thị trường tiêu dùng hay không. Vấn đề then chốt được đặt ra là liệu phiên bản bán buôn của Rupee kỹ thuật số có thể được dùng trong cơ chế chuyển giao đồng thời tài sản và tiền thanh toán khi giao dịch trái phiếu và tài sản tài chính đã token hóa (tokenized) hay không.

Chính phủ Ấn Độ đưa trí tuệ nhân tạo tác nhân (agentic AI), token hóa và công nghệ lượng tử vào danh sách nghị trình chính của Global Fintech Fest 2026. Token hóa được mô tả là phương thức cho phép sở hữu tài sản theo phần, thanh toán tức thời và tạo ra các đồng tiền kỹ thuật số có khả năng liên thông với nhau.

Một ví dụ thực tế là chương trình thí điểm trái phiếu doanh nghiệp token hóa của REC, công ty tài chính hạ tầng thuộc sở hữu nhà nước. REC hoàn tất đợt thí điểm phát hành trái phiếu doanh nghiệp token hóa đầu tiên của Ấn Độ vào ngày 7/9, với quy mô 5 tỷ rupee, gồm 1 tỷ rupee phát hành cơ bản và quyền chọn greenshoe trị giá 4 tỷ rupee.

REC cho biết việc thanh toán, phân bổ và niêm yết trái phiếu đều được hoàn tất trong cùng một ngày. Trái phiếu token hóa này được niêm yết trên cả Sở giao dịch chứng khoán quốc gia Ấn Độ (NSE) và Sở giao dịch chứng khoán Bombay (BSE).

Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc Ấn Độ xúc tiến phát hành trái phiếu doanh nghiệp token hóa trong tháng 9, trong bài viết thử nghiệm thị trường tài chính kết nối trái phiếu token hóa với thanh toán Rupee kỹ thuật số bán buôn. Điểm khác biệt của thông báo lần này từ REC là kế hoạch trước đó đã thực sự trở thành một đợt phát hành thí điểm.

RBI đang vận hành hai chương trình thí điểm Rupee kỹ thuật số riêng biệt: CBDC-R dành cho bán lẻ và CBDC-W dành cho bán buôn. Thí điểm bán lẻ khởi động từ ngày 1/12/2022 và đến nay vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm giới hạn, được kiểm soát chặt chẽ.

Rupee kỹ thuật số bán buôn hiện được sử dụng trong giao dịch trên thị trường thứ cấp trái phiếu chính phủ và thanh toán giao dịch liên ngân hàng. Các ứng dụng khác như lập trình hóa (programmability), thanh toán ngoại tuyến, chi trả phúc lợi xã hội và thanh toán xuyên biên giới cũng đang được xem xét.

Rupee kỹ thuật số là đồng tiền kỹ thuật số pháp định do RBI phát hành. Khác với các loại tiền mã hóa thông thường được phát hành trên mạng lưới tư nhân, Rupee kỹ thuật số có mệnh giá tương đương đồng rupee vật lý và được sử dụng thông qua ví điện tử do ngân hàng và các tổ chức phi ngân hàng cung cấp.

Thách thức lớn nhất ở mảng bán lẻ là tạo ra sự khác biệt so với các mạng lưới thanh toán hiện có. Phương thức thanh toán đang được sử dụng phổ biến trên quy mô lớn ở Ấn Độ không phải CBDC mà là Giao diện thanh toán hợp nhất (UPI).

Theo số liệu của Tổng công ty Thanh toán quốc gia Ấn Độ (NPCI), trong tháng 8/2026, tổng số giao dịch qua UPI đạt 24.508,96 triệu giao dịch với tổng giá trị 298.235,95 crore rupee. Con số này cho thấy Rupee kỹ thuật số bán lẻ cần tìm ra hướng ứng dụng khác biệt so với mạng lưới thanh toán hiện hữu, nhưng không thể khẳng định chắc chắn rằng UPI và CBDC đang cạnh tranh trực tiếp với nhau.

RBI cũng đang mở rộng thử nghiệm Rupee kỹ thuật số sang lĩnh vực chi trả phúc lợi xã hội và thanh toán xuyên biên giới. Như từng được TokenPost phản ánh trong bài viết đánh giá cho rằng thí điểm Rupee kỹ thuật số của Ấn Độ là phép thử kết nối giải ngân ngân sách phúc lợi với hạ tầng thanh toán, phạm vi ứng dụng của CBDC bán lẻ đang mở rộng ra ngoài thanh toán thông thường, hướng tới các khoản chi trả có mục đích cụ thể.

Tài liệu chính thức xác nhận Global Fintech Fest 2026 đã đưa token hóa và hạ tầng tài chính kỹ thuật số vào nghị trình chính. Tuy nhiên, chưa có thông tin công khai về việc các tổ chức tài chính hay giới tiền mã hóa đưa ra lập trường ủng hộ hay phản đối cụ thể trước phát biểu kêu gọi mở rộng của bà Sitharaman.

Chương trình thí điểm của REC cho thấy hướng đi khả thi trong việc kết hợp tài sản token hóa với Rupee kỹ thuật số. Tuy nhiên, chỉ với một trường hợp phát hành đơn lẻ, chưa thể khẳng định thị trường trái phiếu Ấn Độ sẽ chuyển đổi toàn diện sang sổ cái phân tán hay Rupee kỹ thuật số sẽ được phổ cập rộng rãi.

Sau lời kêu gọi mở rộng của bà Sitharaman, vấn đề cần theo dõi tiếp theo là RBI sẽ đưa ra phạm vi và lộ trình thương mại hóa cho các chương trình thí điểm bán lẻ và bán buôn như thế nào. Hiện tại, tài liệu chính thức của RBI vẫn mô tả Rupee kỹ thuật số là một chương trình thí điểm có phạm vi giới hạn.