Trump ủy quyền năng lượng theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng cho Bộ Nội vụ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trao quyền cho Bộ trưởng Nội vụ được thực thi độc lập các thẩm quyền liên quan đến năng lượng theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng (Defense Production Act - DPA). Đây là bước điều chỉnh nhằm phân định lại việc thực thi thẩm quyền giữa các bộ ngành trong các lĩnh vực sản xuất, xây dựng, phân phối và sử dụng năng lượng.

Nhà Trắng công bố sắc lệnh hành pháp này ngày 8 tháng 9 (giờ địa phương), theo đó Bộ trưởng Nội vụ và Bộ trưởng Năng lượng có thể thực thi độc lập các thẩm quyền liên quan đến năng lượng thuộc phạm vi quản lý của mỗi bộ. Sắc lệnh mới sửa đổi sắc lệnh hành pháp số 13603 ban hành năm 2012 và sắc lệnh hành pháp số 14391 ban hành tháng 3 năm 2026. Nhà Trắng đã công bố toàn văn sắc lệnh này.

Theo nội dung sắc lệnh, Bộ trưởng Thương mại, Bộ trưởng Nội vụ và Bộ trưởng Năng lượng cũng được thực thi độc lập một số thẩm quyền theo Điều 101(c)(1)-(2) của Đạo luật Sản xuất Quốc phòng. Các thẩm quyền này bao gồm việc mở rộng sản xuất vật tư, công nghệ cần thiết cho an ninh quốc gia, cũng như điều chỉnh thứ tự ưu tiên đối với các hợp đồng tư nhân.

Nếu phát sinh bất đồng giữa các bộ liên quan đến năng lượng, Hội đồng Thống lĩnh Năng lượng Quốc gia (National Energy Dominance Council) sẽ là cơ quan điều phối trước tiên. Trường hợp vấn đề liên quan đến hạ tầng quốc phòng hoặc hoạt động quân sự, hội đồng này sẽ phối hợp xem xét cùng Hội đồng An ninh Quốc gia và điều phối với Bộ Quốc phòng.

Điều chỉnh phạm vi ủy quyền, không tạo thẩm quyền mới

Sắc lệnh lần này không tạo ra thẩm quyền mới theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, mà chỉ thay đổi đối tượng được ủy quyền thực thi các thẩm quyền vốn thuộc về tổng thống. Sắc lệnh nêu rõ việc thực thi thẩm quyền phải nằm trong phạm vi luật pháp và ngân sách liên quan.

Trước đó, tại sắc lệnh hành pháp số 14391 ban hành tháng 3 năm 2026, chính quyền Trump đã đưa Bộ trưởng Thương mại và Bộ trưởng Năng lượng vào diện được thực thi độc lập một số thẩm quyền. Lần điều chỉnh này bổ sung thêm Bộ trưởng Nội vụ vào nhóm được thực thi cùng loại thẩm quyền. Sắc lệnh hành pháp tháng 3 cũng đã được công bố công khai.

Đạo luật Sản xuất Quốc phòng là luật cho phép chính phủ liên bang điều chỉnh thứ tự ưu tiên đối với các hợp đồng tư nhân hoặc cung cấp hỗ trợ tài chính nhằm mở rộng sản xuất vật tư, công nghệ cần thiết cho an ninh quốc gia. Tuy nhiên, bản thân sắc lệnh lần này không chỉ định hợp đồng cụ thể của doanh nghiệp nào hay việc phân bổ nguồn lực cụ thể.

Bộ Nội vụ Mỹ quản lý hoạt động khai thác dầu khí, than đá, khoáng sản thiết yếu, địa nhiệt, điện gió và điện mặt trời trên đất liên bang và vùng biển thuộc thẩm quyền liên bang. Hội đồng Thống lĩnh Năng lượng Quốc gia được thành lập năm 2025, do Bộ trưởng Nội vụ làm chủ tịch. Nhà Trắng khi đó cho biết hội đồng có vai trò tư vấn cho tổng thống về sản xuất năng lượng, cấp phép, vận chuyển, xuất khẩu và chính sách khoáng sản thiết yếu.

Chưa xác nhận liên hệ trực tiếp với hợp đồng dầu khí Venezuela

Chưa có căn cứ nào cho thấy mối liên hệ pháp lý trực tiếp giữa sắc lệnh này và các hợp đồng dầu khí tại Venezuela. Trong một tài liệu riêng, Nhà Trắng từng nói rằng Mỹ đã giành được "quyền kiểm soát đa số" đối với hơn 65 tỷ thùng trữ lượng dầu đã xác nhận của Venezuela, nhưng nội dung đầy đủ của hợp đồng cũng như phạm vi kiểm soát thực tế không được xác nhận qua các tài liệu công khai.

Sắc lệnh hành pháp lần này không đề cập trực tiếp đến Venezuela hay hợp đồng dầu khí nói trên. Do đó, chưa có cơ sở để xem hai vấn đề này là cùng một chính sách.

Sắc lệnh không nêu tên doanh nghiệp cụ thể, danh sách hợp đồng ưu tiên, quy mô ngân sách hay khối lượng phân bổ nguồn lực nào. Cũng không có nội dung nào khẳng định việc mở rộng thẩm quyền của Bộ Nội vụ sẽ ngay lập tức dẫn đến quyết định phân bổ cho doanh nghiệp hay nguồn lực cụ thể.

Không liên quan trực tiếp đến tiền mã hóa

Sắc lệnh không đề cập trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa hay blockchain. Khoáng sản thiết yếu và chuỗi cung ứng năng lượng có thể liên quan gián tiếp đến chất bán dẫn và hạ tầng điện, nhưng sắc lệnh lần này không có điều khoản nào về đào tiền mã hóa, blockchain hay tài sản số.

Tài liệu chính thức từ Nhà Trắng và Bộ Nội vụ chưa nêu phản ứng cụ thể từ các doanh nghiệp năng lượng tư nhân, ngành khai khoáng hay ngành điện đối với việc mở rộng thẩm quyền lần này. Về bản chất, đây vẫn là một sắc lệnh hành pháp điều chỉnh phạm vi ủy quyền giữa các bộ ngành, chứ không phải một đạo luật mới được ban hành.